{"id":3064,"date":"2021-04-01T11:11:18","date_gmt":"2021-04-01T09:11:18","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=3064"},"modified":"2023-01-21T16:49:57","modified_gmt":"2023-01-21T15:49:57","slug":"cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/","title":{"rendered":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej"},"content":{"rendered":"\n

Autor: Adrian Sobieszcza\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Kiedy w latach 1908-1910 przy ulicy Zielnej w Warszawie trwa\u0142y prace nad now\u0105 siedzib\u0105 szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d, miasto prze\u017cywa\u0142o czas prosperity. Warszawa, chocia\u017c po\u0142o\u017cona na rubie\u017cach Imperium, by\u0142a trzecim pod wzgl\u0119dem liczby mieszka\u0144c\u00f3w miastem Cesarstwa. Mieszka\u0142o tu prawie 800 tys. os\u00f3b. Infrastruktura miejska by\u0142a rozwini\u0119ta, funkcjonowa\u0142y nowoczesny system wodoci\u0105g\u00f3w i sie\u0107 elektrycznych tramwaj\u00f3w, a warszawskie firmy z powodzeniem podbija\u0142y rynek rosyjski. Widocznym znakiem przemian zachodz\u0105cych nad Wis\u0142\u0105 mia\u0142a by\u0107 architektura. <\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Rysunek I.G. Clasona przedstawiaj\u0105cy wst\u0119pny projekt warszawskiego gmachu \u201eCedergrenu\u201d (Muzeum Architektury w Sztokholmie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Symbolem przemian i d\u0105\u017ce\u0144 mia\u0142 si\u0119 sta\u0107 powstaj\u0105cy w\u0142a\u015bnie biurowiec szwedzkiej sp\u00f3\u0142ki. Warszawski niebotyk w chwili uko\u0144czenia by\u0142 pierwsz\u0105 realizacj\u0105 poza Ameryk\u0105 reprezentuj\u0105c\u0105 tzw. szko\u0142\u0119 chicagowsk\u0105, chocia\u017c warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce budynki utrzymane w tym nurcie realizowano w Stanach Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej w ostatniej dekadzie XIX w. W og\u00f3lnym uj\u0119ciu forma stylistyczna nowego obiektu mog\u0142a uchodzi\u0107 za przestarza\u0142\u0105, ale nie nad Wis\u0142\u0105, gdzie by\u0142a szczytem nowoczesno\u015bci.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Fotografia z czasu budowy gmachu (\u201eNowo\u015bci Illustrowane\u201d, 1910)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Budowa nowego gmachu sp\u00f3\u0142ki \u201eCedergren\u201d w Warszawie by\u0142a zwi\u0105zana ze stale powi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0105 abonent\u00f3w telefonicznych. W czasie przyst\u0105pienia do budowy w mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142o prawie 8 tys. telefon\u00f3w, kt\u00f3ra to liczba wzros\u0142a w przeddzie\u0144 wojny do ponad 30 tys. Na popularno\u015b\u0107 telefon\u00f3w wp\u0142yw mia\u0142o m.in. obni\u017cenie abonamentu \u2013 ze 150 do 79 rubli. Sama firma, na kt\u00f3rej czele sta\u0142 Henrik Tore Cedergren, ju\u017c w 1901 r. przej\u0119\u0142a warszawsk\u0105 sie\u0107 telefoniczn\u0105 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 do tej pory na koncesji Bella. Cedergren otrzyma\u0142 koncesj\u0119 na budow\u0119 sieci telefonicznej w Warszawie i rozpocz\u0105\u0142 rozmowy z firm\u0105 LM Ericsson, by ju\u017c w nast\u0119pnym roku przyst\u0105pi\u0107 do unowocze\u015bnienia warszawskiego systemu telefonicznego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok na ulic\u0119 Zieln\u0105 i dwa budynki Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d przy ul. Zielnej 37 i 39 (NAC)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Nowy gmach zaplanowano wznie\u015b\u0107 przy ul. Zielnej 39, obok istniej\u0105cej od 1904 r. wcze\u015bniejszej, zaprojektowanej przez Isaka Gustafa Clasona i Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego siedziby firmy i centrali telefonicznej. Prace, rozpocz\u0119te w marcu 1908 r., przebiega\u0142y do\u015b\u0107 sprawnie, do wczesnej jesieni wzniesiono a\u017c pi\u0119\u0107 pi\u0119ter, za\u015b do zimy 1909 r. uda\u0142o si\u0119 doj\u015b\u0107 do g\u00f3rnego tarasu. W roku 1910 trwa\u0142y prace wyko\u0144czeniowe. Do pierwotnego projektu wniesiono kilka zmian, w efekcie ingerencji warszawskiego policmajstra, kt\u00f3ry mia\u0142 zastrze\u017cenia co do bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego inwestycji. Gmach, oddany do u\u017cytku w 1910 r., kosztowa\u0142 300 tys. rubli. Ogromny, bo wznosz\u0105cy si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 51,5 m budynek zwie\u0144czono tarasem na dachu, na kt\u00f3ry mo\u017cna by\u0142o wej\u015b\u0107 przez komunikacyjn\u0105 wie\u017cyczk\u0119 z g\u0142\u00f3wn\u0105 klatk\u0105 schodow\u0105. W chwili zako\u0144czenia prac \u201ebaszta Cedergrenu\u201d sta\u0142a si\u0119 najwy\u017cszym budynkiem w Europie, oczywi\u015bcie pomijaj\u0105c wie\u017ce ko\u015bcielne. \u201eCedergren\u201d g\u00f3rowa\u0142 nad Europ\u0105 do czasu oddania do u\u017cytku Royal Liver Building w Liverpoolu, natomiast nadal pozostawa\u0142 najwy\u017cszym budynkiem na terenie Cesarstwa Rosyjskiego. W Warszawie zdystansowa\u0142 go dopiero wie\u017cowiec \u201ePrudential\u201d, oddany do u\u017cytku w 1933 r. Budynek przy ul. Zielnej 39 zosta\u0142 opisany w Przewodniku po Warszawie<\/em> Wiktora Gomulickiego w 1911 r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Szkicowy projekt Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego z pa\u017adziernika 1907 r.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W rozlicznych publikacjach dotycz\u0105cych \u201eCedergrenu\u201d kwesti\u0105 sporn\u0105 pozostawa\u0142o jego autorstwo. W tym kontek\u015bcie pojawiaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno nazwisko wspomnianego szwedzkiego architekta Isaka Gustafa Clasona, jak i Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego. Jak si\u0119 wydaje, sp\u00f3r ostatecznie rozwi\u0105za\u0142 Adam Mi\u0142ob\u0119dzki, w 1974 r. Wst\u0119pny projekt warszawskiego budynku, zreszt\u0105 bardzo wysoko oceniany \u2013 jako wybitne i post\u0119powe osi\u0105gni\u0119cie architektury szwedzkiej \u2013 wyszed\u0142 spod r\u0119ki Clasona. Na jednym z jego rysunk\u00f3w projektowych, wykonanych kredk\u0105, znajduj\u0105cym si\u0119 w Muzeum Architektury w Sztokholmie, widnieje sze\u015b\u0107 naziemnych kondygnacji budynku. Uwag\u0119 zwraca g\u00f3rna kondygnacja, o czterech arkadowych osiach skrywaj\u0105cych sale telefonistek. W wysokim poddaszu umieszczono jeszcze jedn\u0105 sal\u0119, r\u00f3wnie\u017c przeznaczaj\u0105c j\u0105 dla telefonistek. Przybud\u00f3wk\u0119 z g\u0142\u00f3wn\u0105 klatk\u0105 schodow\u0105 nakryto he\u0142mem, a wej\u015bcie do budynku od ulicy Zielnej zaakcentowano neobarokowym portalem, koresponduj\u0105cym z portalem s\u0105siedniego budynku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Rysunek Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego, IV wersja gmachu<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Zrealizowany w 1910 r. gmach najbardziej zbli\u017cony jest jednak do jednego z projekt\u00f3w Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego, z 1908 r., i najprawdopodobniej to \u00f3w rysunek stanowi\u0142 podstaw\u0119 realizacji budynku, b\u0119d\u0105cego ju\u017c w\u00f3wczas w trakcie wznoszenia. W przeciwie\u0144stwie do projektu Clasona zrezygnowano tu z wysokiego dachu, a zamiast niego zdecydowano si\u0119 na obszerny taras. Jedynym elementem pojawiaj\u0105cym si\u0119 i na projekcie Szweda, i w zrealizowanym budynku jest wspomniany neobarokowy portal. To w\u0142a\u015bnie Bronis\u0142awa Brochwicz-Rogoyskiego Adam Mi\u0142ob\u0119dzki wskazuje jako autora projektu, popieraj\u0105c t\u0119 atrybucj\u0119 nie tylko \u017ar\u00f3d\u0142ami, lecz tak\u017ce analiz\u0105 zachowanych, a tworzonych przez tego architekta projekt\u00f3w. Jak podaje Piotr Kilanowski, trzecim architektem bezpo\u015brednio bior\u0105cym udzia\u0142 przy projektowaniu obiektu by\u0142 Arthur Gurney, zajmuj\u0105cy si\u0119 opracowaniem projektu wykonawczego na podstawie szkic\u00f3w Rogoyskiego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok na ulic\u0119 Zieln\u0105 i dwa budynki Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d przy ul. Zielnej 37 i 39<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Prace nad gmachem prowadzone by\u0142y przez warszawskie biuro budowlane \u201eCzosnowski\u201d z siedzib\u0105 przy ul. Ceglanej 5. Przedsi\u0119biorstwo W\u0142adys\u0142awa Czosnowskiego, dzia\u0142aj\u0105ce od 1870 r., mia\u0142o na swoim koncie liczne realizacje, jak ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Floriana i \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a na warszawskiej Pradze, ko\u015bci\u00f3\u0142 Wszystkich \u015awi\u0119tych na placu Grzybowskim czy siedziba Domu Mody Bogus\u0142aw Herse.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Wie\u017ca centrali telefonicznej Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d w Sztokholmie<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W projekcie \u201eCedergrenu\u201d Rogoyski u\u017cy\u0142 wachlarza swych ulubionych motyw\u00f3w, odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do form roma\u0144skich i gotyckich. Upodobni\u0142 tym samym gmach do \u015bredniowiecznego don\u017conu. Do element\u00f3w tych nale\u017ca\u0142y m.in. umieszczone w elewacji frontowej triforia. Gmach i wie\u017c\u0119 klatki schodowej architekt zwie\u0144czy\u0142 pseudokrenela\u017cem. Elewacja zosta\u0142a wyko\u0144czona ceg\u0142\u0105 szamotow\u0105, a cok\u00f3\u0142 pokryto granitem. Warto wspomnie\u0107, \u017ce na budynku znajdowa\u0142 si\u0119 punkt triangulacyjny. Zosta\u0142 on umieszczony na baszcie kryj\u0105cej klatk\u0119 schodow\u0105. Uzyska\u0142a ona p\u0142aski taras, okolony \u201ez\u0119batym\u201d murem z czterema wie\u017cycami w rogach. To w jednej z nich umieszczono wspomniany punkt, z kt\u00f3rego wida\u0107 by\u0142o wszystkie inne punkty triangulacyjne w Warszawie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Wn\u0119trze sali telefonistek w gmachu \u201eCedergrenu\u201d przy ulicy Zielnej (F\u00f6reningen Stockholms F\u00f6retagsminnen)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Budynek mie\u015bci\u0142 przede wszystkim biura sp\u00f3\u0142ki, najwa\u017cniejszym pomieszczeniem by\u0142a jednak hala po\u0142\u0105cze\u0144 telefonicznych, ulokowana na pi\u0105tym pi\u0119trze. To tutaj w rewelacyjnie do\u015bwietlonej za pomoc\u0105 arkadowych okien przestrzeni pracowa\u0142y telefonistki \u2013 \u201epanny z wie\u017cy\u201d, jak nazywano pracownice firmy. Wysokie pomieszczenie utrzymane by\u0142o w duchu wiede\u0144skiej secesji. Secesyjne motywy znalaz\u0142y si\u0119 na boazerii, kt\u00f3r\u0105 ob\u0142o\u017cono filary pomieszczenia, oraz w dekoracjach filar\u00f3w i \u015bcian. W 1922 r. w zwi\u0105zku z wyga\u015bni\u0119ciem, dwa lata wcze\u015bniej, koncesji powo\u0142ano do \u017cycia Polsk\u0105 Akcyjn\u0105 Sp\u00f3\u0142k\u0119 Telefoniczn\u0105 (PAST). Uzyska\u0142a ona latem tego\u017c roku koncesj\u0119 na 25 lat. \u201eCedergren\u201d otrzyma\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 akcji sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok na ulic\u0119 Zieln\u0105 z dominant\u0105 w postaci gmachu \u201eCedergrenu\u201d (F\u00f6reningen Stockholms F\u00f6retagsminnen)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W czasie powstania warszawskiego budynek zosta\u0142 mocno zniszczony \u2013 toczy\u0142y si\u0119 o niego zaci\u0119te walki, zako\u0144czone sukcesem powsta\u0144c\u00f3w. W ich r\u0119kach obiekt pozosta\u0142 do ko\u0144ca powstania.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Wizja placu mi\u0119dzy Marsza\u0142kowsk\u0105 a placem Grzybowskim z przebudowanym w duchu socrealizmu budynkiem dawnego \u201eCedergrenu\u201d (B. Bierut, Sze\u015bcioletni plan odbudowy Warszawy, Warszawa 1950)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Po 1945 r. przedstawiciele Ericssona nie porozumieli si\u0119 z w\u0142adzami komunistycznymi. Zniszczony podczas powstania warszawskiego budynek d\u0142ugie lata czeka\u0142 na decyzj\u0119 co do swej przysz\u0142o\u015bci. W planie sze\u015bcioletnim pojawi\u0142 si\u0119 rysunek zak\u0142adaj\u0105cy stworzenie przestrzeni mi\u0119dzy Marsza\u0142kowsk\u0105 a placem Grzybowskim oraz pozostawienie przebudowanego w duchu socrealistycznym dawnego gmachu \u201eCedergrenu\u201d jako wyizolowanej, stoj\u0105cej po\u015brodku pustej przestrzeni wie\u017cy ratuszowej. Mimo r\u00f3\u017cnych pomys\u0142\u00f3w i koncepcji ostatecznie w pocz\u0105tku lat 60. zdecydowano si\u0119 na odbudow\u0119 obiektu, jednak przy znacznych jego przekszta\u0142ceniach. W trakcie prac budynek uzyska\u0142 nowe otwory okienne, a inne elementy, jak wspominane wcze\u015bniej triforia, zosta\u0142y przebudowane i uproszczone. Likwidacji uleg\u0142y blanki na ostatniej kondygnacji. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok na gmach przy ul. Zielnej 39 w 1958 r. (fot. J.H. Schultz)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Do dzisiaj gmach \u201eCedergrenu\u201d nie odzyska\u0142 swojego pierwotnego wygl\u0105du, a Warszawa \u2013 obiektu b\u0119d\u0105cego symbolem przemian spo\u0142ecznych i technicznych pocz\u0105tku XX w., a tak\u017ce wa\u017cnego fragmentu jej powsta\u0144czych dziej\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

W. Gomulicki, J.S. Sobieszcza\u0144ski, Przewodnik po Warszawie i okolicach z planem miasta<\/em>, Lw\u00f3w [1911].<\/p>\n\n\n\n

P. Kilanowski<\/em>, Arthur E. Gurney <\/em>\u2013 brytyjski architekt<\/em> czynny w Warszawie i na dawnych ziemiach Rzeczypospolitej od 1899 do 1915 roku<\/em>, \u201eOchrona Zabytk\u00f3w\u201d, 72: 2019, nr 2, s. 147-188.<\/p>\n\n\n\n

J.S. Majewski, Ericsson. 100 lat w Polsce. Wydawnictwo jubileuszowe z okazji obchod\u00f3w 100-lecia dzia\u0142alno\u015bci firmy Ericsson w Polsce<\/em>, Warszawa 2005.<\/p>\n\n\n\n

A. Mi\u0142ob\u0119dzki, Wie\u017cowiec Towarzystwa Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d w Warszawie<\/em>, \u201eRocznik Historii Sztuki\u201d, 10: 1974, s. 98-115.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePrzegl\u0105d Mierniczy\u201d, 1925, nr 1.<\/p>\n\n\n\n

\u201ePrzegl\u0105d Techniczny\u201d, 1905, nr 1.<\/p>\n\n\n\n

Z. St\u0119pi\u0144ski, Siedem plac\u00f3w Warszawy<\/em>, Warszawa 1988.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy w latach 1908-1910 przy ulicy Zielnej w Warszawie trwa\u0142y prace nad now\u0105 siedzib\u0105 szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d, miasto prze\u017cywa\u0142o czas prosperity.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3056,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45,8],"tags":[58],"class_list":["post-3064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-architektura","category-warszawski-przewodnik-proponuje","tag-artykuly-z-roku-2021"],"yoast_head":"\n\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kiedy w latach 1908-1910 przy ulicy Zielnej w Warszawie trwa\u0142y prace nad now\u0105 siedzib\u0105 szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d, miasto prze\u017cywa\u0142o czas prosperity.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-04-01T09:11:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-21T15:49:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"828\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1016\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/519ed9166ae931975092f540c2906036\"},\"headline\":\"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej\",\"datePublished\":\"2021-04-01T09:11:18+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-21T15:49:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/\"},\"wordCount\":1536,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/8..png\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2021\"],\"articleSection\":[\"architektura\",\"warszawski przewodnik proponuje\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/\",\"name\":\"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/8..png\",\"datePublished\":\"2021-04-01T09:11:18+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-21T15:49:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/8..png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/8..png\",\"width\":828,\"height\":1016},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/04\\\/01\\\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/519ed9166ae931975092f540c2906036\",\"name\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/as\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl","og_description":"Kiedy w latach 1908-1910 przy ulicy Zielnej w Warszawie trwa\u0142y prace nad now\u0105 siedzib\u0105 szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefon\u00f3w \u201eCedergren\u201d, miasto prze\u017cywa\u0142o czas prosperity.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2021-04-01T09:11:18+00:00","article_modified_time":"2023-01-21T15:49:57+00:00","og_image":[{"width":828,"height":1016,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png","type":"image\/png"}],"author":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/"},"author":{"name":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/519ed9166ae931975092f540c2906036"},"headline":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej","datePublished":"2021-04-01T09:11:18+00:00","dateModified":"2023-01-21T15:49:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/"},"wordCount":1536,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png","keywords":["artyku\u0142y z roku 2021"],"articleSection":["architektura","warszawski przewodnik proponuje"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/","name":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png","datePublished":"2021-04-01T09:11:18+00:00","dateModified":"2023-01-21T15:49:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8..png","width":828,"height":1016},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/04\/01\/cedergren-historia-gmachu-przy-ulicy-zielnej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eCedergren\u201d \u2013 historia gmachu przy ulicy Zielnej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/519ed9166ae931975092f540c2906036","name":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Adrian Sobieszcza\u0144ski"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/as\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3064"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7993,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3064\/revisions\/7993"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}