{"id":6999,"date":"2022-08-31T14:13:00","date_gmt":"2022-08-31T12:13:00","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=6999"},"modified":"2022-09-02T11:37:10","modified_gmt":"2022-09-02T09:37:10","slug":"patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/","title":{"rendered":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego"},"content":{"rendered":"\n
\n
\n

\u201e\u015alady\u201d \u2013 varsavianistyczne w\u0105tki w biografiach, wspomnieniach, ksi\u0105\u017ckach, na starych fotografiach, w kamienicach, kawiarniach i na ulicach. Szlaki niegdysiejszych mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy tropi Joanna Roli\u0144ska.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
fot. Jacek Marczewski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Autor: JOANNA ROLI\u0143SKA<\/p>\n\n\n\n

Zanim Bia\u0142oszewski w Pami\u0119tniku z powstania warszawskiego<\/em> w brawurowy spos\u00f3b opowie zryw sierpniowy z perspektywy warszawskich mieszka\u0144c\u00f3w, kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej uczyni to \u2013 jako pierwsza \u2013 Maria D\u0105browska. Po\u015bwi\u0119ci powstaniu ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 niedoko\u0144czonej powie\u015bci Przygody cz\u0142owieka my\u015bl\u0105cego<\/em> \u2013 oprze j\u0105 na w\u0142asnych prze\u017cyciach, dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedstawionych tam postaci i zdarze\u0144 b\u0119dzie mia\u0142a swoje odpowiedniki w prawdziwym \u017cyciu.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Lew Bykow, 1914 r. \/ Domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Podczas gdy Bia\u0142oszewski w powsta\u0144czych dniach widzia\u0142 w relacjach mi\u0119dzyludzkich du\u017co dobra, spojrzenie D\u0105browskiej odwrotnie \u2013 by\u0142o krytyczne, gorzkie. Jedn\u0105 ze scen opisanych w Przygodach<\/em> i zapadaj\u0105cych mocno w pami\u0119\u0107 jest moment aresztowania w Bibliotece Publicznej na Koszykowej jej \u00f3wczesnego dyrektora Lwa Bykowskiego przez Pa\u0144stwowy Korpus Bezpiecze\u0144stwa. D\u0105browska by\u0142a \u015bwiadkiem tej sceny \u2013 na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia 1944 r. mieszka\u0142a w gmachu Biblioteki (razem ze Stanis\u0142awem Stempowskim, Ann\u0105 i Jerzym Kowalskimi \u2013 zjawili si\u0119 tam na zaproszenie Bykowskiego, kt\u00f3ry \u015bci\u0105ga\u0142 na Koszykow\u0105 pracownik\u00f3w naukowych i ludzi pi\u00f3ra w nadziei, \u017ce b\u0119d\u0105 w Bibliotece bezpieczni).<\/p>\n\n\n\n

W powie\u015bci D\u0105browskiej Bykowski nosi nazwisko Oleniuk (by\u0142 pochodzenia ukrai\u0144sko-polskiego): \u201eWchodz\u0105c [\u2026] w znajome sobie drzwi Biblioteki, [\u2026] Ewa [alter ego D\u0105browskiej \u2013 przyp. JR] ku swojemu zdziwieniu zosta\u0142a wylegitymowana przez m\u0142odzie\u0144ca o niskim czole i ponurym wejrzeniu. W gmachu byli przedstawiciele Pa\u0144stwowego Korpusu Bezpiecze\u0144stwa. W pierwszym pokoju na lewo odbywa\u0142a si\u0119 gwa\u0142towna i ha\u0142a\u015bliwa scena. Stan\u0105wszy w progu, Ewa zobaczy\u0142a ze zgroz\u0105, \u017ce paru m\u0142odych ludzi o niewinnych oczach i zdzicza\u0142ych wyrazach twarzy ok\u0142ada batogami dyrektora Oleniuka. Us\u0142ysza\u0142a krzyk: \u2013 Milcz, k\u2026. twoja ma\u0107! Nie masz nic do gadania. Marsz z nami i ani pary z g\u0119by!\u201d.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Maria D\u0105browska, 1925 r. \/ Domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W pami\u0119tnikach pisanych na gor\u0105co w grudniu 1944 r. i opublikowanych bez \u017cadnych poprawek po 20 latach przez paryski Instytut Literacki (\u201eZeszyty Historyczne\u201d, 1964, nr 5) Bykowski tak opisuje t\u0119 scen\u0119: \u201e[\u2026] zacz\u0119li mnie bi\u0107 gumowymi pa\u0142kami. Potem kazali si\u0119 zgi\u0105\u0107, podnie\u015bli m\u00f3j p\u0142aszcz i dalej mnie bili po ramionach i po lewym boku. Przysz\u0142o mi na my\u015bl, jak jaka\u015b asocjacja, sam nie wiem czemu, polskie has\u0142o: \u201e\u00abZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107!\u00bb\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W relacji D\u0105browskiej mieszka\u0144cy i pracownicy Biblioteki obecni przy aresztowaniu Oleniuka (Bykowskiego) usi\u0142uj\u0105 go broni\u0107: \u201eNorkowski [w powie\u015bci pod tym nazwiskiem ukrywa\u0142 si\u0119 filolog klasyczny Jerzy Kowalski, m\u0105\u017c Anny \u2013 JR] [\u2026] miota\u0142 si\u0119 doko\u0142a m\u0142odocianych \u017candarm\u00f3w czy policjant\u00f3w. \u2013 Panowie! \u2013 krzycza\u0142. \u2013 Jeste\u015bcie Polakami! Jeste\u015bmy wszyscy Polakami! Tak nie wolno post\u0119powa\u0107. Je\u015bli dyrektor Biblioteki jest o co\u015b podejrzany, to musi by\u0107 s\u0105d! A wy nie macie prawa bi\u0107 ani potera\u0107 cz\u0142owieka. Panowie! Musimy si\u0119 czym\u015b r\u00f3\u017cni\u0107 od gestapowc\u00f3w! \u2013 Co pan tu zawracasz gitar\u0119 \u2013 rykn\u0105\u0142 jeden z szarpi\u0105cych si\u0119 z Oleniukiem. Kto pan jeste\u015b? Odwalaj si\u0119 pan, bo si\u0119 i do twojej sk\u00f3ry dobierzemy!\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Szlachetn\u0105 postaw\u0119 Jerzego Kowalskiego zapami\u0119ta\u0142 r\u00f3wnie\u017c Bykowski: \u201eZ otaczaj\u0105cego nas t\u0142umu odwa\u017cy\u0142 si\u0119 odezwa\u0107 \u2013 dot\u0105d mi ma\u0142o znany, profesor J.K. (ze Lwowa): \u2013 To, \u017ce on jest Ukrai\u0144cem, nie jest \u017cadnym przest\u0119pstwem. Jakie\u017c to post\u0119powanie! Przecie\u017c on jest dyrektorem Biblioteki! \u2013 Nie wtr\u0105caj si\u0119 do nie swoich spraw! Kto\u015b Ty? \u2013 ordynarnie wrzasn\u0105\u0142 \u017candarm. \u2013 Jestem profesorem J.K. \u2013 Uwa\u017caj, \u017ceby\u015b r\u00f3wnie\u017c nie oberwa\u0142!\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Lew (Leon) Bykowski urodzi\u0142 si\u0119 na Ukrainie w 1896 r. Ten bibliofil i bibliotekoznawca po\u015bwi\u0119ci\u0142 Warszawie i jej ksi\u0119gozbiorowi 16 lat \u017cycia, dzia\u0142aj\u0105c na rzecz rozwoju polskiej bibliologii i kszta\u0142c\u0105c polskich bibliotekarzy. Jego ojciec, Polak wyznania katolickiego, pochodzi\u0142 ze zubo\u017ca\u0142ej szlachty, matka, prawos\u0142awna, mia\u0142a korzenie ukrai\u0144sko-romskie. W domu Bykowskich rozmawiano po polsku i po ukrai\u0144sku. Ulubion\u0105 lektur\u0105 ch\u0142opca w dzieci\u0144stwie by\u0142o Ogniem i mieczem<\/em>, a ukochanym bohaterem literackim sta\u0142 si\u0119 Bohun. Lew przyznawa\u0142 si\u0119 do to\u017csamo\u015bci zar\u00f3wno polskiej, jak i ukrai\u0144skiej, niemniej jednak bardziej czu\u0142 si\u0119 zwi\u0105zany z narodem, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142 i wychowa\u0142. Po I wojnie \u015bwiatowej wspiera\u0142 dzia\u0142ania na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy. Z tego powodu na pocz\u0105tku lat 20. XX w., w obawie przed represjami, razem z rodzicami uciek\u0142 do Polski, gdzie podj\u0105\u0142 studia filologiczne na Uniwersytecie Warszawskim i kurs bibliotekoznawstwa w Bibliotece na Koszykowej. Po kr\u00f3tkim pobycie w Czechos\u0142owacji, w 1928 r., wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy i stan\u0105\u0142 na czele Wydzia\u0142u Kompletowania Zbior\u00f3w Miejskiej Biblioteki Publicznej na Koszykowej, redagowa\u0142 \u201eBiuletyn Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy\u201d i wyk\u0142ada\u0142 na wy\u017cszych studiach bibliotekoznawczych.<\/p>\n\n\n\n

Rostys\u0142aw Kramar pisa\u0142: \u201eDowodem tego, jak odpowiedzialne stanowisko przydzielono Bykowskiemu, s\u0105 biblioteczne statystyki. W broszurze autorstwa Faustyna Czerwijowskiego \u00abBiblioteka Publiczna m.st. Warszawy. Stan na 1.IV.1936 r.\u00bb zaznacza si\u0119, \u017ce w latach 30. z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 do biblioteki rocznie wp\u0142ywa\u0142o ok. 25 tys. wolumin\u00f3w ksi\u0105\u017cek i ok. 2,2 tys. r\u00f3\u017cnych tytu\u0142\u00f3w r\u00f3\u017cnych wydawnictw periodycznych i ci\u0105g\u0142ych. Wszystkie te nowo\u015bci trafia\u0142y do biblioteki dzi\u0119ki zaledwie kilkuosobowemu wydzia\u0142owi kompletowania zbior\u00f3w zarz\u0105dzanemu przez Bykowskiego\u201d.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Elewacja frontowa (fragm.) Miejskiej Biblioteki Publicznej na Koszykowej, lata mi\u0119dzywojenne \/ NAC<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Kramar podkre\u015bla, \u017ce Bykowski \u201erozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w bibliotekarstwie polskim w okresie tzw. normalizacji, kiedy to tworzono ustrojowe, funkcyjne i przedmiotowe normy dotycz\u0105ce dzia\u0142alno\u015bci bibliotek. [\u2026] Entuzjazm panuj\u0105cy w\u00f3wczas w bibliotekarstwie by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 szerszych proces\u00f3w spo\u0142ecznych towarzysz\u0105cych odbudowie polskiej pa\u0144stwowo\u015bci\u201d. Biblioteka na Koszykowej kszta\u0142towa\u0142a w\u00f3wczas \u201epolityk\u0119 ksi\u0105\u017ckow\u0105 w stolicy Polski, a nawet na terenie kraju\u201d. Na czele Biblioteki sta\u0142 wtedy Faustyn Czerwijowski, jeden z jej organizator\u00f3w, wybitny bibliolog i reformator bibliotekarstwa, tw\u00f3rca jednej z pierwszych w Polsce szk\u00f3\u0142 bibliotekarskich, kt\u00f3ra powsta\u0142a w\u0142a\u015bnie przy Bibliotece: \u201eZ inicjatywy Czerwijowskiego Bykowski zosta\u0142 jednym z wyk\u0142adowc\u00f3w tej szko\u0142y oraz redaktorem naczelnym pisma \u00abBibliotekarz\u00bb [\u2026] O randze zada\u0144 powierzonych przez polskich bibliolog\u00f3w Bykowskiemu \u015bwiadczy m.in. fakt, i\u017c to w\u0142a\u015bnie on na IV Zje\u017adzie Bibliotekarzy Polskich (31 maja \u2013 2 czerwca 1936) wyg\u0142osi\u0142 program polskiej polityki bibliotecznej w zakresie bibliotek publicznych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W broszurze Wsp\u00f3\u0142czesna polityka biblioteczna w zakresie publicznych bibliotek o\u015bwiatowych<\/em> (Warszawa 1937) Bykowski nawo\u0142ywa\u0142 do korzystania z najnowocze\u015bniejszych do\u015bwiadcze\u0144 \u015bwiata zachodniego \u2013 aby ka\u017cdy obywatel mia\u0142 \u201ewolny i bezp\u0142atny dost\u0119p do ksi\u0105\u017cki\u201d. Na temat tej publikacji pisa\u0142 jej recenzent Eugeniusz Golus: \u201e[\u2026] jest pierwsz\u0105 w literaturze polskiej pr\u00f3b\u0105 uj\u0119cia polityki bibliotecznej jako odr\u0119bnej dyscypliny naukowej\u201d. O identyfikacji autora z Polsk\u0105 \u015bwiadcz\u0105 s\u0142owa wst\u0119pu do wy\u017cej wspomnianej broszury: \u201eZbli\u017camy si\u0119 do ko\u0144ca dziesi\u0119ciolecia naszej odrodzonej pa\u0144stwowo\u015bci\u201d. Po wojnie Bykowski pisa\u0142: \u201eAle szczeg\u00f3lnie spodoba\u0142a mi si\u0119 Warszawska Miejska Biblioteka Publiczna, przy ulicy Koszykowej 26. [\u2026] by\u0142a zorganizowana w spos\u00f3b nowoczesny. Jej zbiory i katalogi [\u2026] by\u0142y zorganizowane i prowadzone wed\u0142ug mi\u0119dzynarodowego systemu dziesi\u0105tkowego, wed\u0142ug zasad brukselskich (jak w Narodowej Bibliotece Ukrainy w Kijowie). Biblioteka wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnym podej\u015bciem do czytelnika. By\u0142a ona o\u015brodkiem tego pionierskiego bibliotecznego ruchu w Polsce\u201d.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Podejmuj\u0105c prac\u0119 w Bibliotece na Koszykowej, Bykowski zatai\u0142 ukrai\u0144skie pochodzenie, zadeklarowa\u0142 narodowo\u015b\u0107 polsk\u0105 i rzymskokatolickie wyznanie. By\u0107 mo\u017ce z\u0142o\u017cenie takiej deklaracji by\u0142o warunkiem otrzymania publicznej posady. W 1937 r., bior\u0105c \u015blub z Polk\u0105, Maurycj\u0105 Gocza\u0142kowsk\u0105, przeszed\u0142 na protestantyzm; \u015blub odby\u0142 si\u0119 w ko\u015bciele ewangelicko-reformowanym w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

W 1942 r., z nadania okupacyjnych w\u0142adz, zosta\u0142 dyrektorem Biblioteki na Koszykowej. Prac\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a jego niew\u0105tpliw\u0105 pasj\u0105, \u0142\u0105czy\u0142 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na rzecz Ukrainy, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142 dzia\u0142aj\u0105cy w czasie okupacji w Warszawie Ukrai\u0144ski Instytut Czarnomorski, w ramach kt\u00f3rego prowadzono badania polityczne i gospodarcze ukierunkowane na uzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci przez naszego s\u0105siada. Motywem przewodnim tych bada\u0144 by\u0142o geostrategiczne znaczenie obszaru Morza Czarnego dla pa\u0144stwowo\u015bci ukrai\u0144skiej. Podczas powstania warszawskiego Bykowski przyjmowa\u0142 w depozyt cenne zbiory biblioteczne od Polak\u00f3w, od os\u00f3b prywatnych, ale te\u017c od organizacji ukrai\u0144skich, peregrynuj\u0105c w tym celu po mie\u015bcie z nara\u017ceniem \u017cycia \u2013 wtedy m.in., 12 sierpnia, mia\u0142a miejsce jego wizyta na Polnej u Marii D\u0105browskiej i Stanis\u0142awa Stempowskiego, kt\u00f3rego Bykowski zna\u0142 jako ministra rolnictwa i ministra zdrowia w rz\u0105dzie Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej w 1920 r.<\/p>\n\n\n\n

22 sierpnia 1944 r. Bykowski zosta\u0142 oskar\u017cony przez \u017candarmeri\u0119 powsta\u0144cz\u0105 AK o wydawanie Niemcom zbior\u00f3w bibliotecznych.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Maria D\u0105browska i Stanis\u0142aw Stempowski, 1937-1938 \/ Polona<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Jako dyrektor Biblioteki si\u0142\u0105 rzeczy zmuszony by\u0142 do kontakt\u00f3w z okupantem. Jednak wp\u0142yw na aresztowanie mog\u0142o mie\u0107 te\u017c zatajenie informacji o podw\u00f3jnej to\u017csamo\u015bci narodowej. Stosunek powsta\u0144c\u00f3w do Ukrai\u0144c\u00f3w nie by\u0142 przychylny. Po czystce na Wo\u0142yniu, czemu trudno si\u0119 dziwi\u0107, s\u0142owo \u201eUkrainiec\u201d sta\u0142o si\u0119 dla Polak\u00f3w symbolem okrucie\u0144stwa. Pisze o tym w swoich wspomnieniach Bykowski: \u201e[\u2026] niemieckie ekscesy w stosunku do ludno\u015bci Warszawy przypisywa\u0142o si\u0119\u2026 Ukrai\u0144com, kt\u00f3rzy, jak m\u00f3wiono, byli w szeregach wojska niemieckiego. Jeszcze na d\u0142ugo przed powstaniem kr\u0105\u017cy\u0142y w\u015br\u00f3d ludno\u015bci pog\u0142oski, \u017ce polska policja b\u0119dzie usuni\u0119ta z miasta i podobno zast\u0105piona przez policj\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra ma zlikwidowa\u0107 warszawski bandytyzm. Nast\u0119pnie w przeddzie\u0144 powstania rozpowszechniono pog\u0142oski, \u017ce jakoby wojsko niemieckie ma opu\u015bci\u0107 Warszaw\u0119 \u2013 a zast\u0105pi\u0105 je dwie dywizje ukrai\u0144skie [\u2026]. Ich zadaniem b\u0119dzie wyt\u0119pienie Polak\u00f3w. Tote\u017c w czasie powstania mniej si\u0119 m\u00f3wi\u0142o w\u015br\u00f3d ludno\u015bci o samych Niemcach, a wi\u0119cej o Ukrai\u0144cach, kt\u00f3rzy jakoby najbardziej podjudzaj\u0105 Niemc\u00f3w i sami okrutnie zn\u0119caj\u0105 si\u0119 nad ludno\u015bci\u0105. [\u2026] Kiedy za\u015b z opowiada\u0144 wynika\u0142o, \u017ce to nie Ukrai\u0144cy, a Niemcy, Moskale, Kozacy, Gruzini, Ka\u0142mucy lub jeszcze jacy\u015b muzu\u0142manie s\u0105 na s\u0142u\u017cbie Niemc\u00f3w, to i w\u00f3wczas by\u0142a jedna stereotypowa odpowied\u017a: \u00abPrzecie\u017c wszyscy oni \u2013 to Ukrai\u0144cy\u00bb\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na domiar z\u0142ego Bykowski nie mia\u0142 w tym czasie dobrego porozumienia z pracownikami Biblioteki. Pisa\u0142: \u201e[\u2026] dba\u0142em przede wszystkim o zbiory i dom Biblioteki. Opiek\u0119 nad lud\u017ami stawia\u0142em na drugim planie i z tego powodu zacz\u0119\u0142y si\u0119 nieporozumienia z niekt\u00f3rymi urz\u0119dnikami, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w czasie powstania w domu Biblioteki [\u2026]. Stara\u0142em si\u0119 utrzyma\u0107 \u00abz\u0142oty \u015brodek\u00bb, ulega\u0142em wymaganiom powsta\u0144c\u00f3w, a r\u00f3wnocze\u015bnie stara\u0142em si\u0119 odizolowa\u0107 Bibliotek\u0119 od powsta\u0144czej akcji. Wiedzia\u0142em, \u017ce od chwili, w kt\u00f3rej Biblioteka zacznie bra\u0107 czynny udzia\u0142 w akcji powsta\u0144czej, zbiory jej ulegn\u0105 uszkodzeniu lub nawet zniszczeniu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po aresztowaniu Bykowski trafi\u0142 na ul. Pozna\u0144sk\u0105 12 (gdzie mie\u015bci\u0142y si\u0119 powsta\u0144cze w\u0142adze s\u0105dowe): \u201e[\u2026] posadzono mnie w sieni, twarz\u0105 do \u015bciany. W p\u00f3\u0142 godziny potem przyszed\u0142 \u017candarm i wypisa\u0142 mi na plecach bia\u0142\u0105 farb\u0105 polsk\u0105 liter\u0119 \u00abU\u00bb (Ukrainiec)\u201d. W celi z Bykowskim siedzieli m.in. 17-letni Polak, \u017co\u0142nierz AK, kt\u00f3ry zosta\u0142 aresztowany za kradzie\u017c jedzenia, i Niemiec \u2013 dezerter z niemieckiej armii, kt\u00f3ry wcze\u015bniej ukrywa\u0142 si\u0119 przed w\u0142adzami niemieckimi. Jako wi\u0119zie\u0144 Bykowski zosta\u0142 przymusowo oddelegowany do kopania tunelu przy ulicy Emilii Plater, nieopodal ko\u015bcio\u0142a. Poniewa\u017c prace odbywa\u0142y si\u0119 pod niemieckim ostrza\u0142em, zosta\u0142 ranny w szyj\u0119 i trafi\u0142 do szpitala przy ul. Ho\u017cej 39 \u2013 zapami\u0119ta\u0142, \u017ce panowa\u0142y tam dobre warunki, zapami\u0119ta\u0142 te\u017c siostr\u0119 zakonn\u0105, kt\u00f3ra robi\u0142a mu zakupy za w\u0142asne pieni\u0105dze i nie chcia\u0142a nigdy zwrotu d\u0142ugu, oraz rannego 20-letniego Moskala \u201eWa\u0144k\u0119\u201d, walcz\u0105cego po stronie powsta\u0144c\u00f3w. 27 sierpnia zosta\u0142 warunkowo, pod nadzorem, zwolniony z aresztu, nie otrzyma\u0142 jednak pe\u0142nej rehabilitacji. [Przed upadkiem powstania dosta\u0142 od Delegatury Rz\u0105du uprawnienia, \u017ce mo\u017ce zn\u00f3w by\u0107 komendantem budynku Biblioteki, rehabilitacji jednak nie otrzyma\u0142]. Ze szpitala wyszed\u0142 6 wrze\u015bnia. \u201eMiasto wygl\u0105da\u0142o jak na p\u00f3\u0142 zrujnowane [\u2026]. Wsz\u0119dzie niezadowolenie, z\u0142orzeczenie b\u0105d\u017a ostro\u017cne narzekanie\u201d. Podczas nieobecno\u015bci Bykowskiego w Bibliotece jej komendantem zosta\u0142 Jerzy Kowalski: \u201eProfesor J.K. z wielkim oddaniem i ogromnym wysi\u0142kiem przeni\u00f3s\u0142 ksi\u0105\u017cki z tej cz\u0119\u015bci [od frontu \u2013 przyp. JR] \u2013 a nawet niekt\u00f3re meble \u2013 do wewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci gmachu\u201d.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Magazyn w oficynie Biblioteki na Koszykowej, 1929 r. (?), fot. Marian Fuchs \/ MBC Cyfrowe Mazowsze<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Gdy powstanie upad\u0142o, Bykowski wraz \u017con\u0105 i kilkoma pracownikami zosta\u0142 w Warszawie, chc\u0105c pilnowa\u0107 Biblioteki i jej zbior\u00f3w. Tworzyli wysepk\u0119 dziewi\u0119ciu robinson\u00f3w w opustosza\u0142ym mie\u015bcie. Bykowski: \u201eWarszawska Biblioteka Publiczna z tymi dziewi\u0119cioma \u00abdesperatami\u00bb, kt\u00f3rzy w niej pozostali, wygl\u0105da\u0142a jak malutkie zagubione cz\u00f3\u0142enko na morzu w\u015br\u00f3d rozszala\u0142ych fal. Po kilka razy dziennie wpadali do nas niemieccy \u017co\u0142nierze z krzykiem: \u00abSofort, heraus!\u00bb Troch\u0119 pomaga\u0142a w\u00f3dka, ale si\u0119 sko\u0144czy\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Nie mog\u0105c doczeka\u0107 si\u0119 przedstawicieli RGO, kt\u00f3rzy mieli zabezpieczy\u0107 mienie Biblioteki i przygotowa\u0107 je do wywiezienia z miasta, ku zaskoczeniu pozosta\u0142ej grupki robinson\u00f3w, 17 pa\u017adziernika, zniech\u0119ceni, w kiepskiej formie psychicznej i zdrowotnej Bykowscy zdecydowali si\u0119 opu\u015bci\u0107 miasto. W swoich wspomnieniach Bykowski napisa\u0142, \u017ce wyje\u017cd\u017cali razem ze znajomym pu\u0142kownikiem ukrai\u0144skim, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 z \u0141odzi ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105, aby zabra\u0107 20 skrzy\u0144 depozyt\u00f3w \u201eUkrai\u0144skiego Wojskowego Towarzystwa Historycznego”. \u201eZ Warszawy wyje\u017cd\u017cali\u015bmy z uczuciem ludzi, kt\u00f3rzy obudzili si\u0119 z d\u0142ugiego koszmarnego snu-letargu!\u201d \u2013 ko\u0144czy\u0142 swoje wspomnienia.<\/p>\n\n\n\n

Po Warszawie rozesz\u0142a si\u0119 plotka, \u017ce Bykowscy uciekli razem z Niemcami. Po latach wykorzysta\u0142a j\u0105 nawet D\u0105browska, pisz\u0105c na kartach powie\u015bci: \u201eA wiesz \u2013 ten Oleniuk ju\u017c wyjecha\u0142 z Niemcami. To by\u0142 \u0142ajdak. Omylili\u015bmy si\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W wydanym w 1970 r. pierwszym tomie Walki o dobra kultury. Warszawa 1939-1945<\/em> El\u017cbieta Skierkowska, niegdysiejsza pracownica Biblioteki, w artykule Warszawska Biblioteka Publiczna na tle wydarze\u0144 ostatniej wojny<\/em> napisa\u0142a, \u017ce Bykowscy wyjechali z \u201ez ukrai\u0144skimi esesmanami oraz oficerem zorganizowanej przez Niemc\u00f3w formacji: Russkaja Oswoboditielnaja Armija\u201d, oskar\u017cy\u0142a Bykowskiego o przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji ukrai\u0144skiej, \u201ezmierzaj\u0105cej do utworzenia odr\u0119bnego pa\u0144stwa zachodnio-ukrai\u0144skiego w oparciu o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Niemcami\u201d, a tak\u017ce wyrazi\u0142a przypuszczenie, \u017ce nag\u0142y wyjazd Bykowskich z Warszawy po powstaniu m\u00f3g\u0142 by\u0107 spowodowany \u201estrachem przed wojskowymi w\u0142adzami polskimi i radzieckimi, kt\u00f3re mog\u0142y go poci\u0105gn\u0105\u0107 do odpowiedzialno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie, w opinii Skierkowskiej, Bykowski to by\u0142 \u201e\u015bwietny organizator, rzutki i zdolny, reprezentowa\u0142 kadr\u0119 wybitnych bibliotekarzy o du\u017cej wiedzy fachowej. Kustosz Janina Peszy\u0144ska nazwa\u0142a go bardzo trafnie \u00abpatriot\u0105 Biblioteki Publicznej\u00bb; rzeczywi\u015bcie by\u0142 on oddany instytucji i dba\u0142 o ni\u0105 pieczo\u0142owicie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Trudno dzi\u015b w stu procentach wykaza\u0107 czysto\u015b\u0107 intencji i dzia\u0142a\u0144 Bykowskiego, cho\u0107 wiele wskazuje na to, \u017ce m\u00f3g\u0142 pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 emocji i zacietrzewienia politycznego.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Korzysta\u0142am z: L. Bykowski, Polskie powstanie w Warszawie w roku 1944. Wspomnienia naocznego \u015bwiadka<\/em>, w: \u201eZeszyty Historyczne\u201d, 1964, z. V; M. D\u0105browska, Przygody cz\u0142owieka my\u015bl\u0105cego<\/em>, t. 2, Warszawa 1974; R. Kramar, Leon Bykowski \u2013 Emigrant ukrai\u0144ski oddany sprawie bibliotekarstwa polskiego<\/em>, w: \u201eActa Polono-Ruthenica\u201d, 2021, XXVI\/1 (UWM Olsztyn); Walka o dobra kultury. Warszawa 1939-1945<\/em>, t. 1, Ksi\u0119ga zbiorowa pod redakcj\u0105 Stanis\u0142awa Lorentza<\/em>, Warszawa 1970 (z serii: Biblioteka Syrenki).<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Joanna Roli\u0144ska – absolwentka wydzia\u0142u Wiedzy o Teatrze warszawskiej Akademii Teatralnej. Autorka ksi\u0105\u017cek: Raz, dwa, trzy za siebie! Rozmowy o dzieci\u0144stwie<\/em>, Ale jest Warszawa<\/em> i Lato 1920<\/em>. Laureatka Nagrody Literackiej m.st. Warszawy (2014), Nagrody Historycznej KLIO (2020) i Nagrody za Ksi\u0105\u017ck\u0119 Roku (2020) \u201eMagazynu Literackiego KSI\u0104\u017bKI”.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
fot. Jacek Marczewski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lew (Leon) Bykowski urodzi\u0142 si\u0119 na Ukrainie w 1896 r. Ten bibliofil i bibliotekoznawca po\u015bwi\u0119ci\u0142 Warszawie i jej ksi\u0119gozbiorowi 16 lat \u017cycia.<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":6993,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[87],"tags":[118],"class_list":["post-6999","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-slady","tag-artykuly-z-roku-2022"],"yoast_head":"\nPATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-31T12:13:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-09-02T09:37:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1056\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"699\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Joanna Roli\u0144ska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Joanna Roli\u0144ska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Joanna Roli\u0144ska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c239f33b261b911ae445c7eb84144f26\"},\"headline\":\"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego\",\"datePublished\":\"2022-08-31T12:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-02T09:37:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/\"},\"wordCount\":2643,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/00-5.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2022\"],\"articleSection\":[\"\u015blady\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/\",\"name\":\"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/00-5.jpg\",\"datePublished\":\"2022-08-31T12:13:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-02T09:37:10+00:00\",\"description\":\"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/00-5.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/00-5.jpg\",\"width\":1056,\"height\":699,\"caption\":\"Elewacja frontowa Miejskiej Biblioteki Publicznej na Koszykowej, 1926 r. \\\/ \u201eArchitektura i Budownictwo\u201d, 1926, nr 12\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2022\\\/08\\\/31\\\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c239f33b261b911ae445c7eb84144f26\",\"name\":\"Joanna Roli\u0144ska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Joanna Roli\u0144ska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/jr\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl","description":"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl","og_description":"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2022-08-31T12:13:00+00:00","article_modified_time":"2022-09-02T09:37:10+00:00","og_image":[{"width":1056,"height":699,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Joanna Roli\u0144ska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Joanna Roli\u0144ska","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/"},"author":{"name":"Joanna Roli\u0144ska","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/c239f33b261b911ae445c7eb84144f26"},"headline":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego","datePublished":"2022-08-31T12:13:00+00:00","dateModified":"2022-09-02T09:37:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/"},"wordCount":2643,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2022"],"articleSection":["\u015blady"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/","name":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg","datePublished":"2022-08-31T12:13:00+00:00","dateModified":"2022-09-02T09:37:10+00:00","description":"\u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Andrzeja Bobkowskiego kojarz\u0105 si\u0119 z Pary\u017cem i Gwatemal\u0105, w dalszym planie z Krakowem, prawie nigdy natomiast z Warszaw\u0105. Tymczasem w stolicy przysz\u0142y autor Szkic\u00f3w z pi\u00f3rkiem sp\u0119dzi\u0142 trzy intensywne lata mi\u0119dzy 1933 a 1936 r.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/00-5.jpg","width":1056,"height":699,"caption":"Elewacja frontowa Miejskiej Biblioteki Publicznej na Koszykowej, 1926 r. \/ \u201eArchitektura i Budownictwo\u201d, 1926, nr 12"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2022\/08\/31\/patriota-biblioteki-powszechnej-warszawskie-losy-leona-bykowskiego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"PATRIOTA BIBLIOTEKI POWSZECHNEJ \u2013 warszawskie losy Leona Bykowskiego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/c239f33b261b911ae445c7eb84144f26","name":"Joanna Roli\u0144ska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8dc8cabaca4197f195dce224a8525c16ceaf34ddaa0f838ddb8e0c979fa22d3b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Joanna Roli\u0144ska"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/jr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6999"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7034,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6999\/revisions\/7034"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}