Urodzony w wielodzietnej rodzinie we wsi Polan\u00f3wka na Lubelszczy\u017anie, po sko\u0144czeniu nauki w szkole powszechnej zapragn\u0105\u0142 dosta\u0107 si\u0119 do Korpusu Kadet\u00f3w. Marzenia o mundurze pokrzy\u017cowa\u0142 z\u0142y stan zdrowia. W 1923 r. m\u0142ody Gos\u0142awski rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w kierowanej przez Jana Koszczyca-Witkiewicza Szkole Rzemios\u0142 Budowlanych w Kazimierzu nad Wis\u0142\u0105. Nauk\u0119 w tej plac\u00f3wce kontynuowa\u0142 tak\u017ce po jej przeniesieniu do Krakowa w 1927 r. W tym samym roku zosta\u0142 przyj\u0119ty na I kurs Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Sztuk Zdobniczych i Przemys\u0142u Artystycznego, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 latem 1932 r., uzyskuj\u0105c ocen\u0119 bardzo dobr\u0105. Studia na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, w pracowni Xawerego Dunikowskiego, przerwa\u0142 ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105 \u2013 mia\u0142 zaleg\u0142o\u015bci w op\u0142atach, co ostatecznie doprowadzi\u0142o do usuni\u0119cia go z listy student\u00f3w. W pa\u017adzierniku 1933 r. rozpocz\u0105\u0142 studia na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/1-8-1024x1024.jpg\")
W latach 30., dzi\u0119ki przyznanemu stypendium, Gos\u0142awski wyjecha\u0142 do W\u0142och, gdzie studiowa\u0142 w Reale Accademia di Belle Arti e Liceo Artistico. W s\u0142onecznej Italii utrzymywa\u0142 kontakty z wybitnym artyst\u0105, Antonim Madeyskim, z kt\u00f3rym wszed\u0142 do zarz\u0105du Ko\u0142a Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w \u201eKapitol\u201d \u2013 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 wiceprezesa.<\/p>\n\n\n\n
Tu\u017c przed wojn\u0105 Gos\u0142awski powr\u00f3ci\u0142 do kraju, tu sp\u0119dzi\u0142 okupacj\u0119. W 1947 r. zatrudniono go w Wy\u017cszej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Kierowanie Katedr\u0105 Rze\u017aby w Metalu by\u0142o jedyn\u0105 etatow\u0105 prac\u0105 w \u017cyciu artysty. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze szko\u0142\u0105 zako\u0144czy\u0142 ju\u017c w 1950 r. Dwa lata wcze\u015bniej wzi\u0105\u0142 \u015blub z Wand\u0105 Mankin, w sierpniu 1949 r. urodzi\u0142a im si\u0119 c\u00f3rka. Mieszkali w trudnych warunkach, dodatkowym problemem by\u0142y k\u0142opoty artysty ze wzrokiem.<\/p>\n\n\n\n
W roku 1951 r. mieszkaj\u0105cy nadal w Poznaniu Gos\u0142awski wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w konkursie na projekt dekoracji rze\u017abiarskiej dla Marsza\u0142kowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Warszawie. To za\u0142o\u017cenie urbanistyczne, nale\u017c\u0105ce do najwa\u017cniejszych realizacji architektonicznych odbudowuj\u0105cej si\u0119 stolicy, by\u0142o dzie\u0142em zespo\u0142u architekt\u00f3w pracuj\u0105cych pod kierunkiem J\u00f3zefa Sigalina. Konkurs na alegoryczne grupy rze\u017abiarskie rozstrzygni\u0119to jesieni\u0105 1951 r. Trzy grupy mia\u0142y docelowo znale\u017a\u0107 si\u0119 na monumentalnej kamienicy przy ul. Koszykowej 34\/50. Grupa \u201eTeatr\u201d zosta\u0142a stworzona przez Leona Machowskiego, a \u201eSztuki pi\u0119kne\u201d – przez Kazimierza Bie\u0144kowskiego. Ostatni\u0105 \u2013 najmniejsz\u0105, bo zaledwie trzyosobow\u0105 grup\u0119 \u2013 stworzy\u0142 J\u00f3zef Gos\u0142awski. Zrealizowana w technice narzutu grupa o wysoko\u015bci 300-350 cm i szeroko\u015bci 760 cm nastr\u0119czy\u0142a arty\u015bcie wielu problem\u00f3w. Brak funduszy umo\u017cliwiaj\u0105cych zatrudnienie pomocy rze\u017abiarskiej spowodowa\u0142, \u017ce w wykonaniu rze\u017aby pomagali mu b\u0119d\u0105ca w zaawansowanej ci\u0105\u017cy \u017cona oraz brat.<\/p>\n\n\n\n
Rze\u017aby na kamienicy przy Koszykowej, a w\u015br\u00f3d nich alegoryczne przedstawienie Gos\u0142awskiego, by\u0142y zdecydowanie lepiej oceniane ni\u017c figury przodownik\u00f3w pracy dekoruj\u0105ce zabudow\u0119 przy Marsza\u0142kowskiej, na kt\u00f3rych krytyk\u0119 pozwala\u0142a sobie nawet \u201eStolica\u201d. \u201eNie zdarzy\u0142o mi si\u0119 jeszcze spotka\u0107 nikogo, kto odczuwa\u0142by sympati\u0119 do tych herod-bab, maj\u0105cych wyra\u017ca\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 macierzy\u0144sk\u0105 i troskliwo\u015b\u0107 opieku\u0144cz\u0105\u201d \u2013 pisano w \u201eStolicy\u201d w 1954 r. \u201eAlegoryczne rze\u017aby przy Koszykowej by\u0142y kompozycjami o monumentalnym charakterze, ale nacechowanym swobod\u0105 ruchu i patetycznym wyrazem, odpowiadaj\u0105cym ich tre\u015bci\u201d \u2013 mo\u017cna by\u0142o dalej przeczyta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
J\u00f3zef Gos\u0142awski by\u0142 te\u017c autorem projektu rze\u017ab, kt\u00f3re mia\u0142y stanowi\u0107 dominant\u0119 placu Konstytucji. Trzy alegoryczne grupy figuralne, ustawione na wysokich coko\u0142ach, mia\u0142y pierwotnie stan\u0105\u0107 w miejscach, gdzie dzi\u015b stoj\u0105 trzy wielkie kandelabry. Konkurs na rozwi\u0105zanie rze\u017abiarskich akcent\u00f3w placu Konstytucji og\u0142oszono w sierpniu 1951 r. Gos\u0142awski zaproponowa\u0142 trzy zespo\u0142y po trzy postaci w ka\u017cdej. Grupa pierwsza, z g\u00f3rnikiem w galowym mundurze, mia\u0142a symbolizowa\u0107 \u015al\u0105sk, druga grupa \u2013 centralna \u2013 przedstawia\u0142a matk\u0119 z dzieckiem i symbolizowa\u0142a stolic\u0119, trzecia, z marynarzem, by\u0142a symbolem Pomorza. Najwi\u0119ksze zainteresowanie budzi\u0142a grupa centralna. Kobieta trzymaj\u0105ca jedn\u0105 r\u0119k\u0105 dziecko, drug\u0105 r\u0119k\u0105 ujmowa\u0142a miecz. Jego u\u017cycie udaremnia\u0142a jej d\u0142o\u0144 stoj\u0105cego z ty\u0142u m\u0119\u017cczyzny. Po publicznej dyskusji z bior\u0105cymi udzia\u0142 w konkursie plastykami i architektami ju\u017c we wrze\u015bniu 1951 r. projekt pomnik\u00f3w zosta\u0142 przedstawiony prezydium rz\u0105du i\u2026 odrzucony. W jego miejsce zaproponowano kandelabry, przedstawione Komisji Planowania Naczelnej Rady Odbudowy Warszawy i zatwierdzone przez prezydium rz\u0105du. Mia\u0142y uporz\u0105dkowa\u0107 plac, kt\u00f3rego symetryczny uk\u0142ad zosta\u0142 zachwiany przez przebicie ulicy Wary\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
W 1954 r. Gos\u0142awski stworzy\u0142 projekt oprawy rze\u017abiarskiej \u0141uku Tryumfalnego w rejonie skrzy\u017cowania ulic Krakowskie Przedmie\u015bcie, Marcelego Nowotki oraz alei Rac\u0142awickiej w Lublinie, w ramach konkursu og\u0142oszonego przez Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny Stowarzyszenia Architekt\u00f3w Polskich w porozumieniu z Zarz\u0105dem G\u0142\u00f3wnym Zwi\u0105zku Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w. Praca posta\u0142a przy udziale zespo\u0142u architekt\u00f3w pod kierunkiem Tadeusza Witkowskiego.<\/p>\n\n\n\n
Lata 50. to szereg prac medalierskich artysty. Tym samym Gos\u0142awski kontynuowa\u0142 przygod\u0119 z dziedzin\u0105 sztuki, kt\u00f3r\u0105 interesowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo jeszcze w latach 30. Jego prace charakteryzowa\u0142y si\u0119 pi\u0119knym liternictwem, kt\u00f3re cz\u0119sto wybija\u0142o si\u0119 na plan pierwszy. W swoich pracach podejmowa\u0142 m.in. tematyk\u0119 batalistyczn\u0105 i sportow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
W 1958 r. zaprojektowa\u0142 monet\u0119 obiegow\u0105 o nominale 5 z\u0142. Nowa moneta mia\u0142a zast\u0105pi\u0107 banknot o takim samym nominale, funkcjonuj\u0105cy od 1950 r. Awers z or\u0142em bez korony i napisem \u201ePolska Rzeczpospolita Ludowa\u201d zosta\u0142 zaprojektowany przez prof. Wojciecha Jastrz\u0119bowskiego, nauczyciela Gos\u0142awskiego w warszawskiej Szkole Sztuk Pi\u0119knych. Rewers z postaci\u0105 rybaka ci\u0105gn\u0105cego sieci oraz symbolem 5 z\u0142 by\u0142 ju\u017c dzie\u0142em J\u00f3zefa Gos\u0142awskiego, kt\u00f3rego inicja\u0142y umieszczono z lewej strony postaci rybaka.<\/p>\n\n\n\n
Aluminiowa moneta, o \u015brednicy 29 mm i masie 3,45 g, zosta\u0142a wyemitowana 15 grudnia 1958 r. Znak Mennicy Warszawskiej umieszczono na monecie dopiero w 1971 r. Nie wiadomo, co by\u0142o bezpo\u015bredni\u0105 inspiracj\u0105 projektu monety z rybakiem, oczywi\u015bcie poza alegorycznym przedstawieniem symbolu wytrwa\u0142ej i wyt\u0119\u017conej pracy ludzi morza. Za honorarium artysta m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 rodzin\u0119 na wakacje do Ustki.<\/p>\n\n\n\n
Projekty monet autorstwa Gos\u0142awskiego zdobywa\u0142y liczne nagrody i wyr\u00f3\u017cnienia w konkursie Narodowego Banku Polskiego. Kolejn\u0105 w dorobku artysty by\u0142a moneta o nominale 10 z\u0142 z wizerunkiem Miko\u0142aja Kopernika, wprowadzona do obiegu 1 lipca 1959 r.<\/p>\n\n\n\n
Najlepiej ocenian\u0105 monet\u0105 projektu Gos\u0142awskiego pozostaje do dzisiaj srebrna stuz\u0142ot\u00f3wka, wyemitowana z okazji tysi\u0105clecia pa\u0144stwa polskiego. Projekt monety, pierwotnie o nominale 10 z\u0142, zosta\u0142 skierowany na konkurs zorganizowany przez Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny ZPAP na zlecenie Narodowego Banku Polskiego. Moneta pod nazw\u0105 \u201eMillenium\u201d zwyci\u0119\u017cy\u0142a w konkursie rozstrzygni\u0119tym na pocz\u0105tku 1958 r.<\/p>\n\n\n\n
Projekt obiegowej monety zosta\u0142 tak entuzjastycznie przyj\u0119ty przez jury konkursowe, \u017ce decyzj\u0105 zarz\u0105du NBP z wiosny 1958 r. emisj\u0119 od\u0142o\u017cono z my\u015bl\u0105 o jej wprowadzeniu z okazji zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 tysi\u0105clecia pa\u0144stwa polskiego. Artysta w projekcie dokona\u0142 zmian nomina\u0142u oraz wprowadzi\u0142 korekty w wygl\u0105dzie herb\u00f3w miast polskich, przedstawionych na awersie. Na rewersie zobrazowano par\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105: Mieszka i Dobraw\u0119. Ksi\u0105\u017c\u0119 lew\u0105 r\u0119k\u0105 podtrzymuje tarcz\u0119 z wizerunkiem piastowskiego or\u0142a, w prawej za\u015b dzier\u017cy miecz. Pod postaciami umieszczono napis \u201eMieszko i D\u0105br\u00f3wka\u201d, poni\u017cej nomina\u0142 \u201e100 z\u0142\u201d, a dooko\u0142a napis \u201eTysi\u0105clecie Pa\u0144stwa Polskiego\u201d. W latach 70. \u201eBiuletyn Numizmatyczny\u201d przyzna\u0142 pracy tytu\u0142 najpi\u0119kniejszej monety polskiej.<\/p>\n\n\n\n