![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/1_Kredens-projektu-Andrzeja-Stypinski-ego..png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/1a_Komplet-mebli-do-jadalni.-Proj.-Marian-Sigmund.png\")
Architekci wn\u0119trz d\u0105\u017cyli do rezygnacji z prze\u0142adowania lokali meblami, dywanami, kotarami. Woln\u0105 przestrze\u0144 mia\u0142o wype\u0142nia\u0107 \u015bwie\u017ce powietrze i \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne. Epoka ciemnych i dusznych wn\u0119trz mieszkalnych mija\u0142a bezpowrotnie, a ponure i nieprzyjazne pomieszczenia, \u017cywcem wyj\u0119te z mieszcza\u0144skiej XIX-wiecznej kamienicy, powoli ust\u0119powa\u0142y funkcjonalnym pomieszczeniom. Nowoczesne i luksusowe wn\u0119trza najwcze\u015bniej zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 w nowo wznoszonych warszawskich kamienicach czynszowych i prywatnych domach, kt\u00f3rych mieszka\u0144cami byli przedstawiciele warstwy uprzywilejowanej.<\/p>\n\n\n\n
Wa\u017cnym pomieszczeniem ka\u017cdego mieszkania by\u0142a jadalnia. Specjalne pomieszczenie s\u0142u\u017c\u0105ce wsp\u00f3lnemu spo\u017cywaniu posi\u0142k\u00f3w by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 dom\u00f3w bogatych i synonimem luksusu. Jednak ju\u017c w latach 20. w Europie zauwa\u017cano, \u017ce mo\u017cna jada\u0107 w pokoju dziennym, tzw. living roomie<\/em>. Uwa\u017cano, \u017ce pomieszczenie do spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w powinna cechowa\u0107 prostota. Postulowano g\u0142adkie \u015bciany, a ci\u0119\u017ckie kredensy o monstrualnych gzymsach i attykach zast\u0119powano witrynami o przeszklonych frontach, umo\u017cliwiaj\u0105cych ekspozycj\u0119 szkie\u0142, porcelany czy bibelot\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Krzes\u0142a o kszta\u0142tach jak zapo\u017cyczonych z sal tronowych ust\u0119powa\u0142y miejsca tym z metalu, ci\u0119\u017ckie i roz\u0142o\u017cyste sto\u0142y zast\u0119powano lekkimi stolikami o g\u0142adkich blatach, pozwalaj\u0105cych na szybkie czyszczenie. Inspiracj\u0105 dla polskich architekt\u00f3w by\u0142y realizacje zachodnioeuropejskie, np. jadalnie, kt\u00f3re zaprojektowali Le Corbusier czy Serge Chermayeff. Realizacje \u00f3wczesnych estetycznych postulat\u00f3w odnajdujemy w projekcie kredensu do jadalni Andrzeja Stypi\u0144skiego czy garniturze mebli jadalnianych Mariana Sigmunda.<\/p>\n\n\n\n Bardzo nowocze\u015bnie prezentowa\u0142a si\u0119 jadalnia w jednej z najlepszych realizacji willowych lat 30. w Warszawie \u2013 willi \u0141epkowskich przy ul. Francuskiej 2.<\/p>\n\n\n J\u00f3zef \u0141epkowski by\u0142 dyrektorem przedsi\u0119biorstwa Auto-Service, b\u0119d\u0105cego dealerem chevrolet\u00f3w na polski rynek. Willa projektu Lucjana Korngolda i Piotra Micha\u0142a Lubi\u0144skiego powsta\u0142a w latach 1933-1934. Pod\u0142oga jadali zosta\u0142a wy\u0142o\u017cona parkietem wykonanym przez warszawsk\u0105 firm\u0119 Alfa. Centralne miejsce zaj\u0105\u0142 okr\u0105g\u0142y st\u00f3\u0142, polerowany na wysoki po\u0142ysk, oraz cztery krzes\u0142a obite sk\u00f3r\u0105. Wzd\u0142u\u017c \u015bcian po obu stronach pomieszczenia ustawiono niskie bufety wyprodukowane przez Zak\u0142ady Stolarskie St. Niederberger i M. Pluci\u0144ski. Kinkiety zamieszczone nad bufetami pochodzi\u0142y z renomowanej warszawskiej firmy Antoniego Marciniaka. W holu na pierwszym pi\u0119trze zaaran\u017cowano nowoczesny salon,<\/p>\n\n\n kt\u00f3rego najwa\u017cniejszym elementem by\u0142 marmurowy kominek. Ciemny marmur na tle jasnej \u015bciany dawa\u0142 rewelacyjny efekt! Obok kominka stan\u0119\u0142y dwa fotele i ma\u0142y stolik. Pomieszczenie to uwa\u017cano za jedn\u0105 z najlepszych \u00f3wczesnych realizacji.<\/p>\n\n\n\n Przedpok\u00f3j willi zosta\u0142 urz\u0105dzony skromnie, sta\u0142y w nim tylko gi\u0119te meble \u2013 fotele \u201euszaki\u201d i ma\u0142y stolik \u2013 oraz proste lustro. Efekt nowoczesno\u015bci wzmacnia\u0142y bulaje w drzwiach. Na pierwsze pi\u0119tro prowadzi\u0142y marmurowe schody o por\u0119czy w geometrycznych formach. Pod\u0142oga holu parteru zosta\u0142a wy\u0142o\u017cona p\u0142ytkami wyprodukowanymi przez firm\u0119 Dziewulski i Lange, \u015bciany pokryto szlachetnym tynkiem. Efektownie prezentowa\u0142o si\u0119 te\u017c wn\u0119trze gabinetu. <\/p>\n\n\n Pomieszczenie to z jednej strony mia\u0142o umo\u017cliwia\u0107 komfortow\u0105 prac\u0119, zapewnia\u0107 cisz\u0119 i spok\u00f3j, z drugiej \u2013 by\u0107 przygotowane na przyjmowanie interesant\u00f3w. Musia\u0142o zatem spe\u0142nia\u0107 funkcj\u0119 zar\u00f3wno przestrzeni kameralnej, jak oficjalnej i reprezentacyjnej. Naj\u0142atwiej taki efekt mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez ustawienie odpowiednich mebli. W latach 30. w mniejszych mieszkaniach zalecano wydzielanie na gabinet fragmentu pokoju dziennego, w wi\u0119kszych \u2013 przeznaczanie na ten cel niewielkiego pokoju. W gabinecie willi \u0141epkowskich stan\u0119\u0142y biurko z fotelem i niewysoka szafa gabinetowa. Meble, podobnie jak w innych pomieszczeniach, dostarczy\u0142a firma Niederbergera i Pluci\u0144skiego. Wn\u0119trzom willi zarzucano jednak pewnego rodzaju powtarzalno\u015b\u0107, a Kazimierz Proszy\u0144ski, w swoim tek\u015bcie w czasopi\u015bmie \u201eWn\u0119trze\u201d w 1933 r. zauwa\u017ca\u0142, \u017ce zastosowanie polerowanych powierzchni mebli jest niczym powr\u00f3t do baroku mieszcza\u0144skiego, tyle \u017ce w uproszczonej, modernistycznej formie.<\/p>\n\n\n Inn\u0105 luksusow\u0105 realizacj\u0105 Lucjana Korngolda, stworzon\u0105 z Henrykiem Blumem, by\u0142a willa przy ul. Chocimskiej 8\/10 z lat 1930-1932. Obiekt zosta\u0142 wkomponowany w skarp\u0119 warszawsk\u0105, co mia\u0142o wp\u0142yw na jego rozplanowanie. Od strony ulicy Chocimskiej zrealizowano niski parter, za\u015b od strony wschodniej, czyli od ogrodu \u2013 parter wysoki, stanowi\u0105cy jednocze\u015bnie pierwsze pi\u0119tro. Niski parter mie\u015bci\u0142 toalet\u0119, dwa s\u0142u\u017cbowe pokoje oraz pomieszczenia gospodarcze i gara\u017c. Na parterze wysokim mie\u015bci\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 reprezentacyjna z pokojem sto\u0142owym, pokojem muzycznym, bibliotek\u0105 oraz garderob\u0105 z szatni\u0105. Na pierwszym pi\u0119trze znalaz\u0142y si\u0119 sypialnie, pok\u00f3j s\u0142u\u017cbowy, garderoba i dwie du\u017ce \u0142azienki. \u015aciany wewn\u0105trz willi wy\u0142o\u017cono rzymskim trawertynem, za\u015b pod\u0142ogi w holu, schody i parapety wykonano z marmuru. Ciekawym elementem wn\u0119trza by\u0142y zako\u0144czone fali\u015bcie balustrady schod\u00f3w. Na balustradach tych ustawiono ksi\u0105\u017cki i bibeloty. Obok stan\u0119\u0142y dwa fotele, a na postumencie umieszczono figur\u0119 \u015bwi\u0119tego.<\/p>\n\n\n W luksusowych wn\u0119trzach ch\u0119tnie stosowano ceramik\u0119 dekoracyjn\u0105, a poza standaryzowanymi elementami si\u0119gano po przedmioty unikatowe, wprowadzane na rynek przez ma\u0142e warsztaty ceramiczne. Jednym z najciekawszych pomieszcze\u0144 w willi przy ul. Chocimskiej 8\/10 by\u0142 pono\u0107 pok\u00f3j muzyczny. Niestety, nie zachowa\u0142y si\u0119 jego fotografie. Z opis\u00f3w wiemy, \u017ce pod\u0142oga by\u0142a wyciszona specjaln\u0105 izolacj\u0105 akustyczn\u0105. Tego, jak pok\u00f3j muzyczny wygl\u0105da\u0142, mo\u017cemy domy\u015bla\u0107 si\u0119, patrz\u0105c na podobn\u0105 realizacj\u0119 Piotra Lubi\u0144skiego. Prezentowany na za\u0142\u0105czonej tu fotografii z czasopisma \u201eArchitektura i Budownictwo\u201d z 1936 r. \u201esalon radiowy\u201d <\/strong>m\u00f3g\u0142 z powodzeniem znale\u017a\u0107 si\u0119 na Chocimskiej. <\/p>\n\n\n\n Architekt stworzy\u0142 pomieszczenie ultranowoczesne. Wystr\u00f3j stanowi\u0142y meble tapicerowane oraz modne meble z rur gi\u0119tych. Dope\u0142nieniem wystroju jest prosty zgeometryzowany bufet i zamontowane nad nim lustro.<\/p>\n\n\n Dom wyposa\u017cono w nowoczesn\u0105 kuchni\u0119. Wra\u017cenie sterylno\u015bci pot\u0119gowa\u0142a bia\u0142a glazura \u015bcian, na posadzce u\u0142o\u017cono bia\u0142o-czerwon\u0105 terakot\u0119. W nowoczesnej kuchni zwracano uwag\u0119 na usytuowanie poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w wyposa\u017cenia. Do kuchenki mia\u0142 by\u0107 \u0142atwy, nieograniczony dost\u0119p, zmywaki mia\u0142y s\u0105siadowa\u0107 ze sto\u0142em na naczynia b\u0105d\u017a suszarkami, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y oszcz\u0119dzanie \u015bcierek przy wycieraniu. W najbli\u017cszym s\u0105siedztwie starano si\u0119 ustawia\u0107 szafki na szk\u0142o i porcelan\u0119. W nowocze\u015bnie urz\u0105dzonej kuchni mia\u0142o nie by\u0107 rzeczy zb\u0119dnych. Wszelkie rondle i patelnie poza czasem u\u017cywania powinny by\u0107 schowane. Blaty sto\u0142\u00f3w kuchennych wykonywano z drewna brzozowego b\u0105d\u017a obijano blach\u0105. Zmywaki by\u0142y fajansowe, o obszernych komorach, albo \u017celiwno-emaliowane. W najnowocze\u015bniejszych kuchniach instalowano windy do transportu potraw, pozwalaj\u0105ce na sprawne przekazywanie ich z kuchni do jadalni. Pomieszczenia kuchenne o\u015bwietlano \u017cyrandolami w postaci mlecznych kul b\u0105d\u017a sufitowymi \u017car\u00f3wkami z kloszem hermetycznym. Kuchnia w wili przy Chocimskiej zosta\u0142a wyposa\u017cona w meble wbudowane w \u015bcian\u0119. Charakterystycznym ich elementem by\u0142y czarne wstawki i bia\u0142e fronty.<\/p>\n\n\n Badacze tematu zwracaj\u0105 uwag\u0119 na fakt, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci nowoczesnych i luksusowych realizacji uk\u0142ad wn\u0119trz by\u0142 funkcjonalny, ale jednocze\u015bnie\u2026 tradycyjny. Nowoczesno\u015b\u0107 wn\u0119trz kreowano za po\u015brednictwem mebli o nowatorskich kszta\u0142tach oraz poprzez stosowanie luksusowych materia\u0142\u00f3w wyko\u0144czeniowych. W okresie II RP wiele dom\u00f3w w\u0142asnych urz\u0105dzano jednak tak\u017ce meblami zabytkowymi. <\/p>\n\n\n Przyk\u0142adem takiej realizacji jest willa Mieczys\u0142awa Zagayskiego przy ulicy Malczewskiego na Henrykowie projektu Mieczys\u0142awa Kotarbi\u0144skiego oraz Aleksandra Kodelskiego z lat 1934-1935. Modernistyczna willa z tarasami niczym pok\u0142adami transatlantyku, sk\u0105pana w zieleni ogrodu, uchodzi\u0142a za jedn\u0105 z najlepszych warszawskich realizacji tego czasu. Wn\u0119trza by\u0142y nowoczesne, a jednocze\u015bnie zaaran\u017cowane z u\u017cyciem \u201eantycznych\u201d mebli \u2013 dawa\u0142o to wra\u017cenie luksusu, komfortu i wygody. \u015aciany holu wy\u0142o\u017cono orzechow\u0105 boazeri\u0105. Centralny punkt holu stanowi\u0142 jasny kominek z umieszczonym nad nim lustrem, obok ustawiono dwa wygodne fotele. Belkowany strop stanowi\u0142 opraw\u0119 dla ustawionych w holu masywnych mebli gda\u0144skich. Wn\u0119trze domu przypomina\u0142o muzeum, ale nie muzeum martwe, jakie znamy z XIX-wiecznych wn\u0119trz, lecz \u201e\u017cyj\u0105ce\u201d i funkcjonalne. Zestawienia nowoczesnych form z zabytkowymi meblami stosowane by\u0142y tak\u017ce przez europejskich architekt\u00f3w. Przyk\u0142adem \u2013 wn\u0119trze willi w Garches projektu Le Corbusiera.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzenie mebli dawnych do nowoczesnych wn\u0119trz by\u0142o cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jeszcze jednej warszawskiej realizacji z lat 30. \u2013 zaliczanej do luksusowego nurtu willi przy ulicy Klonowej. Dom projektu Bohdana Pniewskiego powsta\u0142 dla prawnika Stanis\u0142awa Urbanowicza i in\u017c. Leszka Muszy\u0144skiego. Realizacja, jak wszystkie projekty Pniewskiego, zosta\u0142a opracowana bardzo indywidualnie, w celu sprostania wymaganiom zamawiaj\u0105cych. Wn\u0119trze domu rozwi\u0105zano niebanalnie. Na niskim parterze umieszczono kancelari\u0119 adwokack\u0105 z poczekalni\u0105, gabinet oraz archiwum. Za pomoc\u0105 podwieszanych schod\u00f3w przechodzi\u0142o si\u0119 z przedpokoju na wysokie reprezentacyjne pierwsze pi\u0119tro. Najciekawszymi pomieszczeniami kondygnacji by\u0142y jadalnia i salon. Architekt wykorzysta\u0142 w nich ok\u0142adziny z \u201emarmur\u00f3w\u201d (wapieni) D\u0119bnik<\/em>, Barwinek<\/em> i Rac\u0142awice<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Interesuj\u0105cym zabiegiem by\u0142o wykreowanie z ch\u0119tnie stosowanego przez architekta alabastru \u015bcianki pomi\u0119dzy salonem a jadalni\u0105; prze\u015bwit w \u015bcianie mi\u0119dzy tymi pomieszczeniami mo\u017cna by\u0142o w ka\u017cdej chwili zas\u0142oni\u0107 za pomoc\u0105 na co dzie\u0144 podczepionej kotary. W salonie zaaran\u017cowano r\u00f3\u017cnic\u0119 poziom\u00f3w, wykorzystuj\u0105c j\u0105 do stworzenia na pode\u015bcie gabinetu z niskim rega\u0142em na ksi\u0105\u017cki pod pasowym oknem oraz biedermeierowskim biurkiem. <\/p>\n\n\n\n Przy schodach umieszczono marmurowy kominek, kt\u00f3rego front zosta\u0142 wy\u0142o\u017cony holenderskimi p\u0142ytkami. Obok ustawiono krzes\u0142o nawi\u0105zuj\u0105ce do ludowych wzor\u00f3w. Na przedwojennej fotografii wida\u0107, \u017ce jadalnia zosta\u0142a urz\u0105dzona meblami w stylu biedermeier. Po obu stronach witryny s\u0142u\u017c\u0105cej do prezentacji porcelany zawieszono niewielkie oprawione ryciny oraz stylowe kinkiety. \u015arodek akcentowa\u0142 st\u00f3\u0142 z krzes\u0142ami. <\/p>\n\n\n\n Do element\u00f3w nowoczesnego domu nale\u017ca\u0142y luksusowe pokoje k\u0105pielowe. W latach 30. na wyposa\u017cenie \u0142azienki sk\u0142ada\u0142y si\u0119 wanna, bidet, angielski klozet i umywalka. \u015aciany wyk\u0142adano glazur\u0105 w kolorach bia\u0142ym, kremowym b\u0105d\u017a jasnozielonym. Wanny w \u0142azienkach warszawskich by\u0142y najcz\u0119\u015bciej kwasoodporne i pochodzi\u0142y z Odlewni \u017belaza i Emalierni Kamienna Jana Witwickiego w Skar\u017cysku-Kamiennej. Montowano je w charakterystyczny spos\u00f3b \u2013 dno wanny znajdowa\u0142o si\u0119 poni\u017cej poziomu posadzki. Wann\u0119, umieszczon\u0105 na \u015brodku \u0142azienki, wpuszczon\u0105 w posadzk\u0119, mo\u017cna zobaczy\u0107 na fotografii \u0142azienki w willi J\u00f3zefa \u0141epkowskiego na ul. Francuskiej 2. W takiej wannie za\u017cywa k\u0105pieli Ina Benita w filmie Mieczys\u0142awa Krawicza z 1935 r. Dwie Joasie<\/em>. Wanny obmurowywano i ok\u0142adano glazur\u0105. Na \u015bcianach glazur\u0119 k\u0142adziono do wysoko\u015bci 2 m. Ciekawym elementem wystroju \u0142azienki by\u0142y ma\u0142e umywalki do mycia z\u0119b\u00f3w, zwane spluwaczkami.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n Ponad du\u017cymi umywalkami montowano szklane p\u00f3\u0142ki na przybory toaletowe. Koszt urz\u0105dzenia \u0142azienki by\u0142 sporym wydatkiem. Umywalka z armatur\u0105 stanowi\u0142a wydatek rz\u0119du 144 z\u0142, wanna z armatur\u0105 \u2013 493 z\u0142, piec gazowy kosztowa\u0142 479 z\u0142, podgrzewacz gazowy \u2013 24 z\u0142, cena szklanej p\u00f3\u0142ki wynosi\u0142a 17 z\u0142, za\u015b cena bidetu \u2013 122 z\u0142. Jedna z ciekawszych \u0142azienek z tego okresu znajdowa\u0142a si\u0119 we wspomnianej willi przy Chocimskiej. <\/p>\n\n\n\n W g\u0142\u00f3wnej \u0142azience na pi\u0119trze opr\u00f3cz zwyk\u0142ej wanny zamontowano specjalne urz\u0105dzenie do hydropatii, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z czterech prysznic\u00f3w o r\u00f3\u017cnych wylotach wody. W \u0142azience znalaz\u0142y si\u0119 bidet, podw\u00f3jna umywalka oraz klozet. Zamiast klasycznego rezerwuaru wody, czyli popularnej sp\u0142uczki, zamontowano flushometer<\/em> \u2013 armaturowy separator wody, oparty na wbudowanym uchwycie do sp\u0142ukiwania toalet bezzbiornikowych. Dzisiaj takie urz\u0105dzenie stosowane jest w pisuarach. Flushometer<\/em> po raz pierwszy zosta\u0142 u\u017cyty przez Williama Elvisa Sloana, a producentem by\u0142a firma Sloan Valve Company.<\/p>\n\n\n W przedwojennych \u0142azienkach umywalki ustawiano na postumentach. Luksusowe wersje umywalek mia\u0142y dwie komory. Stosowano te\u017c specjalne armatury umo\u017cliwiaj\u0105ce mycie w\u0142os\u00f3w przy umywalkach.<\/p>\n\n\n Do znacz\u0105cych producent\u00f3w akcesori\u00f3w ceramiczno-sanitarnych nale\u017ca\u0142y Zak\u0142ady Ceramiczne J\u00f3zef\u00f3w z Czeladzi, kt\u00f3rych charakterystyczny znak firmowy przedstawia\u0142 nied\u017awiedzia polarnego na postumencie. Firma J\u00f3zef\u00f3w dostarcza\u0142a te\u017c glazur\u0119.<\/p>\n\n\n Ju\u017c pobie\u017cne przejrzenie katalogu przedsi\u0119biorstwa informuje o mo\u017cliwo\u015bciach produkcyjnych firmy. Analiza zachowanych w kraju realizacji pokazuje, na jak wysokim poziomie sta\u0142a produkcja oraz jak dobry by\u0142 warsztat glazurnik\u00f3w. Do wyk\u0142adania posadzek u\u017cywano cz\u0119sto p\u0142ytek przedsi\u0119biorstwa Dziewulski i Lange. Stosowano p\u0142ytki kwadratowe, tzw. iryski, oraz popularne gorseciki. Chyba najbardziej znan\u0105 \u0142azienk\u0105 z lat 30. by\u0142a ta nale\u017c\u0105ca do gwiazdy filmowej Jadwigi Smosarskiej w jej mokotowskiej willi. Pomieszczenie z 1935 r. zosta\u0142o zaprojektowane przez Edwarda<\/em> Seydenbeuthla. <\/p>\n\n\n\n Na \u015bcianach u\u0142o\u017cono glazur\u0119 z J\u00f3zefowa, a terakota to produkt firmy Dziewulski i Lange. Wanna pochodzi\u0142a z odlewni Kamienna J\u00f3zefa Witwickiego. Najlepszym materia\u0142em na armatury by\u0142 praktyczny chromonikiel lub \u2013 niestety wymagaj\u0105ca starannego czyszczenia \u2013 mied\u017a. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n Do suszenia r\u0119cznik\u00f3w u\u017cywano specjalnych kaloryfer\u00f3w-wieszak\u00f3w, w\u0142\u0105czanych w obw\u00f3d centralnego ogrzewania. Popularnym producentem armatur by\u0142a Fabryka Armatur \u0141agiewniki Krak\u00f3w. Jej wyroby by\u0142y nie tylko trwa\u0142e, lecz tak\u017ce mia\u0142y wzornictwo na europejskim poziomie. Dobrze zaprojektowana \u0142azienka by\u0142a ozdob\u0105 domu i jego wizyt\u00f3wk\u0105, a przy tym stanowi\u0142a popis mo\u017cliwo\u015bci architekta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego zmianom uleg\u0142 spos\u00f3b postrzegania mieszka\u0144. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 pewien proces.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":726,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[58],"class_list":["post-715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-wnetrza","tag-artykuly-z-roku-2021"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2_Jadalinia-w-willi-Lepkowskich.-Wnetrze-1933-nr-11.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/3_Hol-na-pierwszym-pietrze-willi-Lepkowskich.Wnetrze-1933-nr-11..png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/4_Kominek-na-pierwszym-pietrze-willi-Lepkowskich.Wnetrze-1933-nr-11..png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/5_Willa-Lepkowskich.-Gabinet.Wnetrze-1933-nr-11.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/6_Salon-radiowy-projektu-Piotra-Lubinskiego.-Architektura-i-budownictwo-1936-nr-3..png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/7_Kuchnia-w-willi-na-Chocimskiej.-Arkady-1936-nr-4.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/8_Wnetrze-Willi-na-Henrykowie.-Hol-z-kominkiem.-Arkady-1935-nr-7.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/9_Wnetrze-Willi-na-Henrykowie.-Arkady-1935-nr-7.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/10_Jadalnia-w-mieszkaniu-Urbanowiczow.-Arkady-1936-nr-1.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/11_Schody-i-kominek-w-mieszkaniu-Urbanowiczow.-Architektura-i-Budownictwo-1937-nr-2..png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/12_Lazienka-w-willi-Lepkowskich.-Arkady-1935-nr-8..jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/13_Glazura-z-zakalow-Jozefow-w-lazience-Hotelu-Patria-w-Krynicy-Zdjecie-autora.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/14_Lazienka-na-pierwszym-pietrze-willi-przy-Chocimskiej-8-10.Arkady-1935-nr-4.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/15_Plakat-Jozefow.-Polona.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/16_Tabliczka-zakladow-Jozefow-w-lazience-Hotelu-Patria-w-Krynicy.-Zdjecie-autora.jpg\")
Innym producentem umywalek klozet\u00f3w i bidet\u00f3w by\u0142a Fabryka Wyrob\u00f3w Fajansowych Abrama (Abrahama) Moj\u017cesza Rottenberga z Radomia.<\/p>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/17_Fragment-katalogu-Zakladow-Jozefow-w-Czeladzi.-Slaska-Biblioteka-Cyfrowa.png\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/18_Lazienka-w-Salonie-Demonstracyjnym-Elektrowni-Warszawskiej.-AiB-1937-nr-7..jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/19_Lazienka-w-willi-Smosarskiej-na-Mokotowie-proj-Edwarda-Seydenbeutla.-Arkady-1935-nr-4.jpg\")