{"id":4341,"date":"2021-08-21T18:48:49","date_gmt":"2021-08-21T16:48:49","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=4341"},"modified":"2021-08-22T21:09:52","modified_gmt":"2021-08-22T19:09:52","slug":"radzyminska-63-w-nowej-odslonie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/08\/21\/radzyminska-63-w-nowej-odslonie\/","title":{"rendered":"Radzymi\u0144ska 63 w nowej ods\u0142onie"},"content":{"rendered":"\n

Autor: Katarzyna Komar-Michalczyk<\/p>\n\n\n\n

Niemal ca\u0142kowity brak wystroju elewacji frontowej, skute tynki i podpory z dwuteownik\u00f3w w miejsce dekoracyjnych konsoli podtrzymuj\u0105cych niegdy\u015b balkony \u2013 tak przez d\u0142ugie lata prezentowa\u0142a si\u0119 kamienica przy ul. Radzymi\u0144skiej 63. Ten obraz budynku zmienia si\u0119 sukcesywnie od prze\u0142omu 2019 i 2020 r., kiedy to przyst\u0105piono do remontu obiektu. Prace dobiegaj\u0105 w\u0142a\u015bnie ko\u0144ca<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Elewacja frontowa kamienicy przy ul. Radzymi\u0144skiej 63, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Trzypi\u0119trow\u0105 kamienic\u0119 wybudowano zapewne ok. 1904 r. Ksi\u0119gi hipoteczne jako pierwszego w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci wymieniaj\u0105 \u2013 w 1904 r. \u2013 J\u00f3zefa Klatczy\u0144skiego (do Klatczy\u0144skich nale\u017ca\u0142y te\u017c m.in. kamienice przy ul. Sprzecznej 8 oraz ul. Z\u0105bkowskiej 37), od kt\u00f3rego posiad\u0142o\u015b\u0107 odkupi\u0142o w 1911 r. ma\u0142\u017ce\u0144stwo Andrzej i Maria Bordzi\u0142owscy. Prawo do nieruchomo\u015bci przesz\u0142o po \u015bmierci Marii tak\u017ce ich na dzieci \u2013 Olg\u0119 i W\u0142odzimierza Bordzi\u0142owskich (1920 r.). Od Bordzi\u0142owskich nieruchomo\u015b\u0107 odkupi\u0142 J\u00f3zef Strzelecki, kt\u00f3ry nast\u0119pnie sprzeda\u0142 j\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwu W\u0142adys\u0142awowi i Annie Soko\u0142owskim oraz Stanis\u0142awowi i Ewie Klincewicz. W 1921 r. za 500 tys. marek polskich nieruchomo\u015b\u0107 przesz\u0142a w r\u0119ce Matyldy i Wac\u0142awa Michalskich, kt\u00f3rzy za 166 667 marek polskich sprzedali jedn\u0105 trzeci\u0105 Jakubowi Szadkowskiemu. Synowie Michalskich i Jakub Szadkowski byli ostatnimi przed wojn\u0105 w\u0142a\u015bcicielami kamienicy przy ul. Radzymi\u0144skiej 63.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Witryna lokalu us\u0142ugowego Fryzjer \u2013 Wiktor, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Jeden z balkon\u00f3w elewacji frontowej, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Konsola balkonu elewacji frontowej, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

W 1956 r. nieruchomo\u015b\u0107 zosta\u0142a przej\u0119ta przez Skarb Pa\u0144stwa. W latach 60.-70. XX w. w lokalu handlowo-us\u0142ugowym w parterze po prawej stronie dzia\u0142a\u0142 zak\u0142ad fryzjerski Wiktor<\/em>, kt\u00f3ry w witrynie zak\u0142adu reklamowa\u0142 si\u0119 jako oferuj\u0105cy Modne uczesania <\/em>(vide foto).W grudniu 1990 r. dach kamienicy zosta\u0142 ogarni\u0119ty przez po\u017car; wi\u0119\u017aba dachowa spali\u0142a si\u0119 i trzeba by\u0142o przeprowadzi\u0107 ca\u0142kowit\u0105 wymian\u0119 poszycia i wi\u0119\u017aby.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Drzwi z przejazdu bramnego na klatk\u0119 schodow\u0105, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Przejazd bramny, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Elewacja podw\u00f3rzowa, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Kamienica, uj\u0119ta w gminnej ewidencji zabytk\u00f3w, jest interesuj\u0105cym przyk\u0142adem domu o czteroosiowym pseudoryzalicie centralnym, mieszcz\u0105cym w lewej osi przyziemia tego pseudoryzalitu przejazd bramny. Prawa o\u015b w przyziemiu jest obecnie przepruta otworem okiennym, ale by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce w niej znajdowa\u0142 si\u0119 prze\u015bwit albo wej\u015bcie do lokalu us\u0142ugowego. Na elewacji frontowej przetrwa\u0142y ceglane podpory dawnych gzyms\u00f3w i pilastr\u00f3w lub lizen. Pierwotn\u0105 elewacj\u0119 frontow\u0105 urozmaica\u0142y balkony \u2013 wsparte na masywnych dekoracyjnych wolutowych konsolach, z kutymi balustradami rozpi\u0119tymi mi\u0119dzy s\u0142upkami z betonu, na kt\u00f3rych ustawiono niewielkie wazoniki\/doniczki. Osie dw\u00f3ch klatek schodowych od strony podw\u00f3rza nieznacznie zryzalitowano i dekoracyjnie \u015bci\u0119to na naro\u017cach, a nad wyd\u0142u\u017conymi oknami ostatnich kondygnacji klatek schodowych wykuto oculusy<\/em>. Na \u015bcianie szczytowej kamienicy u\u0142o\u017cono krzy\u017c z cegie\u0142. Przejazd bramny sklepiony jest krzy\u017cowo. Do przejazdu prowadzi\u0142 brukowany z granitowej kostki podjazd. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Elewacja podw\u00f3rzowa, l. 60.-70. XX w. (?) (fot. Archiwum Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie Biura Sto\u0142ecznego Konserwatora Zabytk\u00f3w, przed rozpocz\u0119ciem remontu warto\u015bciowe elementy wystroju kamienicy, m.in. dekoracyjny uchwyt na flag\u0119, fragment balustrady schod\u00f3w, drzwi i piec kaflowy, zosta\u0142y zabezpieczone i planowane jest ich przywr\u00f3cenie po zako\u0144czeniu prac. W ramach kapitalnego remontu i modernizacji m.in. podbito fundamenty, po\u0142o\u017cono izolacje, pog\u0142\u0119biono piwnice, wymieniono pierwotnie drewniane stropy i wzmocniono konstrukcj\u0119 domu. Obiekt zosta\u0142 otynkowany, zamontowano now\u0105 stolark\u0119 okienn\u0105, odtworzono tak\u017ce balkony \u2013 posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 zdj\u0119ciami archiwalnymi z Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Warszawie, prezentowanymi r\u00f3wnie\u017c jako materia\u0142 ilustracyjny do niniejszego tekstu. Co warte pozytywnego podkre\u015blenia, cho\u0107 rysunek wype\u0142nienia balustrad balkon\u00f3w nie jest identyczny jak oryginalny, to jednak zosta\u0142 bardzo do niego zbli\u017cony, jest bliski rekonstrukcji stanu pierwotnego. S\u0142upki, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi rozpi\u0119te s\u0105 balustrady, s\u0105 jak niegdy\u015b zwie\u0144czone p\u0142askimi wazonikami\/doniczkami \u2013 jednak raczej nie \u017celiwnymi, jak pierwotnie. Balustrady balkon\u00f3w podwy\u017cszono do wysoko\u015bci zgodnej z obowi\u0105zuj\u0105cymi normami. Nie przywr\u00f3cono dekoracyjnych wspornik\u00f3w\/konsoli, na kt\u00f3rych oparte by\u0142y balkony. Przejazd bramny wci\u0105\u017c poprzedza oryginalny brukowany podjazd z r\u00f3\u017cnokolorowej kostki granitowej \u2013 pozostaje mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce zostanie on zachowany.<\/p>\n\n\n\n


Histori\u0119 zmian w\u0142asno\u015bciowych kamienicy opracowano na podst.: <\/a>S\u0105d Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa, Hipoteka \/ Ksi\u0119gi Wieczyste, \u0412\u0430\u0440\u0448\u0430\u0432\u0441\u043a\u0430\u044f \u043d\u0435\u043f\u043e\u0434\u0432\u0438\u0436\u043d\u043e\u0441\u0442\u044c \u043d\u0430 \u041f\u0440\u0430\u0433\u0435<\/em> \u2116 1269<\/em>, t. 1. Mapy na podst.: mapa.um.warszawa.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n