{"id":5879,"date":"2022-02-12T12:14:54","date_gmt":"2022-02-12T11:14:54","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=5879"},"modified":"2022-02-12T18:36:42","modified_gmt":"2022-02-12T17:36:42","slug":"pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/","title":{"rendered":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie"},"content":{"rendered":"\n

Autor: Aleksandra Klasura<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cie tytu\u0142owe: Widok na wschodni\u0105 \u015bcian\u0119 pracowni. Widoczna antresola zbudowana przez \u0142opusznia\u0144skich g\u00f3rali, z lewej strony w oddali ma\u0142y piec ceramiczny. Na \u015bcianie przy suficie zawieszona jest wielkoformatowa praca ceramiczna Zofii Czerwosz Pierwsze uderzenie w skorup\u0119 \/ fot. A. Klasura.<\/p>\n\n\n\n

Na Saskiej K\u0119pie przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej, ukryty w g\u0105szczu drzew, kwiat\u00f3w i zaro\u015bli, stoi budynek z czerwonej ceg\u0142y. Obiekt wzbudza zainteresowanie przechodni\u00f3w. To dom i zarazem pracownia tw\u00f3rcza Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ptaszarnia w ogrodzie Czerwosz\u00f3w w 2014 r. Magdalena Czerwosz z pracami Marzeny Bigaj. Widok na wej\u015bcie do pracowni \u2013 w lewym g\u00f3rnym rogu plakiety porcelitowe Zofii Czerwosz. Widok na ganek \u2013 z prawej strony rze\u017aba Jerzego Chojnackiego. Widok na ogr\u00f3d od strony bramy \/ fot. autor nieznany.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Pracownie artystyczne to miejsca szczeg\u00f3lne; tu rodz\u0105 si\u0119 nowe pomys\u0142y, tu prowadzone s\u0105 prace nad nowymi obiektami. St\u0105d pracownie jako pomieszczenia cz\u0119sto rz\u0105dz\u0105 si\u0119 swoimi prawami. Do wn\u0119trza pracowni przy Niek\u0142a\u0144skiej prowadz\u0105 drzwi przystosowane do wprowadzania rze\u017ab wielkoformatowych. Du\u017cy otw\u00f3r drzwiowy prowadzi\u0142 te\u017c np. do pracowni Stefana Momota, dzi\u015b nieistniej\u0105cej. Innym cz\u0119sto stosowanym rozwi\u0105zaniem w pracowniach jest wykorzystywanie naturalnego o\u015bwietlenia od strony p\u00f3\u0142nocnej, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna uzyska\u0107 rozproszone, tylko nieznacznie zmieniaj\u0105ce si\u0119 dzienne \u015bwiat\u0142o. Okna w pracowni przy Niek\u0142a\u0144skiej zajmuj\u0105 powierzchni\u0119 ponad 10 m2.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie z czasu budowy p\u00f3\u0142nocnej \u015bciany pracowni przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej. Widoczna grubo\u015b\u0107 \u015bciany \u2013 4 ceg\u0142y, czyli ok. 50 cm. Widok na ulic\u0119 Niek\u0142a\u0144sk\u0105 \/ fot. ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie z budowy pracowni przy ul. Niek\u0142a\u0144skiej 29, wykonane podczas wizyty s\u0105siedzkiej. Opr\u00f3cz Ma\u0107ka \u2013 syna Jerzego Chojnackiego \u2013 na zdj\u0119ciu widoczna jest Zofia Czerwosz z c\u00f3rk\u0105 Magdalen\u0105, a tak\u017ce Stanis\u0142aw Sikora; XX w. \/ fot. autor nieznany, zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Dom Czerwosz\u00f3w i Chojnackiego, z oknami od pracowni tw\u00f3rczej, Festiwal Otwarte Mieszkania \/ fot. M. Dzia\u0142ek.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Okna pracowni Czerwosz\u00f3w i Chojnackiego od strony p\u00f3\u0142nocnej domu \/ fot. A. Kudzia.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Widok wsp\u00f3\u0142czesny na wej\u015bcie do domu przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej; ganek wykonany przez \u0142opusznia\u0144skich g\u00f3rali w latach 90. XX w. Widoczna plakieta Rybacy autorstwa Wojciecha Czerwosza, wmurowana w \u015bcian\u0119 domu, a tak\u017ce grafiki Magdaleny Czerwosz zamontowane na ganku \/ fot. A. Klasura.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
Dom i pracownia Jerzego Chojnackiego oraz Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w, w ogrodzie w stylu angielskim, przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej. Festiwal Otwarte Mieszkania w 2017 r. \/ fot. M. Dzia\u0142ek.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Widok na zbi\u00f3r artystycznych porcelitowych talerzy wykonanych przez Zofi\u0119 Czerwosz i zaprzyja\u017anionych z ni\u0105 artyst\u00f3w na plenerach w Pruszkowie i Chodzie\u017cy, pocz. l. 60. XX w. Widoczna drewniana p\u00f3\u0142ka autorstwa Bronis\u0142awa Czerwosza, brata Wojciecha \/ fot. A. \u0141ata.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Widok na klatk\u0119 schodow\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do mieszkania nad pracowni\u0105. Widoczne projekty Wojciecha Czerwosza wykonane na pomalowanej na czarno sklejce, a tak\u017ce ceramika, m.in. Magdaleny Czerwosz \/ fot. A. \u0141ata.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo budynek mia\u0142 przeznaczenie wy\u0142\u0105cznie pracowniane. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z pracowni z podpiwniczeniem i przyleg\u0142ego do niej pokoju rysunkowego (jak nazywa\u0142 to pomieszczenie Jerzy Chojnacki). Na archiwalnym zdj\u0119ciu z czas\u00f3w budowy mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce \u015bciany pracowni powsta\u0142y z muru ceglanego o grubo\u015bci 4 cegie\u0142, czyli ok. 50 cm. Pomieszczenie ma wysoko\u015b\u0107 4,5 m. Po wybudowaniu pracowni \u2013 w latach 50. XX w. \u2013 Jerzy Chojnacki tworzy\u0142 tu wielkoformatowe rze\u017aby (nawet 2 x 2,5 m), powsta\u0142 tu m.in. projekt p\u0142askorze\u017aby Praca betoniarzy dla MDM czy figury na fasad\u0119 pa\u0142acu Branickich w Bia\u0142ymstoku.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej, by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c w latach 50., do pracowni dobudowane zosta\u0142o pi\u0119tro domu. Powsta\u0142 labirynt schod\u00f3w i korytarzy, kt\u00f3rym dociera si\u0119 do mieszkania, dzi\u015b pe\u0142nego sztuki. Nie brakuje tu projekt\u00f3w Wojciecha Czerwosza w postaci drewnianych przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, inspirowanych g\u00f3ralszczyzn\u0105, ale te\u017c przyk\u0142ad\u00f3w artystycznej ceramiki z okresu PRL. Wszystko to jest ju\u017c zas\u0142ug\u0105 Zofii i Magdaleny Czerwosz, kt\u00f3re zamieszka\u0142y w domu po \u015bmierci Jerzego Chojnackiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Na fotografii, zaznaczeni bia\u0142ymi ramkami, od lewej: Jerzy Chojnacki, Wojciech Czerwosz, Stanis\u0142aw Sikora \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Jerzy Chojnacki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Jak dosz\u0142o do tego, \u017ce miejsce jest zar\u00f3wno pracowni\u0105 zawieraj\u0105c\u0105 spu\u015bcizn\u0119 Chojnackiego, jak i Czerwosz\u00f3w? Historia ta zacz\u0119\u0142a si\u0119 pisa\u0107 ju\u017c na pocz\u0105tku lat 20. ubieg\u0142ego wieku, kiedy w Pa\u0144stwowej Szkole Przemys\u0142u Drzewnego w Zakopanem uczyli si\u0119 Jerzy Chojnacki oraz Wojciech Czerwosz. Nie jest zaskoczeniem, \u017ce do szko\u0142y tej trafi\u0142 m\u0142ody Wojtek \u2013 uzdolniony artystycznie ch\u0142opiec z \u0141opusznej, oddalonej od Zakopanego o 30 km. Zagadk\u0105 jest, dlaczego znalaz\u0142 si\u0119 tam Jerzy Chojnacki. Przysz\u0142y artysta urodzi\u0142 si\u0119 we W\u0142odawie, ma\u0142ej miejscowo\u015bci na Lubelszczy\u017anie. By\u0107 mo\u017ce jako m\u0142ody, kilkunastoletni ch\u0142opak wyjecha\u0142 na Podhale, by kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w sztuce i rzemio\u015ble. Na biednej Lubelszczy\u017anie, tu\u017c po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, nie mia\u0142 zbyt du\u017cych perspektyw rozwoju. Filia krakowskiej Wolnej Szko\u0142y Rysunku i Malarstwa powsta\u0142a w Lublinie dopiero w 1927 r., kiedy Jerzy przygotowywa\u0142 si\u0119 do egzaminu czeladniczego w zakopia\u0144skiej plac\u00f3wce (zda\u0142 go w 1928 r.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fotografia z po\u017cegnania dyrektora Karola Stryje\u0144skiego, wybitnego pedagoga w Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Przemys\u0142u Drzewnego w Zakopanem (teraz Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 Plastycznych im. Antoniego Kenara), w kt\u00f3rym pracowa\u0142 w latach 1922-1928. Na samej g\u00f3rze stoi Jerzy Chojnacki \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Wojciech Czerwosz zosta\u0142 uczniem PSPD w Zakopanem w 1926 r., jako 13-letni ch\u0142opak. Z Jerzym znali si\u0119 prawdopodobnie z bursy. Lubili si\u0119, a znajomo\u015b\u0107 przetrwa\u0142a do czas\u00f3w powojennych. Opr\u00f3cz nich uczniami szko\u0142y w tym czasie byli tak\u017ce Stefan Momot i Stanis\u0142aw Sikora. Co ciekawe, Stefan Momot tak\u017ce pochodzi\u0142 z Lubelszczyzny, z wsi Rozkosz\u00f3wka. By\u0107 mo\u017ce zatem szko\u0142a w Zakopanem by\u0142a popularna w\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w chc\u0105cych kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w snycerstwie i rze\u017abie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jerzy Chojnacki (pierwszy z lewej) z grup\u0105 znajomych. Trzeci od lewej stoi J\u00f3zef Gos\u0142awski, na w\u00f3zku inwalidzkim siedzi Zbigniew Dunajewski. By\u0107 mo\u017ce jest to zdj\u0119cie uczni\u00f3w Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Sztuk Zdobniczych i Przemys\u0142u Artystycznego, kt\u00f3rej absolwentami byli trzej arty\u015bci \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Po Zakopanem dla Jerzego Chojnackiego i Wojciecha Czerwosza przyszed\u0142 czas Krakowa. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 to wa\u017cny o\u015brodek artystyczny w Polsce. Powsta\u0142 tu Komitet Paryski, za\u0142o\u017cony przez grup\u0119 student\u00f3w zwi\u0105zanych z pracowni\u0105 J\u00f3zefa Pankiewicza, dzia\u0142aj\u0105cych w nurcie postimpresjonizmu. W 1930 r. powsta\u0142a tu tak\u017ce Grupa Krakowska, za\u0142o\u017cona przez tw\u00f3rc\u00f3w awangardowych.
Jerzy Chojnacki i Wojciech Czerwosz byli pocz\u0105tkowo uczniami Pa\u0144stwowej Szko\u0142y Sztuk Zdobniczych i Przemys\u0142u Artystycznego. Jerzy zacz\u0105\u0142 tam nauk\u0119 w 1928 r., Wojciech kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w PSSZiPA w latach 1931-1936.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fotografie wykonane przez Jerzego Chojnackiego w czasie powstania warszawskiego.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Ju\u017c wtedy musieli zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce nie wystarczy im tylko rzemios\u0142o. Chcieli by\u0107 artystami. W 1933 r. Chojnacki zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 przygod\u0119 z Ma\u0142opolsk\u0105 i ruszy\u0142 dalej \u2013 do Warszawy, na ASP. Rozpocz\u0105\u0142 studia rze\u017abiarskie w pracowni prof. Tadeusza Breyera.
Dyplom uda\u0142o mu si\u0119 obroni\u0107 przed wojn\u0105, jednak na czas okupacji pozosta\u0142 w stolicy i pracowa\u0142 w Radzie G\u0142\u00f3wnej Opieku\u0144czej. Podczas powstania by\u0142 fotoreporterem na terenie Starego Miasta, po godzinach robi\u0142 zdj\u0119cia ludno\u015bci cywilnej. Po upadku powstania trafi\u0142 do oboz\u00f3w koncentracyjnych \u2013 w Gross-Rosen i Mauthausen.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Jerzy Chojnacki podczas pracy nad rze\u017ab\u0105 \u017bniwiarka dla Ministerstwa Rolnictwa \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Zdj\u0119cie z pracowni Wojciecha i Zofii Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego \/ fot. ze zbior\u00f3w rodzinnych, uzyskana dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Po wyzwoleniu wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w pracach rekonstruktorskich w Warszawie (np. przy pomnikach Mickiewicza i Kopernika) i poza ni\u0105 (np. tworz\u0105c 4-metrow\u0105 grup\u0119 figur na elewacj\u0119 pa\u0142acu Branickich w Bia\u0142ymstoku). Wykonywa\u0142 pomnik Wdzi\u0119czno\u015bci na Pradze (dzi\u015b nieistniej\u0105cy), p\u00f3\u017aniej tak\u017ce realizacje socrealistyczne, jak p\u0142askorze\u017aba Roboty \u017celbetowe dla MDM czy p\u00f3\u0142akt \u017bniwiarka dla Ministerstwa Rolnictwa.
W latach 60. pracowa\u0142 przy wa\u017cnych rekonstrukcjach rze\u017abiarskich w Warszawie. Opr\u00f3cz tego eksperymentowa\u0142 w rze\u017abie, wykonuj\u0105c syntetyczne postaci kobiet (czasami z dzie\u0107mi) z brakuj\u0105cymi ko\u0144czynami. Prace wykonywa\u0142 w sztucznym kamieniu, prawdopodobnie na bazie cementu. Zaprojektowa\u0142 pomnik Romualda Traugutta i ofiar Powstania Styczniowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wn\u0119trze pracowni Chojnackiego (p\u00f3\u017aniej Czerwosz\u00f3w). Realizacja w glinie \u2013 rze\u017aba na fasad\u0119 pa\u0142acu Branickich w Bia\u0142ymstoku, lata 50. XX w. \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Jerzy Chojnacki otrzyma\u0142 Krzy\u017c Walecznych i srebrn\u0105 Odznak\u0119 Odbudowy Warszawy. Jego prace mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 w kraju, trafia\u0142y te\u017c za granic\u0119 (np. nagrobek J\u00f3zefa Pankiewicza w Pary\u017cu czy rze\u017aba Marii Sk\u0142odowskiej-Curie na wystaw\u0119 w Chicago). W \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Pragi-Po\u0142udnie Chojnacki zapisa\u0142 si\u0119 jako tw\u00f3rca pomnika Syrenki, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 obecnie przed Urz\u0119dem Dzielnicy (przeniesiona tam spod kina Sawa, dzi\u015b nieistniej\u0105cego).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jerzy Chojnacki, jedna z usyntetyzowanych postaci kobiecych (prawdopodobnie lata 60. XX w.), a tak\u017ce artysta przy pracy nad rze\u017ab\u0105 \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W ostatnich latach \u017cycia Jerzy Chojnacki zaj\u0105\u0142 si\u0119 malarstwem. Zmar\u0142 w Warszawie w 1988 r., nie pozostawiaj\u0105c spadkobiercy. Swoj\u0105 pracowni\u0119 zdecydowa\u0142 si\u0119 pozostawi\u0107 zaprzyja\u017anionym z nim Zofii i Magdalenie Czerwosz.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Pomnik Syrenki autorstwa Jerzego Chojnackiego, znajduj\u0105cy si\u0119 dzi\u015b przy Urz\u0119dzie Dzielnicy Praga-Po\u0142udnie, ul. Grochowska 274, przeniesiony sprzed kina Sawa (ob. nieistniej\u0105cego). Rze\u017aba z pocz\u0105tku lat 70. XX w. \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Rze\u017aba Jerzego Chojnackiego wykonana z cementu, l. 60. XX w., ogr\u00f3d przy pracowni \/ fot. A. Klasura.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Wojciech Czerwosz<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wojciech Czerwosz po nauce w Pa\u0144stwowej Szkole Sztuk Zdobniczych i Przemys\u0142u Artystycznego pozosta\u0142 w Krakowie. Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 u prof. Edwarda Wittiga (tw\u00f3rcy m.in. pomnika Lotnika w Warszawie). Musia\u0142 by\u0107 zdolnym i lubianym przez profesora uczniem, jako \u017ce otrzyma\u0142 propozycj\u0119 asystentury. Ten plan przerwa\u0142a wojna. Czerwosz ukrywa\u0142 si\u0119 we wsi \u0141opuszna, prof. Wittig zgin\u0105\u0142 w 1941 r. w Warszawie.
W 1945 r. Wojciech trafi\u0142 na p\u00f3\u0142 roku do wi\u0119zienia za dzia\u0142ania w antykomunistycznej organizacji Zrzeszenie Wolno\u015b\u0107 i Niezawis\u0142o\u015b\u0107. Wr\u00f3ci\u0142 na studia w 1946 r., do pracowni prof. Xawerego Dunikowskiego. Pozna\u0142 Zofi\u0119 Rendzner \u2013 w stowarzyszeniu Bratnia Pomoc krakowskiej ASP, gdzie Wojciech zosta\u0142 prezesem, a Zofia pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 wiceprezesa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wojciech Czerwosz (po prawej) z uczniami Wojew\u00f3dzkiej Szko\u0142y Przemys\u0142u Artystycznego w Kielcach \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Zofia w 1945 r. rozpocz\u0119\u0142a studia na drugim roku malarstwa u prof. Wojciecha Weissa, a tak\u017ce scenografii w pracowni prof. Karola Frycza. Trafi\u0142a od razu na drugi rok, poniewa\u017c przed wojn\u0105 uko\u0144czy\u0142a dwa semestry tych kierunk\u00f3w na ASP w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ok\u0142adka gazety \u201eCorriere della Serra\u201d z 27 wrze\u015bnia 1969r. Widoczny nagrodzony medal Wojciecha Czerwosza \/ fot. z archiwum Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Wzi\u0119li \u015blub cywilny w 1947 r. Wtedy Wojciech by\u0142 ju\u017c w Kielcach, gdzie po dyplomie w krakowskiej ASP uczy\u0142 w Wojew\u00f3dzkiej Szkole Przemys\u0142u Artystycznego, pe\u0142ni\u0105c funkcj\u0119 kierownika Wydzia\u0142u Rze\u017aby. W tym czasie pracowa\u0142 te\u017c w Ognisku Kultury Plastycznej przy ZPAP, prowadz\u0105c zaj\u0119cia rze\u017abiarskie. Pozostawa\u0142 aktywny artystycznie, bra\u0142 udzia\u0142 w wystawach polskich i mi\u0119dzynarodowych. W marcu 1948 r. \u015blubu ko\u015bcielnego w Ko\u015bciele Mariackim w Krakowie udzieli\u0142 im mentor Wojciecha z czas\u00f3w studenckich \u2013 ksi\u0105dz Ferdynand Machay. W 1949 r. Wojciech przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Warszawy, do domu rodzic\u00f3w \u017cony przy ulicy Zakopia\u0144skiej. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w pobliskiej okolicy mieszka kilku koleg\u00f3w z czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci Wojciecha. Opr\u00f3cz Stanis\u0142awa Sikory, J\u00f3zefa Gos\u0142awskiego, Stefana Momota, Franciszka Habdasa, Mariana Kuriata czy Wincentego Kasprzyckiego mieszkaj\u0105 tu te\u017c Jerzy Wilden, Bronis\u0142aw Tomecki czy Jerzy Chojnacki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zofia i Wojciech Czerwoszowie (pierwsi od prawej) ze znajomymi \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Wojciech zacz\u0105\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 zleceniami \u2013 dla Cepelii, Sp\u00f3\u0142dzielni Pracy Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w czy Prodimexu. Wr\u00f3ci\u0142 do dobrze sobie znanego materia\u0142u \u2013 drewna. W 1953 r. zosta\u0142 przyj\u0119ty do Sp\u00f3\u0142dzielni Zdobnictwo i Sztukateria, sk\u0105d tak\u017ce otrzymywa\u0142 prace zlecone (np. nadz\u00f3r nad budow\u0105 Hotelu Europejskiego). Potem podejmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnych prac; by\u0142 projektantem i tw\u00f3rc\u0105 p\u0142askorze\u017aby warszawskiej Syrenki na elewacji gmachu Liceum im. Boles\u0142awa Prusa przy ulicy Zwyci\u0119zc\u00f3w, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Janem Czosneckim przy odlewach pomnik\u00f3w. Zosta\u0142 zaanga\u017cowany do prac przy odlewie pomnika Lotnika \u2013 jako niegdysiejszy ucze\u0144 prof. Edwarda Wittiga na krakowskiej Akademii. Przy wsp\u00f3lnych realizacjach Czosnecki uczy\u0142 Wojciecha tajnik\u00f3w sztuki odlewnictwa, co artysta wykorzysta\u0142 w swoich p\u00f3\u017aniejszych pracach.
Interesuj\u0105cym elementem tw\u00f3rczo\u015bci Wojciecha Czerwosza by\u0142y wycinanki. Zosta\u0142y wykorzystane jako ilustracje do dw\u00f3ch monografii o polskich ta\u0144cach ludowych (z regionu opoczy\u0144skiego oraz Warmii i Mazur). Wojciech \u201ewycina\u0142\u201d tak\u017ce przedstawienia animalistyczne, syreny, przedstawienia z temat\u00f3w ludowych, syntetyczne postaci ludzkie, w tym sportowc\u00f3w itp. Niewiele prac odnosi\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio do miejsca pochodzenia i rodziny artysty. Do wyj\u0105tk\u00f3w nale\u017ca\u0142y cykle: Ojciec nie wr\u00f3ci\u0142 (ojciec Wojciecha prawdopodobnie zgin\u0105\u0142 na froncie podczas I wojny \u015bwiatowej, osierocaj\u0105c dw\u00f3ch syn\u00f3w) i \u017bubry. Zwierz\u0119ta te by\u0142y echem wspomnie\u0144 artysty z czas\u00f3w powojennych, kiedy napotka\u0142 je w rodzinnej miejscowo\u015bci przy pr\u00f3bie osadzania tych zwierz\u0105t w Gorcach. Materia\u0142em, z kt\u00f3rego powstawa\u0142y wycinanki, by\u0142 papier do pakowania niena\u015bwietlonych p\u0142yt rentgenowskich. Artysta zdobywa\u0142 go od znajomej rentgenolog.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wycinanki Wojciecha Czerwosza: Kobieta z bli\u017ani\u0119tami; Boles\u0142aw Chrobry; \u017bubr \/ fot. z archiwum Magdaleny Czerwosz; ilustracja z ksi\u0105\u017cki J. Dekowskiego i Z. Hauke Folklor regionu opoczy\u0144skiego, Warszawa 1974.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W po\u0142owie lat 60. Wojciech skupi\u0142 si\u0119 na medalierstwie. Odnosi\u0142 sukcesy zar\u00f3wno w kraju, jak poza jego granicami \u2013 bra\u0142 udzia\u0142 w wystawach, projektowa\u0142 monety kolekcjonerskie dla Mennicy Pa\u0144stwowej. W 1969 r. otrzyma\u0142 I nagrod\u0119 w mi\u0119dzynarodowym konkursie Uno A Erre we W\u0142oszech \u2013 za medal przedstawiaj\u0105cy wio\u015blarza, kt\u00f3ry w odbiciu wody jawi si\u0119 jako syrena.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Widok na elewacj\u0119 liceum przy ul. Zwyci\u0119zc\u00f3w 7\/9, koniec l. 50. XX w. (prawdopodobnie) i w 2016 r. \/ fot. za: fanpage FB \u0141ADna K\u0119pa.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Czerwosz zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce ceramik\u0105, by\u0142 cz\u0142onkiem grupy tw\u00f3rczej Keramos. Najch\u0119tniej pracowa\u0142 jednak w drewnie. W latach 70. wykona\u0142 figury \u015bwi\u0119tych: Stanis\u0142awa Kostki, Andrzeja Boboli i J\u00f3zefa z Dzieci\u0105tkiem Jezus, z topoli z warszawskiego Ogrodu Saskiego, a tak\u017ce o\u0142tarz tak\u017ce dla szczeci\u0144skich jezuit\u00f3w. Znalezione kawa\u0142ki ga\u0142\u0119zi czy drewna cz\u0119sto z czym\u015b mu si\u0119 kojarzy\u0142y i po lekkim podrze\u017abieniu stawa\u0142y si\u0119 zwierz\u0119tami czy ludzikami, s\u0142u\u017c\u0105cymi tak\u017ce do zabawy dzieci. Wojciech wykonywa\u0142 te\u017c kapliczki czy p\u0142askorze\u017aby w drewnie w stylu zakopia\u0144skim, przeznaczone na sprzeda\u017c. Po wielu latach tw\u00f3rczej pracy Wojciech Czerwosz umar\u0142 w Warszawie w 1986 r. Pochowany zosta\u0142 w rodzinnej wsi \u0141opuszna.<\/p>\n\n\n\n

Zofia Czerwosz<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zofia Czerwosz, z domu Rendzner, by\u0142a rodowit\u0105 warszawiank\u0105. Urodzi\u0142a si\u0119 w 1919 r. Ucz\u0119szcza\u0142a do Gimnazjum i Liceum im. Konopnickiej, w kt\u00f3rym w 1937 r. zda\u0142a matur\u0119. P\u00f3\u017aniej zapisa\u0142a si\u0119 do Miejskiej Szko\u0142y Sztuk Zdobniczych oraz ASP w Warszawie. W 1939 r., po roku nauki, studia te przerwa\u0142a wojna.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zofia Rendzner (p\u00f3\u017aniej Czerwosz) w latach 40.\/50. XX w. \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Podczas wojny prowadzi\u0142a prac\u0119 dydaktyczn\u0105 \u2013 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142a \u015bwietlic\u0119 przy ulicy Francuskiej, wystawia\u0142a z dzie\u0107mi przedstawienia teatralne, do kt\u00f3rych wykonywa\u0142a scenografie i lalki. Bohaterowie scenek wykorzystywani byli p\u00f3\u017aniej w cyklu spektakli zatytu\u0142owanych Kukie\u0142ki pod barykad\u0105, kt\u00f3re premier\u0119 mia\u0142y w czasie powstania warszawskiego \u2013 16 sierpnia 1944 r. \u2013 w domu przy ul. Tamka 38, przed dow\u00f3dztwem zgrupowania Krybar. Wystawiane by\u0142y przez miesi\u0105c, z ci\u0105gle aktualizowan\u0105 tre\u015bci\u0105, zar\u00f3wno w miejscach publicznych (na ulicach), jak te\u017c w mieszkaniach i miejscach tajnych spotka\u0144. Zofia by\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 i zast\u0119pczyni\u0105 komendantki rejonu praskiego Wojskowej S\u0142u\u017cby Kobiet AK.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zofia Rendzner (p\u00f3\u017aniej Czerwosz) z wykonan\u0105 przez siebie kukie\u0142k\u0105 pieska \/ fot. autor nieznany, ze zbior\u00f3w Magdaleny Czerwosz.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W 1948 r., po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, Zofia przenios\u0142a si\u0119 do Kielc, do\u0142\u0105czaj\u0105c do m\u0119\u017ca, i rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 w Wojew\u00f3dzkiej Szkole Przemys\u0142u Artystycznego. W 1949 r. przeprowadzi\u0142a si\u0119 do domu rodzic\u00f3w w Warszawie, na ul. Zakopia\u0144sk\u0105 31, a po zako\u0144czeniu roku szkolnego, jak wspomniano, do\u0142\u0105czy\u0142 do niej Wojciech. Nied\u0142ugo potem urodzi\u0142o si\u0119 ich pierwsze dziecko \u2013 c\u00f3rka Magdalena \u2013 tak\u017ce przysz\u0142a artystka.
W latach 60. Zofia Czerwosz po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 pracy dydaktycznej, jako wyk\u0142adowczyni plastyki, zacz\u0119\u0142a tak\u017ce pisa\u0107 artyku\u0142y na temat wychowania estetycznego oraz ksi\u0105\u017cki. Pierwsza z nich \u2013 O zaj\u0119ciach plastycznych m\u0142odzie\u017cy \u2013 zosta\u0142a wydana w 1970 r. Ksi\u0105\u017cka by\u0142a owocem czteroletniej pracy w Liceum Pedagogicznym przy ulicy Czerniakowskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kadr z przedstawienia Kukie\u0142ki pod barykad\u0105 \/ fot. z archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W 1947 r. wraz ze znajomymi artystami ceramikami Zofia za\u0142o\u017cy\u0142a wspomnian\u0105 grup\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 Keramos. Jej przygoda z ceramik\u0105 zacz\u0119\u0142a si\u0119 jednak wcze\u015bniej, w latach 60. W 1962 r. artystka rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Zak\u0142adami Porcelitu Przemys\u0142owego w Pruszkowie. Zrealizowa\u0142a kilkadziesi\u0105t prac, w du\u017cej mierze abstrakcyjnych, ale te\u017c przedstawiaj\u0105cych \u2013 syntetycznie ukazane or\u0142y piastowskie, czaszki zwierz\u0119ce czy maski zainspirowane rze\u017abami z Wysp Wielkanocnych. Ale po zako\u0144czeniu wsp\u00f3\u0142pracy z pruszkowskim zak\u0142adem nie powr\u00f3ci\u0142a do porcelitu. Najch\u0119tniej pracowa\u0142a w jasnej glinie szamotowej, z kt\u00f3rej tworzy\u0142a plakiety \u2013 swoistego rodzaju obrazy, w kt\u00f3rych, jak m\u00f3wi\u0142a, glina by\u0142a p\u0142\u00f3tnem, a szkliwo farbami. Jednym z ulubionych temat\u00f3w artystki by\u0142y ptaki r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w: \u0142ab\u0119dzie, kormorany, czaple czy kaczki. W 1977 r. artystka zosta\u0142a rzeczoznawc\u0105 Ministerstwa Kultury i Sztuki w zakresie u\u017cytkowej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 ceramiki. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zofia Czerwosz podczas wizyty telewizji w pracowni Keramos przy ulicy Krasi\u0144skiego, l. 70. XX w. \/ fot. autor nieznany.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W latach 80. Zofia stworzy\u0142a kilkana\u015bcie wersji wizerunku Matki Boskiej Ostrobramskiej. Zaj\u0119\u0142a si\u0119 tak\u017ce cyklem To, co pozostaje \u2013 archeologia, kt\u00f3ry jest tzw. memento mori, zwi\u0105zanym ze \u015bmierci\u0105 rodzic\u00f3w. Kompozycje s\u0105 w du\u017cej mierze w kolorach czerni, ciemnych zieleni czy br\u0105z\u00f3w, wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 z nich czaszki czy urny popielnicowe. Tematyka ta wi\u0105za\u0142a si\u0119 te\u017c z zainteresowaniem Czerwosz\u00f3w archeologi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Prace Magdaleny Czerwosz prezentowane na IV Mi\u0119dzynarodowym Biennale Ceramiki ,,Miasto\u201d, zorganizowanym w 1994 r. przez stowarzyszenie Keramos \/ fot. autor nieznany.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

W 1986 r. umar\u0142 Wojciech Czerwosz. Zofia wci\u0105\u017c mieszka\u0142a przy ul. Zakopia\u0144skiej 31, do chwili, gdy propozycj\u0119 przekazania w testamencie swojego domu-pracowni z\u0142o\u017cy\u0142 jej przyjaciel \u2013 Jerzy Chojnacki. Po \u015bmierci Jerzego, 26 maja 1988 r., dom przy Niek\u0142a\u0144skiej sta\u0142 si\u0119 domem Zofii i Magdaleny Czerwosz. Artystki zasta\u0142y dom w stanie do remontu. Wynaj\u0119\u0142y fachowc\u00f3w z \u0141opusznej, by dostosowa\u0107 mieszkanie do swoich potrzeb. W pracowni powsta\u0142a drewniana antresola, poniewa\u017c obie kobiety zajmowa\u0142y si\u0119 rze\u017ab\u0105 w niedu\u017cej skali i nie potrzebowa\u0142y tak wysokiego sufitu. Na zewn\u0105trz domu rzemie\u015blnicy postawili drewniany ganek w stylu g\u00f3ralskim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plakiety Zofii Czerwosz: Kormorany, Matka Boska Ostrobramska, Syrena (b\u0119d\u0105ca cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu powsta\u0142ego we wsp\u00f3\u0142pracy z Wojciechem Czerwoszem, Memento \/ fot. z realizacji projektu Inwentaryzacje pracowni artystycznych.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Od wprowadzenia si\u0119 na Niek\u0142a\u0144sk\u0105 Zofii i Magdaleny Czerwosz pracownia rze\u017abiarska sta\u0142a si\u0119 ceramiczn\u0105. W naro\u017cniku pomieszczenia stan\u0105\u0142 ma\u0142y piec do wypa\u0142u. P\u00f3\u017aniej, w latach 90., ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksze potrzeby artystek, Magdalena kupi\u0142a du\u017cy piec ceramiczny, ustawiony w pomieszczeniu piwnicznym po\u0142\u0105czonym z pracowni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zofia Czerwosz: Orze\u0142 piastowski; Br\u0105zowo-niebieska kompozycja; cykl G\u0142owy; Aku-Aku \/ fot. wykonane podczas projektu Inwentaryzacje pracowni artystycznych.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n\n\n\n

Zofia Czerwosz umar\u0142a w 2009 r. Dzi\u015b w domu przy Niek\u0142a\u0144skiej, pr\u00f3cz pracy artystycznej, odbywaj\u0105 si\u0119 zaj\u0119cia z dzie\u0107mi, kt\u00f3re prowadzi Magdalena. Miejsce jest te\u017c siedzib\u0105 Stowarzyszenia Artyst\u00f3w Ceramik\u00f3w Keramos. Maj\u0105 tu miejsce spotkania towarzyskie i wystawy, np. w 2014 r. Ptaszarnia u Czerwosz\u00f3w, kiedy to pokazano prace zar\u00f3wno rodziny, jak i zaprzyja\u017anionych artyst\u00f3w. Miejsce jest otwarte dla ciekawych go ludzi. W 2017 r. wolontariusze z Wydzia\u0142u Konserwacji i Restauracji Dzie\u0142 Sztuki warszawskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych i Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili inwentaryzacj\u0119 znajduj\u0105cych si\u0119 w pracowni dzie\u0142, w ramach projektu Inwentaryzacje pracowni artystycznych. Kilkadziesi\u0105t prac z motywem Syreny Warszawskiej kupi\u0142o Muzeum Warszawy, pozosta\u0142e dzie\u0142a zosta\u0142y skatalogowane, a dokumentacj\u0119 t\u0119, w formie cyfrowej, przekazano do Dzia\u0142u Dokumentacji Plastyki Wsp\u00f3\u0142czesnej Instytutu Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej PAN. Pracownia na Niek\u0142a\u0144skiej pokazywana jest w ramach projektu Otwartych Pracowni oraz podczas Dni Saskiej K\u0119py. W 2019 r. prowadzone tu by\u0142y warsztaty z uczniami Szko\u0142y Podstawowej nr 143. W tym samym roku pisz\u0105ca te s\u0142owa przygotowywa\u0142a prac\u0119 magistersk\u0105 o pracowni przy Niek\u0142a\u0144skiej \u2013 pod kierunkiem prof. Joanny Czernichowskiej, obronion\u0105 na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzie\u0142 Sztuki ASP w 2021 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zestaw kawowy Prometeusz, proj. Danuty Duszniak dla IWP, malatura wykonana przez Zofi\u0119 Czerwosz \/ fot. wykonana podczas projektu Inwentaryzacje pracowni artystycznych.<\/figcaption><\/figure><\/div><\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na Saskiej K\u0119pie przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej, ukryty w g\u0105szczu drzew, kwiat\u00f3w i zaro\u015bli, stoi budynek z czerwonej ceg\u0142y. Obiekt wzbudza zainteresowanie przechodni\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":5888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[123],"tags":[118],"class_list":["post-5879","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-artysci","tag-artykuly-z-roku-2022"],"yoast_head":"\nPracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na Saskiej K\u0119pie przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej, ukryty w g\u0105szczu drzew, kwiat\u00f3w i zaro\u015bli, stoi budynek z czerwonej ceg\u0142y. Obiekt wzbudza zainteresowanie przechodni\u00f3w.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-02-12T11:14:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-02-12T17:36:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1358\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1752\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aleksandra Klasura\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksandra Klasura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"25 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Aleksandra Klasura\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/993a86ae2c86687383a22edcfbc03038\"},\"headline\":\"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie\",\"datePublished\":\"2022-02-12T11:14:54+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-12T17:36:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/\"},\"wordCount\":3606,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-5.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2022\"],\"articleSection\":[\"arty\u015bci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/\",\"name\":\"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-5.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-12T11:14:54+00:00\",\"dateModified\":\"2022-02-12T17:36:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-5.jpg\",\"width\":1358,\"height\":1752,\"caption\":\"Widok na wschodni\u0105 \u015bcian\u0119 pracowni. Widoczna antresola zbudowana przez \u0142opusznia\u0144skich g\u00f3rali, z lewej strony w oddali ma\u0142y piec ceramiczny. Na \u015bcianie przy suficie zawieszona jest wielkoformatowa praca ceramiczna Zofii Czerwosz Pierwsze uderzenie w skorup\u0119 \\\/ fot. A. Klasura.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/02\\\/12\\\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/993a86ae2c86687383a22edcfbc03038\",\"name\":\"Aleksandra Klasura\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksandra Klasura\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/ak\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl","og_description":"Na Saskiej K\u0119pie przy ulicy Niek\u0142a\u0144skiej, ukryty w g\u0105szczu drzew, kwiat\u00f3w i zaro\u015bli, stoi budynek z czerwonej ceg\u0142y. Obiekt wzbudza zainteresowanie przechodni\u00f3w.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2022-02-12T11:14:54+00:00","article_modified_time":"2022-02-12T17:36:42+00:00","og_image":[{"width":1358,"height":1752,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aleksandra Klasura","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksandra Klasura","Szacowany czas czytania":"25 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/"},"author":{"name":"Aleksandra Klasura","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/993a86ae2c86687383a22edcfbc03038"},"headline":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie","datePublished":"2022-02-12T11:14:54+00:00","dateModified":"2022-02-12T17:36:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/"},"wordCount":3606,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2022"],"articleSection":["arty\u015bci"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/","name":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg","datePublished":"2022-02-12T11:14:54+00:00","dateModified":"2022-02-12T17:36:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-5.jpg","width":1358,"height":1752,"caption":"Widok na wschodni\u0105 \u015bcian\u0119 pracowni. Widoczna antresola zbudowana przez \u0142opusznia\u0144skich g\u00f3rali, z lewej strony w oddali ma\u0142y piec ceramiczny. Na \u015bcianie przy suficie zawieszona jest wielkoformatowa praca ceramiczna Zofii Czerwosz Pierwsze uderzenie w skorup\u0119 \/ fot. A. Klasura."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/02\/12\/pracownia-zofii-i-wojciecha-czerwoszow-oraz-jerzego-chojnackiego-na-saskiej-kepie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pracownia Zofii i Wojciecha Czerwosz\u00f3w oraz Jerzego Chojnackiego na Saskiej K\u0119pie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/993a86ae2c86687383a22edcfbc03038","name":"Aleksandra Klasura","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57f77d2ce7d5a7397aebcb1b5474548bbdf935703f357b9b36c42914c65b116c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksandra Klasura"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/ak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5879","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5879"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5946,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5879\/revisions\/5946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}