{"id":4658,"date":"2021-09-02T19:03:23","date_gmt":"2021-09-02T17:03:23","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=4658"},"modified":"2021-09-06T21:50:22","modified_gmt":"2021-09-06T19:50:22","slug":"ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/","title":{"rendered":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny"},"content":{"rendered":"\n

Autor: Karolina Szymankiewicz<\/p>\n\n\n\n

W ko\u015bciele parafialnym pw. \u015bw. Anny w podwarszawskim Piasecznie znajduje si\u0119 interesuj\u0105cy przyk\u0142ad rze\u017abiarskiego przestawienia wizerunku \u015bw. Franciszka Ksawerego, patrona pielgrzym\u00f3w i misjonarzy. Figura \u015bwi\u0119tego umieszczona zosta\u0142a na szczycie baldachimu barokowej kazalnicy po p\u00f3\u0142nocnej stronie ch\u00f3ru \u015bwi\u0105tyni. Pierwotnie ambona znajdowa\u0142a si\u0119 w jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w warszawskich, jednak obecnie trudno jest precyzyjnie ustali\u0107 miejsce, z kt\u00f3rego trafi\u0142a do Piaseczna. Zagadk\u0105 pozostaje tak\u017ce autorstwo tw\u00f3rcy ambony, chocia\u017c bez w\u0105tpienia nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 obiekt ze \u015brodowiskiem sto\u0142ecznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Piaseczno, ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Anny, widok od strony prezbiterium (fot. Micha\u0142 Wardzy\u0144ski)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Cze\u015b\u0107 oddawana jezuicie \u015bw. Franciszkowi Ksaweremu jest jedn\u0105 z form kultu najbardziej rozpowszechnionych w ca\u0142ym \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim. Ju\u017c od chwili jego \u015bmierci w 1552 r. kult \u00f3w nie ogranicza\u0142 si\u0119 do granic lokalnych, co w sferze artystycznej wyrazi\u0142o si\u0119 w niemal jednoczesnym powstawaniu wizerunk\u00f3w kultowych Franciszka Ksawerego zar\u00f3wno na terenach Azji oraz Europy, jak i Ameryki Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Piaseczno, ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Anny, ambona, po 1740 (fot. Micha\u0142 Wardzy\u0144ski)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Prze\u0142omem w ewolucji ikonografii \u015bwi\u0119tego okaza\u0142 si\u0119 jednak moment jego beatyfikacji, 26 pa\u017adziernika 1619 r., a kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej kanonizacji \u2013 22 marca 1622 r. Od tego czasu przedstawienia Franciszka Ksawerego wzbogacono o sceny narracyjne zwi\u0105zane najcz\u0119\u015bciej z epizodami z jego \u017cywota. W\u015br\u00f3d nich dominowa\u0142y cuda, kt\u00f3re mia\u0142 czyni\u0107 w odleg\u0142ych od Europy miejscach, popularne by\u0142y tak\u017ce sceny o charakterze symbolicznym, jak apoteozy samego Franciszka Ksawerego czy Ignacego Loyoli (\u015bwi\u0119tych tych ukazywano cz\u0119sto razem jako patron\u00f3w Towarzystwa Jezusowego). Mimo tych zmian nie zrezygnowano z samodzielnych wizerunk\u00f3w aposto\u0142a Indii \u2013 niezale\u017cnie od szeroko\u015bci geograficznej pojawia\u0142y si\u0119 one w niezliczonych ko\u015bcio\u0142ach jezuickich, wzbogacone najcz\u0119\u015bciej o atrybuty \u015bwi\u0119tego, jak wzniesiony w g\u00f3r\u0119 krucyfiks, p\u0142on\u0105ce serce, krab czy alegoryczne przedstawienia czterech stron \u015bwiata. Nie istnia\u0142y regu\u0142y zwi\u0105zane z technik\u0105 ich wykonania \u2013 znanych jest r\u00f3wnie du\u017co umieszczanych w o\u0142tarzach obraz\u00f3w olejnych z wizerunkiem Franciszka Ksawerego, jak i malowide\u0142 \u015bciennych, b\u0119d\u0105cych najcz\u0119\u015bciej cyklami narracyjnymi ilustruj\u0105cymi \u017cycie \u015bwi\u0119tego (sztandarowymi przyk\u0142adami z terenu nowo\u017cytnej Rzeczypospolitej s\u0105 cykle z ko\u015bcio\u0142\u00f3w jezuickich w Grodnie, Krasnymstawie, Jaros\u0142awiu i Lublinie), czy figur rze\u017abiarskich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Piaseczno, kazalnica, po 1740, zwie\u0144czenie z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego (fot. Micha\u0142 Wardzy\u0144ski)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Interesuj\u0105cy przyk\u0142ad ostatniej z wymienionych form znajduje si\u0119 w ko\u015bciele pw. \u015bw. Anny w podwarszawskim Piasecznie. Figura \u015bwi\u0119tego umieszczona zosta\u0142a w tym przypadku na szczycie baldachimu barokowej kazalnicy znajduj\u0105cej si\u0119 po p\u00f3\u0142nocnej stronie ch\u00f3ru \u015bwi\u0105tyni. Pierwotnie ambona znajdowa\u0142a si\u0119 w jednym z ko\u015bcio\u0142\u00f3w warszawskich, jednak obecnie trudno jest precyzyjnie ustali\u0107 miejsce, z kt\u00f3rego trafi\u0142a do Piaseczna. Franciszek Ksawery ukazany zosta\u0142 w sutannie jezuickiej, kom\u017cy i stule; jego lewa r\u0119ka, w kt\u00f3rej dzier\u017cy krucyfiks, jest uniesiona, a g\u0142owa odchylona do tylu \u2013 wzrok \u015bwi\u0119tego spoczywa na wzniesionym w g\u00f3r\u0119 krzy\u017cu. W prawej d\u0142oni znajduje si\u0119 muszla. Piaseczy\u0144skiemu przedstawieniu Franciszka Ksawerego towarzysz\u0105 dwie rze\u017aby os\u00f3b czarnosk\u00f3rych ukazanych w strojach stanowi\u0105cych \u0142atwe skojarzenie z tym, co okre\u015blano jako egzotyczne i orientalne \u2013 m\u0119\u017cczyzna po prawej stronie \u015bwi\u0119tego odziany jest w przepask\u0119 z pi\u00f3r, a jego przedramiona zdobi\u0105 z\u0142ote bransolety, drugiego ukazano w d\u0142ugiej szacie i nakryciu g\u0142owy przypominaj\u0105cym turban. Obaj zastygli w pozie wyra\u017caj\u0105cej modlitw\u0119. S\u0105 to najwyra\u017aniej wizerunki pogan, a samego \u015bwi\u0119tego przedstawiono w momencie nawracania ich lub udzielania chrztu. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce o wyj\u0105tkowo\u015bci tej grupy rze\u017abiarskiej \u015bwiadczy rzadkie umieszczanie wizerunku Franciszka Ksawerego na szczycie kazalnicy \u2013 jedynym analogicznym znanym mi przyk\u0142adem z terenu Polski jest ambona w pojezuickim ko\u015bciele pw. \u015bw. Ignacego Loyoli na Starych Szkotach w Gda\u0144sku. W tym przypadku figura Franciszka Ksawerego r\u00f3\u017cni si\u0119 jednak nieco od wersji piaseczy\u0144skiej \u2013 uk\u0142ad cia\u0142a jest podobny, lecz g\u0142owa \u015bwi\u0119tego jest opuszczona, a jego wzrok skierowany na wiernych; ponadto ukazany on zosta\u0142 w towarzystwie czterech putt\u00f3w symbolizuj\u0105cych strony \u015bwiata, co podkre\u015blono za pomoc\u0105 stosownych stroj\u00f3w i atrybut\u00f3w, pomijaj\u0105c postaci pogan.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gerard Edelinck, Kazanie \u015bw. Franciszka Ksawerego, rycina, 1665-1680 (The British Museum [online]: https:\/\/www.britishmuseum.org\/collection\/object\/P_1877-0811-742, dost\u0119p: 31.07.2021)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pierwowzorem ikonograficznym dla piaseczy\u0144skiej figury jest najprawdopodobniej rycina autorstwa Flamanda G\u00e9rarda Edelincka przedstawiaj\u0105ca kazanie \u015bwi\u0119tego Franciszka Ksawerego (datowana na lata 1665-1680). Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142a ona inspiracj\u0105 dla wielu przedstawie\u0144 aposto\u0142a Indii \u2013 zar\u00f3wno narracyjnych, jak i samodzielnych wizerunk\u00f3w malarskich i rze\u017abiarskich. Za przyk\u0142ady pos\u0142u\u017cy\u0107 mog\u0105 obrazy Pietra Antonia Rotariego z ko\u015bcio\u0142a Santa Maria della Grazie w Brescii, z o\u0142tarza \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele pojezuickim w Gda\u0144sku czy anonimowych hiszpa\u0144skich artyst\u00f3w ze szko\u0142y w Limie i Quito, a tak\u017ce rze\u017aby znajduj\u0105ce si\u0119 w bazylice de Bom Jesus w Goa, na fasadzie paryskiego ko\u015bcio\u0142a Saint-Germain-des-Pr\u00e9s i pojezuickiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a w Krakowie czy p\u0142askorze\u017abiona scena z ko\u015bcio\u0142a uniwersyteckiego we Wroc\u0142awiu. W przypadku ryciny Edelincka zakonnik ukazany zosta\u0142 w pozie identycznej z t\u0105, kt\u00f3r\u0105 zaobserwowa\u0107 mo\u017cna na piaseczy\u0144skiej kazalnicy, lecz istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest t\u0142um pochodz\u0105cych z ro\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata postaci otaczaj\u0105cych \u015bwi\u0119tego \u2013 w poszczeg\u00f3lnych powt\u00f3rzeniach tej sceny to w\u0142a\u015bnie ten element ulega\u0142 r\u00f3\u017cnorodnym przekszta\u0142ceniom, a czasem, jak w przypadku omawianej figury, scena zredukowana zosta\u0142a do zaledwie dw\u00f3ch postaci lub ca\u0142kowicie ich pozbawiona.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Gda\u0144sk \u2013 Stare Szkoty, ko\u015bci\u00f3\u0142 pojezuicki pw. \u015bw. Ignacego Loyoli, ambona, po\u0142. XVIII w. (fot. Karolina Szymankiewicz)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3\u0142em, kt\u00f3ry wyr\u00f3\u017cnia rze\u017ab\u0119 \u015bw. Franciszka Ksawerego w Piasecznie, jest muszla w jego prawej d\u0142oni. Co istotne, nie pojawia si\u0119 ona w innych przedstawieniach opartych na rycinie Edelincka. Obecno\u015b\u0107 tego detalu wskazuje na moment udzielania chrztu \u2013 za pomoc\u0105 muszli \u015bwi\u0119ty mia\u0142 polewa\u0107 wod\u0105 g\u0142owy neofit\u00f3w. Znane s\u0105 liczne przedstawienia misjonarza chrzcz\u0105cego pogan (jak obraz Baciccia w kaplicy \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele Sant\u2019Andrea al Quirinale w Rzymie, rze\u017aba w dedykowanym mu o\u0142tarzu w farze [ob. katedrze] w Toruniu, a tak\u017ce przypadki w\u0142\u0105czenia tego epizodu w szersze cykle narracyjne ilustruj\u0105ce \u017cycie \u015bwi\u0119tego, pojawiaj\u0105ce si\u0119 m.in. w ko\u015bcio\u0142ach pojezuickich w Jaros\u0142awiu, Grodnie i Lublinie). W przypadku figury z kazalnicy w Piasecznie nast\u0105pi\u0142a jednak kontaminacja sceny g\u0142oszenia przez \u015bwi\u0119tego kazania z epizodem udzielania chrztu \u2013 co ciekawe, po\u0142\u0105czenie to nie by\u0142o szeroko rozpowszechnione w sztuce nowo\u017cytnej. Najbli\u017cszym piaseczy\u0144skiemu malarskim przyk\u0142adem zastosowania analogicznego zabiegu jest obraz Luki Giordana przechowywany obecnie w Museo di Capodimonte w Neapolu, obraz w o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym w ko\u015bciele pojezuickim w Krasnymstawie (w obu przypadkach wspomniana scena jest jednak bardziej rozbudowana), a tak\u017ce niewielki obraz z ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Micha\u0142a w Lauterhofen w G\u00f3rnym Palatynacie. Trudno jest jednak odnale\u017a\u0107 nowo\u017cytne analogiczne przyk\u0142ady rze\u017abiarskie \u2013 pod wzgl\u0119dem tematycznym grup\u0119 rze\u017abiarsk\u0105 w Piasecznie mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 ze scen\u0105 chrztu w ko\u015bciele uniwersyteckim we Wroc\u0142awiu, gdzie \u015bwi\u0119ty ukazany jest w podobnej pozie, jednak g\u0142ow\u0119 dziecka-neofity wod\u0105 z muszli polewa posta\u0107 o ,,egzotycznych\u201d rysach, a nie sam Franciszek Ksawery.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wroc\u0142aw, ko\u015bci\u00f3\u0142 jezuit\u00f3w (uniwersytecki), boczna kaplica \u015bw. Franciszka Ksawerego, figura Maura (fot. Micha\u0142 Wardzy\u0144ski)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Przedstawienia innowierc\u00f3w, kt\u00f3re towarzysz\u0105 figurze \u015bwi\u0119tego, pe\u0142ni\u0105 tutaj podw\u00f3jn\u0105 funkcj\u0119 \u2013 z jednej strony uzupe\u0142niaj\u0105 scen\u0119 udzielania chrztu, z drugiej stanowi\u0105 znak charakteryzuj\u0105cy samego Franciszka Ksawerego. Jak podkre\u015bli\u0142a Joanna Wasilewska-Dobkowska, wraz z rozwojem ikonografii tego \u015bwi\u0119tego postaci o orientalnych cechach sta\u0142y si\u0119 jednym z motyw\u00f3w stale towarzysz\u0105cych jego przedstawieniom, przybieraj\u0105c tym samym rol\u0119 jego atrybutu. Pocz\u0105tkowo pojawia\u0142y si\u0119 one wy\u0142\u0105cznie w scenach narracyjnych, stanowi\u0105c ich niezb\u0119dny element, jednak z czasem przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w samodzielny motyw, wci\u0105\u017c jednak zwi\u0105zany z wizerunkiem \u015bwi\u0119tego i, w niemal wszystkich przypadkach, pozbawiony cech indywidualnych. W\u0142a\u015bnie ich bierno\u015b\u0107 i konwencjonalno\u015b\u0107 samego sposobu przedstawienia, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna \u0142atwo zaobserwowa\u0107 w ikonografii misjonarza, wp\u0142yn\u0119\u0142y na sprowadzenie tych anonimowych postaci (,,typ\u00f3w orientalnych\u201d) do roli czysto ornamentalnej i dekoracyjnej, w niekt\u00f3rych przypadkach prowadz\u0105c wr\u0119cz do stopienia si\u0119 postaci ludzkiej z ornamentem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Franz Xaver Habermann, Personifikacja Afryki, rycina, ok. po\u0142. XVIII w. (Victoria and Albert Museum [online]: https:\/\/collections.vam.ac.uk\/item\/O974962\/print-franz-xaver-habermann\/, dost\u0119p: 31.07.2021)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Czynnikiem, kt\u00f3ry z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0142 na post\u0119powanie tego procesu by\u0142o wykorzystanie przez malarzy, rze\u017abiarzy i stiukator\u00f3w na szerok\u0105 skal\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142 graficznych \u2013 ich tw\u00f3rcy z lubo\u015bci\u0105 splatali ze sob\u0105 elementy dekoracyjne i sylwetki ludzkie. Ciekawym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnanie ryciny z symbolicznym przedstawieniem Afryki autorstwa augsburczyka Franza Xavera Habermanna ze stiukow\u0105 dekoracj\u0105 figuraln\u0105 kaplicy \u015bw. Franciszka Ksawerego przy ko\u015bciele uniwersyteckim we Wroc\u0142awiu \u2013 w obu przypadkach nast\u0105pi\u0142o zespolenie czarnosk\u00f3rej postaci w ,,egzotycznym\u201d stroju z rozbudowan\u0105 parti\u0105 ornamentaln\u0105; ponadto, charakterystyczny skr\u0119t cia\u0142a i uniesione d\u0142onie \u015bwiadcz\u0105 o wyra\u017anej inspiracji wroc\u0142awskiego tw\u00f3rcy rycin\u0105 Habermanna. Do innych realizacji, w kt\u00f3rych nast\u0105pi\u0142 podobny efekt estetyczny, nale\u017c\u0105 podstawa ambony w ko\u015bciele filipin\u00f3w na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze w G\u0142og\u00f3wku ko\u0142o Gostynia Wielkopolskiego (kt\u00f3r\u0105 stanowi figura czarnosk\u00f3rego dziecka) czy detale umieszczone na konfesjonale we wspomnianej kaplicy wroc\u0142awskiej. Trudno jest wskaza\u0107 bezpo\u015bredni wz\u00f3r graficzny dla rze\u017ab pogan z kazalnicy w Piasecznie, jednak sama ich obecno\u015b\u0107, uzupe\u0142niaj\u0105ca wizerunek \u015bwi\u0119tego, nie jest wyj\u0105tkowa \u2013 rze\u017abieni poganie towarzysz\u0105 mu r\u00f3wnie\u017c na o\u0142tarzu w toru\u0144skiej farze (jako podpieraj\u0105cy architraw atlanci), w dawnej kaplicy \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele pojezuickim ,,Na Polu\u201d pod Jaros\u0142awiem (warsztat Thomasa Huttera) czy w przedstawieniu na mo\u015bcie gotyckim na rzece M\u0142yn\u00f3wce w K\u0142odzku. W innych przypadkach przyjmuj\u0105 oni sugestywn\u0105 rol\u0119 alegorii czterech stron \u015bwiata \u2013 m.in. na baldachimie ambony w ko\u015bciele pojezuickim w Gda\u0144sku czy w dawnym o\u0142tarzu \u015bw. Franciszka Ksawerego w krakowskim ko\u015bciele Towarzystwa Jezusowego pw. \u015bw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Franz Xaver Habermann, projekt ambony, ok. 1740-1760 (domena publiczna: https:\/\/sammlungonline.mkg-hamburg.de\/en\/object\/Aufriss-und-Grundriss-einer-Kanzel\/O1911.96\/dc00105612, dost\u0119p: 31.07.2021)<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Wykorzystanie popularnych wzor\u00f3w graficznych nast\u0105pi\u0142o tak\u017ce podczas projektowania struktury piaseczy\u0144skiej kazalnicy \u2013 rycin\u0105, kt\u00f3ra najbardziej jej odpowiada, jest jeden z wzornikowych projekt\u00f3w Habermanna, datowany na lata ok. 1740-1760. W przypadku dolnej partii omawianej ambony zosta\u0142 on powt\u00f3rzony bardzo dok\u0142adnie; r\u00f3\u017cnice wyst\u0119puj\u0105 jednak w baldachimie \u2013 prezentowane na rycinie ornamentalne zwie\u0144czenie w Piasecznie zast\u0105piono opisan\u0105 grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105. O stosunkowo du\u017cej popularno\u015bci wspomnianego projektu Habermannowskiego \u015bwiadczy jego cz\u0119ste wykorzystanie \u2013 pierwotny zarys najcz\u0119\u015bciej wzbogacano jednak o rozbudowane elementy ornamentalne lub rze\u017abiarskie, niejednokrotnie w\u0142\u0105czaj\u0105c do realizacji jedynie doln\u0105 parti\u0119 pierwotnej kompozycji. Mniej lub bardziej przekszta\u0142cone kazalnice na niej wzorowane spotka\u0107 mo\u017cna g\u0142\u00f3wnie na terenie katolickich kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych dawnej Rzeszy Niemieckiej (m.in. w ko\u015bcio\u0142ach w Mannheim, Schongau, Sonthofen, Bergatreute czy w \u015bwi\u0105tyni klasztornej cysters\u00f3w w Wessobrunn), a tak\u017ce w Austrii (ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Jerzego w Horn) i W\u0119gier (ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Bakonyb\u00e9l) oraz na dawnych ziemiach ruskich Korony (sob\u00f3r metropolitalny \u015bw. Jura we Lwowie) czy Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego (ko\u015bci\u00f3\u0142 pojezuicki w Grodnie). W\u015br\u00f3d odpowiadaj\u0105cych projektowi Habermanna przyk\u0142ad\u00f3w kazalnic z terenu dzisiejszej Polski nale\u017cy wymieni\u0107 ambony w ko\u015bciele popijarskim w \u0141owiczu, Rybnie (pierwotnie w ko\u015bciele brackim katolik\u00f3w niemieckich pw. \u015bw. Benona w Warszawie) oraz ko\u015bciele pw. Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej w Bogorii pod Sandomierzem. Na ich tle struktura kazalnicy w Piasecznie rysuje si\u0119 jednak jako jedno z najwierniejszych powt\u00f3rze\u0144 om\u00f3wionego wzoru graficznego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Warszawa \u2013 Nowe Miasto, ko\u015bci\u00f3\u0142 bracki \u015bw. Benona (ob. w \u015bwi\u0105tyni parafialnej pw. \u015bw. Bart\u0142omieja w Rybnie pod Sochaczewem), kazalnica, korpus, ok. 1750, wyk. Franz Anton Vogt (atryb.) (fot. Jakub Sito)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 ze \u015bw. Franciszkiem Ksawerym w Piasecznie wpisuje si\u0119 bez w\u0105tpienia w rozpowszechnion\u0105 praktyk\u0119 wykorzystania przez tw\u00f3rc\u00f3w wzor\u00f3w graficznych. Zar\u00f3wno jej konstrukcja, jak i figura \u015bwi\u0119tego \u2013 a prawdopodobnie te\u017c pogan \u2013 zosta\u0142y oparte na popularnych projektach rozpowszechnianych na szerok\u0105 skal\u0119 za pomoc\u0105 ca\u0142ych cykli wyda\u0144 graficznych, tym samym wskazuj\u0105c na szerszy kontekst sztuki europejskiej. Z wzornik\u00f3w tego rodzaju korzystali zar\u00f3wno arty\u015bci zatrudniani w prowincjonalnych warsztatach, jak i tw\u00f3rcy dzia\u0142aj\u0105cy w du\u017cych centrach artystycznych \u00f3wczesnej Europy. Jednak o pewnej dozie indywidualizmu autora (autor\u00f3w?) piaseczy\u0144skiej kazalnicy \u015bwiadczy nie tylko wysoki poziom artystyczny dzie\u0142a, lecz tak\u017ce znajomo\u015b\u0107 \u017cywota \u015bw. Franciszka Ksawerego oraz \u015bmia\u0142e po\u0142\u0105czenie w jednej scenie dw\u00f3ch popularnych epizod\u00f3w \u2013 opartego na rycinie Edelincka kazania \u015bwi\u0119tego oraz momentu udzielania chrztu neofitom.<\/p>\n\n\n\n

Zagadk\u0105 pozostaje proweniencja ambony oraz jej autorstwo, chocia\u017c bez w\u0105tpienia nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 ze \u015brodowiskiem sto\u0142ecznym. By\u0107 mo\u017ce podobie\u0144stwo mi\u0119dzy omawianym zabytkiem a struktur\u0105 dolnej partii kazalnicy obecnie znajduj\u0105cej si\u0119 w Rybnie, a pierwotnie umieszczonej w ko\u015bciele pw. \u015bw. Benona w Warszawie, \u015bwiadczy o wsp\u00f3lnej proweniencji obu obiekt\u00f3w. Dzi\u015b za\u0142o\u017cenie to nie mo\u017ce zosta\u0107 potwierdzone, natomiast z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 stwierdzi\u0107 mo\u017cna, \u017ce znajduj\u0105ca si\u0119 w piaseczy\u0144skim ko\u015bciele kazalnica udowadnia, jak bogaty i zr\u00f3\u017cnicowany pod wzgl\u0119dem artystycznym jest region dzisiejszego Mazowsza.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z. Michalczyk, W lustrzanym odbiciu<\/em>. Grafika europejska a malarstwo w Rzeczypospolitej w czasach nowo\u017cytnych ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem p\u00f3\u017anego baroku<\/em>, Warszawa 2016.<\/p>\n\n\n\n

J. Sito, Wielkie warsztaty rze\u017abiarskie Warszawy doby saskiej. Modele kariery \u2013 formacja artystyczna \u2013 organizacja produkcji<\/em>, Warszawa 2013.<\/p>\n\n\n\n

R. Sulewska, Augsburskie wzory element\u00f3w wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142\u00f3w Prus Kr\u00f3lewskich w drugiej po\u0142owie XVIII w<\/em>, ,,Porta Aurea: Rocznik Zak\u0142adu Historii Sztuki Uniwersytetu Gda\u0144skiego\u201d, t. 7\/8 (2009), red. M. Omilanowska, J. Friedrich, J. Kriegseisen. s. 5-34.<\/p>\n\n\n\n

J. Wasilewska-Dobkowska., Pi\u00f3ropusze i turbany. Wizerunek mieszka\u0144c\u00f3w Azji w sztuce jezuit\u00f3w polskich XVII i XVIII wieku<\/em>, Warszawa 2006.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ko\u015bciele parafialnym pw. \u015bw. Anny w podwarszawskim Piasecznie znajduje si\u0119 interesuj\u0105cy przyk\u0142ad rze\u017abiarskiego przestawienia wizerunku \u015bw. Franciszka Ksawerego, patrona pielgrzym\u00f3w i misjonarzy.<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":4665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[58],"class_list":["post-4658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-warszawskie-zabytki","tag-artykuly-z-roku-2021"],"yoast_head":"\nAmbona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-02T17:03:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-06T19:50:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1854\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Karolina Szymankiewicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Karolina Szymankiewicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Karolina Szymankiewicz\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9edd7e03eb34c52c51ca5fa124f5d15c\"},\"headline\":\"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny\",\"datePublished\":\"2021-09-02T17:03:23+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-06T19:50:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/\"},\"wordCount\":2477,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2021\"],\"articleSection\":[\"warszawskie zabytki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/\",\"name\":\"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-02T17:03:23+00:00\",\"dateModified\":\"2021-09-06T19:50:22+00:00\",\"description\":\"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg\",\"width\":1854,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/09\\\/02\\\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9edd7e03eb34c52c51ca5fa124f5d15c\",\"name\":\"Karolina Szymankiewicz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Karolina Szymankiewicz\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/ksz\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl","description":"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl","og_description":"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2021-09-02T17:03:23+00:00","article_modified_time":"2021-09-06T19:50:22+00:00","og_image":[{"width":1854,"height":2560,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Karolina Szymankiewicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Karolina Szymankiewicz","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/"},"author":{"name":"Karolina Szymankiewicz","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/9edd7e03eb34c52c51ca5fa124f5d15c"},"headline":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny","datePublished":"2021-09-02T17:03:23+00:00","dateModified":"2021-09-06T19:50:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/"},"wordCount":2477,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2021"],"articleSection":["warszawskie zabytki"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/","name":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg","datePublished":"2021-09-02T17:03:23+00:00","dateModified":"2021-09-06T19:50:22+00:00","description":"\u015apiewa\u0142a go ca\u0142a Warszawa \u2013 Mateusz Pasternak o Mieczys\u0142awie Foggu","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-Franciszek-Ksawery-2-scaled.jpg","width":1854,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2021\/09\/02\/ambona-z-grupa-rzezbiarska-sw-franciszka-ksawerego-w-kosciele-sw-anny-w-piasecznie-wzory-graficzne-i-program-ikonograficzny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ambona z grup\u0105 rze\u017abiarsk\u0105 \u015bw. Franciszka Ksawerego w ko\u015bciele \u015bw. Anny w Piasecznie. Wzory graficzne i program ikonograficzny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/9edd7e03eb34c52c51ca5fa124f5d15c","name":"Karolina Szymankiewicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8ab874843a750e468c65a6caeac4453f8667e1387e6be029196ade01e16bc9ad?s=96&d=mm&r=g","caption":"Karolina Szymankiewicz"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/ksz\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4658"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4700,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4658\/revisions\/4700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}