{"id":6138,"date":"2022-03-31T11:43:27","date_gmt":"2022-03-31T09:43:27","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=6138"},"modified":"2022-12-19T16:47:06","modified_gmt":"2022-12-19T15:47:06","slug":"z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/","title":{"rendered":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

Artyku\u0142 pochodzi z numeru 1-2 2022 czasopisma „Spotkania z Zabytkami”<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Autorzy: Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z
Zdj\u0119cie tytu\u0142owe: Konserwator w Pracowni Konserwacji Metalu Muzeum Warszawy przy oczyszczaniu powierzchni srebrnej oprawy lustra z warsztatu Karola Filipa Malcza ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, zdj. Katarzyna Lesiakowska-Tofil.<\/p>\n\n\n\n

W zbiorach Muzeum Warszawy znajduj\u0105 si\u0119 m.in. kolekcja sreber oraz kolekcja plater\u00f3w, poniewa\u017c Warszawa by\u0142a niegdy\u015b znacz\u0105cym o\u015brodkiem z\u0142otnictwa i platernictwa, a jednym z zada\u0144 tego muzeum jest dokumentacja dziej\u00f3w miasta. Osoby odwiedzaj\u0105ce Muzeum Warszawy mog\u0105 obejrze\u0107 w Gabinecie Sreber i Plater\u00f3w pi\u0119kne przedmioty i pomy\u015ble\u0107 o wysi\u0142ku, jaki jest wk\u0142adany, by przyci\u0105ga\u0142y wzrok sw\u0105 l\u015bni\u0105c\u0105, migotliw\u0105 powierzchni\u0105. Srebrzysty metal jest kapry\u015bny, szybko ulega procesom korozyjnym, wymaga ci\u0105g\u0142ej i uwa\u017cnej opieki muzealnych konserwator\u00f3w. To dzi\u0119ki ich staraniom, wiedzy i do\u015bwiadczeniu mo\u017cemy nie tylko obejrze\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c poprzegl\u0105da\u0107 si\u0119 w muzealnych srebrach. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wszyscy mamy do czynienia z przedmiotami srebrnymi lub pokrytymi warstewkami srebra; te ostatnie okre\u015blane s\u0105 platerami. Zagadnienia konserwatorskie w odniesieniu do \u201esreber\u201d i \u201eplater\u00f3w\u201d nie pokrywaj\u0105 si\u0119 w ca\u0142ej rozci\u0105g\u0142o\u015bci ze wzgl\u0119du na istotne r\u00f3\u017cnice w technologii ich wytwarzania. Przedmioty srebrne wykonywane s\u0105 ze stopu srebra z innymi metalami (zwykle z miedzi\u0105) w r\u00f3\u017cnych proporcjach, a najcz\u0119\u015bciej stosowane techniki ich kszta\u0142towania to odlewanie w odpowiednio przygotowanych formach lub \u201ena wosk tracony\u201d, kucie, wyt\u0142aczanie, repusowanie, wyoblanie, \u0142\u0105czenie poszczeg\u00f3lnych fragment\u00f3w. Z kolei techniki zdobienia powierzchniowego to m.in. rytowanie lub grawerowanie, puncowanie, moletowanie, trawienie, inkrustacja, emaliowanie, granulacja, niellowanie. Przedmioty srebrne cz\u0119sto by\u0142y na ca\u0142ej powierzchni lub jej cz\u0119\u015bci z\u0142ocone, co nadawa\u0142o im bardziej urozmaicony wygl\u0105d. <\/p>\n\n\n\n

W celu potanienia tego rodzaju wyrob\u00f3w i tym samym ich upowszechnienia wprowadzono platerowanie. W pierwszym okresie, pod koniec pierwszej po\u0142owy XVIII w. polega\u0142o ono na walcowaniu blachy miedzianej ze srebrn\u0105 foli\u0105. Z czasem metoda ta rozwin\u0119\u0142a si\u0119 poprzez walcowanie na gor\u0105co, walcowanie w pr\u00f3\u017cni czy platerowanie z wykorzystaniem si\u0142 wybuchu w \u015brodowisku wodnym. Trzeba doda\u0107, \u017ce platerowanie nie ogranicza si\u0119 tylko do \u0142\u0105czenia blach miedzianych czy mosi\u0119\u017cnych z foli\u0105 srebrn\u0105, ale obejmuje te\u017c \u0142\u0105czenie innych metali. Okre\u015blenie \u201eplaterowanie\u201d rozci\u0105gni\u0119to na proces chemiczny wykorzystywany do nanoszenia metalicznych warstewek dekoracyjnych na pod\u0142o\u017ca z innych metali. Od po\u0142owy XIX w. galwanostegia \u2013 dzia\u0142 galwanoplastyki zajmuje si\u0119 procesami elektrolitycznymi, kt\u00f3rych efektem jest \u201eplaterowanie\u201d galwaniczne. Jest ono wynikiem inicjowanego przep\u0142ywu pr\u0105du w roztworze k\u0105pieli galwanicznej. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Fragment lustra z warsztatu Karola Filipa Malcza, srebro, szk\u0142o, drewno \u2013 stan po zako\u0144czeniu prac konserwatorskich, zdj. Adrian Czechowski, Micha\u0142 Matyjaszewski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Zagadnienia technologiczne dotycz\u0105ce wyrob\u00f3w srebrnych s\u0105 bardzo istotne dla dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich, poniewa\u017c ingeruj\u0105 one w warstw\u0119 powierzchniow\u0105 lub przypowierzchniow\u0105 tych przedmiot\u00f3w, a tak\u017ce do\u015b\u0107 cz\u0119sto w ich struktur\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Przygotowanie obiekt\u00f3w srebrnych i plater\u00f3w do ekspozycji muzealnej to zadanie dla kuratora wystawy, jednak ju\u017c na tym etapie konieczny jest kontakt z zespo\u0142em konserwatorskim. Do zagadnie\u0144 wymagaj\u0105cych om\u00f3wienia nale\u017c\u0105:
\u2212 zaawansowanie czynno\u015bci konserwatorskich, kt\u00f3rym maj\u0105 by\u0107 poddane obiekty;
\u2212 decyzja, czy do zakresu czynno\u015bci powinny wej\u015b\u0107 dzia\u0142ania restauratorskie pozwalaj\u0105ce w przypadku uszkodzenia obiektu na przywr\u00f3cenie mu pierwotnej formy;
\u2212 spodziewane efekty dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich wa\u017cne dla warto\u015bci ekspozycyjnych obiekt\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Podstawowym zadaniem konserwatora jest usuni\u0119cie czynnik\u00f3w szkodliwie dzia\u0142aj\u0105cych na stan zachowania obiektu oraz zabezpieczenie antykorozyjne zapobiegaj\u0105ce lub utrudniaj\u0105ce powr\u00f3t negatywnych proces\u00f3w korozyjnych. Istotnym zagadnieniem jest te\u017c dokumentacja konserwatorska prowadzona w formie zapis\u00f3w i fotografii na wa\u017cnych etapach realizacji dzia\u0142a\u0144. Wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c odpowiednia przestrze\u0144 przeznaczona do prowadzenia prac. Wyposa\u017cenie pracowni to nie tylko zapewnienie dost\u0119pu do profesjonalnych narz\u0119dzi i urz\u0105dze\u0144 oraz \u015brodk\u00f3w konserwatorskich, ale tak\u017ce zapewnienie BHP dla pracownik\u00f3w oraz \u015brodk\u00f3w bezpiecze\u0144stwa dla obiekt\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Dysponujemy wieloma urz\u0105dzeniami i technologiami u\u0142atwiaj\u0105cymi wykonywanie czynno\u015bci konserwatorskich przy obiektach zabytkowych. Dodatkowo \u0142atwy dost\u0119p do informacji pozwala na wymian\u0119 opinii co do skuteczno\u015bci r\u00f3\u017cnorodnych preparat\u00f3w przy oczyszczaniu srebrnej bi\u017cuterii, srebrzonych sztu\u0107c\u00f3w, naczy\u0144 czy innych tego typu powszechnie u\u017cywanych lub tylko przechowywanych przedmiot\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Samowar giloszowany z fabryki J\u00f3zefa Frageta ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, plater na mosi\u0105dzu, drewno czernione \u2013 stan przed konserwacj\u0105, zdj. Andrei Niakrasau<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Samowar giloszowany z fabryki J\u00f3zefa Frageta ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, plater na mosi\u0105dzu, drewno czernione \u2013 stan po konserwacji, zdj. Andrei Niakrasau<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym problemem w konserwacji sreber i plater\u00f3w s\u0105 powierzchniowe nawarstwienia korozyjne. S\u0105 to produkty korozji dwojakiego pochodzenia: naturalnie przebiegaj\u0105cych proces\u00f3w utleniania oraz proces\u00f3w z udzia\u0142em zwi\u0105zk\u00f3w siarki. <\/p>\n\n\n\n

Kwalifikuj\u0105c obiekty srebrne czy platerowane do konserwacji, trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 ich wielko\u015b\u0107 oraz form\u0119; obiekty du\u017ce i te o skomplikowanych kszta\u0142tach b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y zastosowania dw\u00f3ch albo kilku metod oczyszczania powierzchniowego. Na og\u00f3\u0142 metody te ograniczaj\u0105 si\u0119 do wykorzystywania czyszcz\u0105cych w\u0142a\u015bciwo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych. Nale\u017cy natomiast wykluczy\u0107 stosowanie metod mechanicznych, takich jak szczotkowanie czy u\u017cywanie \u015bcierniw ze wzgl\u0119du na ubytek srebra. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to plater\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Znanym i do\u015b\u0107 cz\u0119sto stosowanym sposobem usuwania zaczernie\u0144 srebra jest k\u0105piel w naczyniu wy\u0142o\u017conym foli\u0105 aluminiow\u0105 z gor\u0105c\u0105 wod\u0105 z sod\u0105. Nie powinno si\u0119 stosowa\u0107 tej metody, gdy oczyszczane przedmioty zaopatrzone s\u0105 w elementy z drewna, ko\u015bci, kamieni szlachetnych czy p\u00f3\u0142szlachetnych. <\/p>\n\n\n\n

Zasad\u0105 przynosz\u0105c\u0105 dobre rezultaty jest stosowanie \u015brodk\u00f3w zmi\u0119kczaj\u0105cych warstwy siarczkowe, a nast\u0119pnie dok\u0142adne ich usuwanie poprzez p\u0119dzlowanie delikatnym p\u0119dzlem, \u015bcieranie lignin\u0105, wat\u0105 lub mi\u0119kkimi szmatkami. Jako zmi\u0119kczacze mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107 \u015brodki chemiczne dost\u0119pne na rynku, jednak ze wzgl\u0119du na ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci \u017cr\u0105ce konieczne jest zachowanie daleko id\u0105cej ostro\u017cno\u015bci; ich stosowanie cz\u0119sto wymaga odzie\u017cy ochronnej i \u2013 co najmniej \u2013 sprawnych wyci\u0105g\u00f3w zapewniaj\u0105cych wymian\u0119 powietrza. Mo\u017cna natomiast pr\u00f3bowa\u0107 u\u017cy\u0107 dost\u0119pnych na rynku \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do czyszczenia naczy\u0144, szczeg\u00f3lnie tych przeznaczonych dla powierzchni srebrnych. Wygodne w stosowaniu i skuteczne s\u0105 fabrycznie przygotowane p\u0142yny do czyszczenia sreber przez zanurzenie czy \u015bciereczki nas\u0105czone preparatami czyszcz\u0105cymi. <\/p>\n\n\n\n

Po u\u017cyciu \u015brodk\u00f3w czyszcz\u0105cych nale\u017cy dok\u0142adnie umy\u0107 obiekty w czystej, ciep\u0142ej wodzie, a nast\u0119pnie przyst\u0105pi\u0107 do zabezpieczenia antykorozyjnego powierzchni. Stosowanie myjek ultrad\u017awi\u0119kowych zdecydowanie pomaga w uzyskaniu po\u017c\u0105danych efekt\u00f3w czyszczenia powierzchniowego. W konserwacji obowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c zasada ograniczonego zaufania. Nast\u0119pstwem braku zaufania do proponowanej metody powinno by\u0107 wykonanie pr\u00f3bek i w\u0142asna ocena rezultat\u00f3w. Wa\u017cne jest te\u017c ograniczanie liczby dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich przy poszczeg\u00f3lnych obiektach; niew\u0142a\u015bciwe jest wykonywanie czynno\u015bci cz\u0119\u015bciowo i odk\u0142adanie ich doko\u0144czenia w przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Bezpo\u015brednio po usuni\u0119ciu zanieczyszcze\u0144 powierzchniowych nast\u0119puje proces zabezpieczenia antykorozyjnego, czyli dzia\u0142anie utrudniaj\u0105ce powr\u00f3t proces\u00f3w korozyjnych. Rozw\u00f3j technik galwanicznych pozwala obecnie na stosowanie wielu skutecznych technologii zabezpieczaj\u0105cych przed wt\u00f3rn\u0105 korozj\u0105 srebra. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, np. chromianowanie czy nanotechnologie, wymaga zaawansowanych technicznie urz\u0105dze\u0144. Konserwatorom muzealnym pozostaj\u0105 metody wypracowane na podstawie do\u015bwiadcze\u0144, dostosowane do zgromadzonych zbior\u00f3w. Popularyzacji wymaga mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania inhibitor\u00f3w \u2013 zwi\u0105zk\u00f3w neutralizuj\u0105cych procesy korozyjne metali w ich warstwach przypowierzchniowych. <\/p>\n\n\n\n

Ko\u0144cow\u0105 czynno\u015bci\u0105 w konserwacji sreber i plater\u00f3w jest uszczelnienie powierzchni przed wp\u0142ywem czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Powszechnie stosowane warstwy woskowe nale\u017cy czasem zast\u0119powa\u0107 bezbarwnymi werniksami czy nawet lakierami. Warto przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu konkretnego \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego zapewni\u0107 sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego usuni\u0119cia w przypadku takiej konieczno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n

Jeszcze w pierwszej i drugiej po\u0142owie XX w. stosowano pow\u0142oki ochronne na bazie \u017cywic naturalnych, kt\u00f3re wraz z wp\u0142ywem czasu i \u015brodowiska ulega\u0142y degradacji, trac\u0105c swoje ochronne parametry. Niejednokrotnie r\u00f3wnie\u017c nast\u0119powa\u0142y zmiany zabarwienia obiekt\u00f3w, co wp\u0142ywa\u0142o na pogorszenie ich wygl\u0105du. Od drugiej po\u0142owy XX w., wraz z gwa\u0142townym rozwojem przemys\u0142u chemicznego, wprowadzono do zabezpieczania metali lakiery na bazie \u017cywic syntetycznych, kt\u00f3re cechuje zwi\u0119kszona odporno\u015b\u0107 fizyczno-chemiczna w stosunku do \u017cywicznych pow\u0142ok pochodzenia naturalnego. Rozw\u00f3j dyscypliny konserwacji dzie\u0142 sztuki i post\u0119puj\u0105cych wyzwa\u0144 w pracy przy obiektach zabytkowych wymusza dalszy rozw\u00f3j technologii zastosowania pow\u0142ok ochronnych. W celu zabezpieczania powierzchni sreber i plater\u00f3w przed d\u0142ugotrwa\u0142ym oddzia\u0142ywaniem \u015brodowiska stosuje si\u0119 po\u0142o\u017cenie bezbarwnej, ochronnej bariery przed penetracj\u0105 wilgoci, zanieczyszczonych gaz\u00f3w czy szkodliwych jon\u00f3w z otoczenia. W XXI w. wraz z pogarszaj\u0105cymi si\u0119 globalnie warunkami klimatycznymi, zanieczyszczeniem \u015brodowiska (w tym pogorszeniem jako\u015bci powietrza przez dyfuzj\u0119 szkodliwych gaz\u00f3w i wilgoci o kwa\u015bnym pH) niezb\u0119dne jest kontynuowanie bada\u0144 laboratoryjnych i prac nad dalszym ulepszaniem jako\u015bci pow\u0142ok syntetycznych w konserwacji dzie\u0142 sztuki. Potrzebny jest w\u0142a\u015bciwy dob\u00f3r coraz trwalszych, efektywniejszych, acz mo\u017cliwie nadal odwracalnych inhibitor\u00f3w antykorozyjnych, zapewniaj\u0105cych stabiln\u0105 chemicznie i bez szkody dla obiektu d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 ochron\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Muzealna ekspozycja sreber i plater\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z zapewnieniem odpowiednich warunk\u00f3w. Poza powszechnymi ju\u017c metodami pozwalaj\u0105cymi utrzyma\u0107 sta\u0142\u0105 temperatur\u0119 i wilgotno\u015b\u0107, s\u0105 obecnie mo\u017cliwo\u015bci stosowania bardziej zaawansowanej ochrony. Bez wi\u0119kszych trudno\u015bci korzysta si\u0119 w takich przypadkach z efekt\u00f3w technologii INTERSEPT w postaci materii \u201esilver cloth\u201d czy pojemnik\u00f3w z lotnymi inhibitorami. Powszechne staje si\u0119 stosowanie opakowa\u0144 inhibitorowych przy magazynowaniu obiekt\u00f3w metalowych, a dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwym warunkom magazynowania unikamy niepotrzebnych czynno\u015bci konserwatorskich.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa by\u0142a niegdy\u015b znacz\u0105cym o\u015brodkiem z\u0142otnictwa i platernictwa. W zbiorach Muzeum Warszawy znajduj\u0105 si\u0119 kolekcja sreber oraz kolekcja plater\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":6140,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[127,54],"tags":[118],"class_list":["post-6138","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-muzea","category-spotkania-z-zabytkami","tag-artykuly-z-roku-2022"],"yoast_head":"\nZ warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Warszawa by\u0142a niegdy\u015b znacz\u0105cym o\u015brodkiem z\u0142otnictwa i platernictwa. W zbiorach Muzeum Warszawy znajduj\u0105 si\u0119 kolekcja sreber oraz kolekcja plater\u00f3w.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-31T09:43:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-19T15:47:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2126\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1648\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/924135fe429ec41a6dc1b314dff321f2\"},\"headline\":\"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w\",\"datePublished\":\"2022-03-31T09:43:27+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-19T15:47:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/\"},\"wordCount\":1639,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-7.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2022\"],\"articleSection\":[\"muzea\",\"Spotkania z Zabytkami\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/\",\"name\":\"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-7.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-31T09:43:27+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-19T15:47:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-7.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-7.jpg\",\"width\":2126,\"height\":1648,\"caption\":\"Konserwator w Pracowni Konserwacji Metalu Muzeum Warszawy przy oczyszczaniu powierzchni srebrnej oprawy lustra z warsztatu Karola Filipa Malcza ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, zdj. Katarzyna Lesiakowska-Tofil\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/03\\\/31\\\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/924135fe429ec41a6dc1b314dff321f2\",\"name\":\"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/mspkjm\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl","og_description":"Warszawa by\u0142a niegdy\u015b znacz\u0105cym o\u015brodkiem z\u0142otnictwa i platernictwa. W zbiorach Muzeum Warszawy znajduj\u0105 si\u0119 kolekcja sreber oraz kolekcja plater\u00f3w.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2022-03-31T09:43:27+00:00","article_modified_time":"2022-12-19T15:47:06+00:00","og_image":[{"width":2126,"height":1648,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/"},"author":{"name":"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/924135fe429ec41a6dc1b314dff321f2"},"headline":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w","datePublished":"2022-03-31T09:43:27+00:00","dateModified":"2022-12-19T15:47:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/"},"wordCount":1639,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2022"],"articleSection":["muzea","Spotkania z Zabytkami"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/","name":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg","datePublished":"2022-03-31T09:43:27+00:00","dateModified":"2022-12-19T15:47:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-7.jpg","width":2126,"height":1648,"caption":"Konserwator w Pracowni Konserwacji Metalu Muzeum Warszawy przy oczyszczaniu powierzchni srebrnej oprawy lustra z warsztatu Karola Filipa Malcza ze zbior\u00f3w Muzeum Warszawy, zdj. Katarzyna Lesiakowska-Tofil"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/03\/31\/z-warsztatu-konserwatora-sreber-i-platerow\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Z warsztatu konserwatora sreber i plater\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/924135fe429ec41a6dc1b314dff321f2","name":"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4e1c84d80cdec5f3370e17cd92b796d290a638356ef567649f600e3df39ce339?s=96&d=mm&r=g","caption":"Monika Siwi\u0144ska, Piotr Kaczkie\u0142\u0142o, Janusz Mr\u00f3z"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/mspkjm\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/40"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6138"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7498,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6138\/revisions\/7498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}