{"id":7468,"date":"2023-01-06T10:25:37","date_gmt":"2023-01-06T09:25:37","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=7468"},"modified":"2023-01-06T12:29:43","modified_gmt":"2023-01-06T11:29:43","slug":"osiedle-przyjazn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/","title":{"rendered":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

Artyku\u0142 pochodzi z numeru 11-12 2022 czasopisma „Spotkania z Zabytkami”<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Autor: Ma\u0142gorzata Jaworska
Zdj\u0119cie tyutu\u0142owe: Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d, widok od strony zachodniej, stan w 2022 r. \/ fot. \u201eRenowacje i Zabytki\u201d \/ \u00a9 BSKZ;<\/em><\/p>\n\n\n\n

Na terenie dawnej wsi Jelonki, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Warszawy w 1951 r., na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. powsta\u0142o jedno z najwi\u0119kszych w Polsce osiedli sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci z budynk\u00f3w drewnianych (jedynie dwa zosta\u0142y wymurowane). Osiedle otrzyma\u0142o nazw\u0119 \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d i by\u0142o przeznaczone pierwotnie dla budowniczych Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie. <\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Widok Osiedla \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d od strony zachodniej na fotografii z 1961 r. (na horyzoncie widoczna baza produkcyjno-us\u0142ugowa, stanowi\u0105ca zaplecze techniczne budowy Pa\u0142acu Kultury i Nauki) \/ fot. Zbyszko Siemaszko \/ zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego;<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Przed 1952 r. Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do budowy na w\u0142asny koszt Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie (PKiN). Polski rz\u0105d mia\u0142 zapewni\u0107 teren pod budow\u0119 gmachu, a tak\u017ce teren przeznaczony pod koloni\u0119 mieszkaniow\u0105 dla robotnik\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w realizuj\u0105cych prace oraz miejsce pod wzniesienie bazy produkcyjno- sk\u0142adowej. Prace przygotowawcze powierzono przedsi\u0119biorstwu Rob\u00f3t Wydzielonych nr 4 w Warszawie. Projekt urbanistyczny osiedla zlecono Miastoprojektowi Stolica, gdzie prace projektowe prowadzi\u0142 zesp\u00f3\u0142 pod kierownictwem Kazimierza Piechotki, wybitnego warszawskiego architekta. <\/p>\n\n\n\n

Osiedle o powierzchni oko\u0142o 40 ha przeznaczone dla oko\u0142o 3,5 tys. os\u00f3b (robotnik\u00f3w i kadry in\u017cynierskiej), zosta\u0142o zlokalizowane na niezabudowanym terenie Jelonek. Lokalizacja ta (w odleg\u0142o\u015bci 6 km od placu budowy Pa\u0142acu Kultury i Nauki) na obszarze przy\u0142\u0105czonym do Warszawy w 1951 r. nie by\u0142a przypadkowa. W s\u0105siedztwie kolonii mieszkaniowej wzniesiono baz\u0119 produkcyjno-us\u0142ugow\u0105, stanowi\u0105c\u0105 zaplecze techniczne budowy PKiN prowadzonej przy linii kolejowej zapewniaj\u0105cej sprawny transport materia\u0142\u00f3w budowlanych. Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Osiedla \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d polega\u0142a m.in. na jego samowystarczalnym charakterze, kt\u00f3ry zapewnia\u0142y wybudowane na terenie kompleksu obiekty o r\u00f3\u017cnorodnej funkcji i formie. <\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkowo na osiedlu przewidywano realizacj\u0119 170 dom\u00f3w modu\u0142owych (85 pawilon\u00f3w i 85 dom\u00f3w jednorodzinnych), a tak\u017ce zbudowanie obiekt\u00f3w socjalno-kulturalnych: \u015bwietlicy z sal\u0105 na 500 os\u00f3b, kina, sto\u0142\u00f3wki, \u0142a\u017ani z natryskami dla 70 os\u00f3b, ambulatorium, dw\u00f3ch magazyn\u00f3w, dw\u00f3ch zak\u0142ad\u00f3w fryzjerskich, kot\u0142owni i stadionu sportowego. <\/p>\n\n\n\n

Prace rozpocz\u0119to na pocz\u0105tku 1952 r., a pierwsze obiekty mieszkalne powsta\u0142y ju\u017c na wiosn\u0119, natomiast w maju 1952 r. rozpocz\u0119to budow\u0119 obiekt\u00f3w socjalnych: budynku administracyjnego, sklepu, ambulatorium, fryzjerni i \u0142a\u017ani oraz sto\u0142\u00f3wki. Strona polska do sierpnia 1952 r. wybudowa\u0142a \u0142\u0105cznie 67 pawilon\u00f3w hotelowych oraz 82 domy jednorodzinne, a tak\u017ce ambulatorium, \u0142a\u017ani\u0119 i sto\u0142\u00f3wk\u0119 dla 400 os\u00f3b. Strona radziecka zrealizowa\u0142a natomiast cz\u0119\u015b\u0107 pawilon\u00f3w hotelowych i 3 domy jednorodzinne, sklep, budynek administracyjny oraz kot\u0142owni\u0119, kino, budynek klubu i lokalnej remizy stra\u017cy po\u017carnej, chodniki przy domach jednorodzinnych, betonow\u0105 drog\u0119 do stadionu oraz zbiorniki przeciwpo\u017carowe. <\/p>\n\n\n\n

Ostatecznie powsta\u0142o 85 drewnianych, parterowych pawilon\u00f3w hotelowych, o jednolitej formie, z kt\u00f3rych ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 60 robotnik\u00f3w. Pawilony o planach zbli\u017conych do prostok\u0105ta zosta\u0142y przykryte dachami czterospadowymi i pokryte p\u0142ytami cementowo-azbestowymi. \u015aciany budynk\u00f3w wykonano z ram prefabrykowanych, ocieplonych wat\u0105 mineraln\u0105 i oszalowanych. Ka\u017cdej z czterech elewacji nadano symetryczn\u0105 kompozycj\u0119. Wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne zaakcentowano na elewacji frontowej drewnian\u0105 werand\u0105 w formie portyku ze zdwojonymi s\u0142upami i prost\u0105 balustrad\u0105. W otwory okienne wstawiono drewniane okna o konstrukcji skrzynkowej, kt\u00f3re zaakcentowano prostymi opaskami okiennymi i nacz\u00f3\u0142kami. Wszystkie pawilony mieszkaniowe pierwotnie mia\u0142y taki sam symetryczny uk\u0142ad wn\u0119trz. Pokoje zosta\u0142y rozlokowane po obu stronach korytarza, po\u0142\u0105czonego z centralnie umieszczonym holem ulokowanym na osi wej\u015bcia g\u0142\u00f3wnego. \u0141\u0105cznie w ka\u017cdym z pawilon\u00f3w znajdowa\u0142o si\u0119 14 pokoi, kuchnia, sanitariaty oraz \u015bwietlica. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Budynek mieszkalny, stan w 2022 r.: Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 124 \/ fot. D\u0105br\u00f3wka Lipska;<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Podobne drewniane obiekty, wykonane w tej samej technologii, zbli\u017cone zewn\u0119trzn\u0105 form\u0105 do pawilon\u00f3w hotelowych, by\u0142y r\u00f3wnie\u017c adaptowane do funkcji edukacyjnej, socjalnej i handlowej. By\u0142y to m.in.: ambulatorium (budynek nr 92), budynek administracyjny (prawdopodobnie nr 84), sklep (budynek nr 86 i prawdopodobnie 8) oraz p\u00f3\u017aniejsza sto\u0142\u00f3wka, nazywana letni\u0105 (budynek nr 60). W jednym z tego rodzaju budynk\u00f3w umieszczono r\u00f3wnie\u017c prawdopodobnie \u017c\u0142obek i przedszkole, a w pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowania osiedla akademickiego tak\u017ce szko\u0142\u0119. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Pawilony hotelowe, stan w 2020 r.: Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 64 i 65 \/ fot. Ma\u0142gorzata\nJaworska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Pawilony hotelowe, stan w 2020 r.: Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 40 \/ fot. \u201eRenowacje\ni Zabytki\u201d \/ \u00a9 BSKZ<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Pawilony hotelowe, stan w 2020 r.: Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 70 \/ fot. Ma\u0142gorzata\nJaworska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Na terenie osiedla powsta\u0142o tak\u017ce 85 drewnianych dom\u00f3w jednorodzinnych o jednakowej formie zewn\u0119trznej. Mia\u0142y one plan zbli\u017cony do kwadratu, a przekryte by\u0142y dachem dwuspadowym pokrytym ceramiczn\u0105 dach\u00f3wk\u0105. Pierwotnie mieli w nich mieszka\u0107 pracownicy in\u017cynieryjno- -techniczni. W wyniku prac badawczych prowadzonych przez D\u0105br\u00f3wk\u0119 Lipsk\u0105 w 2020 r. uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, i\u017c domy te wykonane zosta\u0142y z prefabrykowanych element\u00f3w opatentowanych przez firm\u0119 Christoph und Unmack. Firma C&U, za\u0142o\u017cona w 1882 r. z siedzib\u0105 w Niesky\u2019m na G\u00f3rnych \u0141u\u017cycach (Niemcy), dzia\u0142a\u0142a w bran\u017cy budownictwa drewnianego, stalowego, a tak\u017ce budowy maszyn, w tym wagon\u00f3w poci\u0105gowych, produkowa\u0142a m.in. wiejskie i letniskowe domy jednorodzinne z element\u00f3w prefabrykowanych w konstrukcji panelowej i blokowej (Tafel- und Blockbauweise). W latach dwudziestych XX w. C&U sta\u0142o si\u0119 najwa\u017cniejszym producentem prefabrykowanych dom\u00f3w drewnianych w Europie. Seria wiejskich dom\u00f3w drewnianych w latach 1945-1949 by\u0142a przekazana ZSRR w ramach reparacji wojennych. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Klub \u201eKaruzela\u201d (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 85), stan w 2020 r., widok z g\u00f3ry \/ fot. \u201eRenowacje\ni Zabytki\u201d \/ \u00a9 BSKZ<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Klub \u201eKaruzela\u201d (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 85), hol w klubie, stan w 2021 r. \/ fot. Ma\u0142gorzata\nJaworska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Dachy dom\u00f3w jednorodzinnych, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na terenie Osiedla \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d, zosta\u0142y pokryte dach\u00f3wk\u0105 ceramiczn\u0105 prawdopodobnie w dw\u00f3ch typach Press doppelfalzziegel, wyprodukowan\u0105 w Aktien Ziegelei Eisenach (zachodnia Turyngia, Niemcy). Pierwotnie powierzchnia mieszkaniowa w tych domach zlokalizowana by\u0142a jedynie na poziomie parteru, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 trzy pokoje, kuchnia i \u0142azienka \u2013 poddasze nie by\u0142o zaadaptowane. Wej\u015bcie do ka\u017cdego z budynk\u00f3w prowadzi\u0142o przez przeszklon\u0105 drewnian\u0105 werand\u0119, kryt\u0105 jednospadowym dachem. Ich elewacje zosta\u0142y pokryte drewnianym szalunkiem o uk\u0142adzie poziomym na wysoko\u015bci pomieszcze\u0144 parteru oraz pionowym na wysoko\u015b\u0107 poddasza. Na ka\u017cdej z elewacji rozmieszczono symetrycznie otwory okienne, w kt\u00f3re wstawiono dwuskrzyd\u0142ow\u0105, sze\u015bciodzieln\u0105 stolark\u0119 okienn\u0105, wraz z drewnianymi dwuskrzyd\u0142owymi okiennicami o konstrukcji ramowo-p\u0142ycinowej. Jednoramowe drewniane okna werandy maj\u0105 podzia\u0142y odpowiadaj\u0105ce stolarce znajduj\u0105cej si\u0119 w cz\u0119\u015bci mieszkalnej, ale dodatkowo w g\u00f3rnych kwaterach umieszczono uko\u015bne charakterystyczne szprosy. <\/p>\n\n\n\n

Obecnie domy jednorodzinne w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w pomalowane s\u0105 w odcieniach br\u0105zu imituj\u0105cego kolor drewna, za\u015b pawilony hotelowe s\u0105 r\u00f3\u017cnokolorowe. Podczas przeprowadzonych przez D\u0105br\u00f3wk\u0119 Lipsk\u0105 prac uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 na podstawie przekaz\u00f3w prasowych, \u017ce oryginalna kolorystyka zabudowy by\u0142a utrzymana w jasnych kolorach, m.in. jasnoniebieskim, szarym, seledynowym. Uzyskane informacje pozwoli\u0142y wst\u0119pnie ustali\u0107 pierwotn\u0105 kolorystyk\u0119 obiekt\u00f3w, kt\u00f3ra w przysz\u0142o\u015bci zostanie potwierdzona na podstawie kompleksowych bada\u0144 kolorystycznych warstw malarskich zachowanych na elewacjach. <\/p>\n\n\n\n

Na terenie osiedla opr\u00f3cz obiekt\u00f3w o funkcji mieszkalnej wybudowano r\u00f3wnie\u017c kilka wi\u0119kszych obiekt\u00f3w drewnianych o funkcji socjalno- -kulturalnej, w tym m.in. najwi\u0119kszy drewniany budynek w Warszawie, czyli budynek mieszcz\u0105cy klub i kino, obecnie nazywany Klubem Karuzela (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 85), kt\u00f3ry opr\u00f3cz rozleg\u0142ego holu i sali kinowo-teatralnej mie\u015bci\u0142 r\u00f3wnie\u017c szatni\u0119, bufet, sale wyk\u0142adowe, pokoje biurowe, bibliotek\u0119 z czytelni\u0105 oraz sale klubowe. Niestety, bardzo ma\u0142o wiadomo na temat jego powstania. Zgodnie z przyj\u0119tym podzia\u0142em prac mi\u0119dzy stron\u0105 polsk\u0105 i radzieck\u0105 w lipcu 1952 r., klub mieli wybudowa\u0107 budowniczowie z ZSRR. Prace rozpocz\u0119to prawdopodobnie w sierpniu, a uruchomiony zosta\u0142 w po\u0142owie listopada 1952 r. <\/p>\n\n\n\n

Budynek wzniesiony w centralnej cz\u0119\u015bci osiedla otrzyma\u0142 plan zbli\u017cony do litery \u201eT\u201d, a wykonano go z prefabrykowanych ram z ryglami, ocieplonych wat\u0105 mineraln\u0105 i oszalowanych od zewn\u0105trz pionowymi, heblowanymi, profilowanymi deskami, za\u015b od wewn\u0105trz deskami nieheblowanymi i suchym tynkiem. Przy budowie tego obiektu wykorzystano konstrukcj\u0119 zbli\u017con\u0105 do konstrukcji pawilon\u00f3w hotelowych. Reprezentacyjne wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne zosta\u0142o umieszczone od strony niewielkiego placu po stronie p\u00f3\u0142nocnej budynku, centralnie pod portykiem opartym na symetrycznie rozmieszczonych sze\u015bciu filarach i sze\u015bciu p\u00f3\u0142filarach (o ok\u0142adzinie imituj\u0105cej zdwojone filary). <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Budynek \u201eKolorado\u201d (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 88), stan w 2022 r. \/ fot. D\u0105br\u00f3wka Lipska;<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Kolejny wielkogabarytowy obiekt, kt\u00f3ry pierwotnie mie\u015bci\u0142 r\u00f3wnie\u017c kino, wybudowano po wschodniej stronie Klubu Karuzela (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 88). Podobnie jak w przypadku Karuzeli, niewiele wiadomo o budowie kina. Zgodnie z podzia\u0142em prac, jego budowa zosta\u0142a zrealizowana pod koniec 1952 r. przez stron\u0119 radzieck\u0105. Wybudowane zosta\u0142o na planie prostok\u0105ta. Jego korpus od strony po\u0142udniowej wykonano w drewnianej konstrukcji ryglowej, natomiast cz\u0119\u015b\u0107 frontowa, z imponuj\u0105c\u0105 opraw\u0105 wej\u015bcia g\u0142\u00f3wnego z a\u017curowym tympanonem wspartym na sze\u015bciu filarach, zosta\u0142a wymurowana. W okresie funkcjonowania osiedla akademickiego, czyli po 1955 r., by\u0142o to jedyne kino w okolicy. Obecnie znajduje si\u0119 tam sala zabaw pod nazw\u0105 \u201eKolorado\u201d, dzia\u0142aj\u0105ca od co najmniej 20 lat. Obiekt z biegiem czasu by\u0142 wielokrotnie przekszta\u0142cany, a tak\u017ce przemalowywany. W 2000 r. zabudowano przestrze\u0144 mi\u0119dzy filarami w elewacjach bocznych, aby uzyska\u0107 dodatkow\u0105 przestrze\u0144 socjaln\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Poza obiektami maj\u0105cymi zapewni\u0107 edukacj\u0119 i rozrywk\u0119 mieszka\u0144com, na terenie osiedla wzniesiono r\u00f3wnie\u017c dwie drewniane sto\u0142\u00f3wki. Pomi\u0119dzy jedn\u0105 a drug\u0105 sal\u0105 kinow\u0105 w centralnej cz\u0119\u015bci kompleksu na jesieni 1952 r. polscy budowniczowie wybudowali drewnian\u0105 sto\u0142\u00f3wk\u0119 dla 400 os\u00f3b (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 87). Poza tym na terenie osiedla funkcjonowa\u0142a tak\u017ce tzw. letnia sto\u0142\u00f3wka, wybudowana w typie pawilonu hotelowego (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 60). W drugiej po\u0142owie 1952 r. w centralnej cz\u0119\u015bci osiedla powsta\u0142y r\u00f3wnie\u017c dwa budynki wymurowane z ceg\u0142y \u2212 \u0142a\u017ania z natryskami dla 70 os\u00f3b (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 90) oraz usytuowana bezpo\u015brednio za ni\u0105 kot\u0142ownia (Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d 89); obydwa nie by\u0142y otynkowane. Budynki te wraz z budynkiem przepompowni i trafostacji by\u0142y jedynymi murowanymi obiektami na terenie osiedla (do lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w.). <\/p>\n\n\n\n

Wszystkie roboty budowlane na terenie Osiedla \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d zosta\u0142y uko\u0144czone w listopadzie 1952 r. Po wzniesieniu Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie osiedle opu\u015bcili Rosjanie i w 1955 r. zosta\u0142o przekazane nieodp\u0142atnie stronie polskiej. W tym samym roku przej\u0119\u0142o je Ministerstwo Szkolnictwa Wy\u017cszego na potrzeby pracownik\u00f3w i student\u00f3w pi\u0119ciu warszawskich uczelni: Politechniki, Uniwersytetu, Akademii Medycznej, Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Planowania i Statystyki. Pawilony hotelowe od\u015bwie\u017cono, doposa\u017cono i przekszta\u0142cono na akademiki. W pierwszym roku funkcjonowania osiedla akademickiego mieszka\u0142o w nim oko\u0142o 2500 student\u00f3w. W 1977 r. z powodu konieczno\u015bci poszerzenia obecnej ul. Powsta\u0144c\u00f3w \u015al\u0105skich wyburzono osiem dom\u00f3w jednorodzinnych i trzy pawilony hotelowe. W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci osiedla wybudowano trzy akademiki w formie trzy- i czterokondygnacyjnych blok\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y w miejscu wyburzonych w latach osiemdziesi\u0105tych XX w. pawilon\u00f3w hotelowych. <\/p>\n\n\n\n

Kompleks budynk\u00f3w przeznaczony pierwotnie dla budowniczych Pa\u0142acu Kultury i Nauki wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 pod wieloma wzgl\u0119dami. Zar\u00f3wno jego uk\u0142ad urbanistyczny, jak i architektura obiekt\u00f3w sprawiaj\u0105, \u017ce stanowi on obecnie niezwykle malownicz\u0105 historyczn\u0105 enklaw\u0119, usytuowan\u0105 po\u015br\u00f3d typowo miejskiej zabudowy mieszkaniowej Dzielnicy Bemowo.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Artyku\u0142 zosta\u0142 przygotowany na podstawie wynik\u00f3w projektu badawczego zrealizowanego w 2020 r. przez D\u0105br\u00f3wk\u0119 Lipsk\u0105.
Projekt ten, sfinansowany w ramach stypendium artystycznego m.st. Warszawy, pozwoli\u0142 po raz pierwszy szczeg\u00f3\u0142owo zbada\u0107 histori\u0119 osiedla.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na terenie dawnej wsi Jelonki, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Warszawy w 1951 r., na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. powsta\u0142o jedno z najwi\u0119kszych w Polsce osiedli sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci z budynk\u00f3w drewnianych (jedynie dwa zosta\u0142y wymurowane).<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":7460,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[191],"tags":[190],"class_list":["post-7468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-osiedla","tag-artykuly-z-roku-2023"],"yoast_head":"\nOsiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na terenie dawnej wsi Jelonki, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Warszawy w 1951 r., na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. powsta\u0142o jedno z najwi\u0119kszych w Polsce osiedli sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci z budynk\u00f3w drewnianych (jedynie dwa zosta\u0142y wymurowane).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-06T09:25:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-06T11:29:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2361\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1481\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ma\u0142gorzata Jaworska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ma\u0142gorzata Jaworska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ma\u0142gorzata Jaworska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/57985b7644a95724895aa1d8c016d83f\"},\"headline\":\"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d\",\"datePublished\":\"2023-01-06T09:25:37+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-06T11:29:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/\"},\"wordCount\":1955,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/op_02.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2023\"],\"articleSection\":[\"osiedla\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/\",\"name\":\"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/op_02.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-06T09:25:37+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-06T11:29:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/op_02.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/op_02.jpg\",\"width\":2361,\"height\":1481,\"caption\":\"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d, widok od strony zachodniej, stan w 2022 r. \\\/ fot. \u201eRenowacje i Zabytki\u201d \\\/ \u00a9 BSKZ;\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/06\\\/osiedle-przyjazn\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/57985b7644a95724895aa1d8c016d83f\",\"name\":\"Ma\u0142gorzata Jaworska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ma\u0142gorzata Jaworska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/maja\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl","og_description":"Na terenie dawnej wsi Jelonki, kt\u00f3ra znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Warszawy w 1951 r., na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. powsta\u0142o jedno z najwi\u0119kszych w Polsce osiedli sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 w wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci z budynk\u00f3w drewnianych (jedynie dwa zosta\u0142y wymurowane).","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2023-01-06T09:25:37+00:00","article_modified_time":"2023-01-06T11:29:43+00:00","og_image":[{"width":2361,"height":1481,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ma\u0142gorzata Jaworska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Ma\u0142gorzata Jaworska","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/"},"author":{"name":"Ma\u0142gorzata Jaworska","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/57985b7644a95724895aa1d8c016d83f"},"headline":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d","datePublished":"2023-01-06T09:25:37+00:00","dateModified":"2023-01-06T11:29:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/"},"wordCount":1955,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2023"],"articleSection":["osiedla"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/","name":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg","datePublished":"2023-01-06T09:25:37+00:00","dateModified":"2023-01-06T11:29:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/op_02.jpg","width":2361,"height":1481,"caption":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d, widok od strony zachodniej, stan w 2022 r. \/ fot. \u201eRenowacje i Zabytki\u201d \/ \u00a9 BSKZ;"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/06\/osiedle-przyjazn\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Osiedle \u201ePrzyja\u017a\u0144\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/57985b7644a95724895aa1d8c016d83f","name":"Ma\u0142gorzata Jaworska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9177391ade9af7bffe36b9423d69046c3bf1db6e37935a58669d3e21830413cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ma\u0142gorzata Jaworska"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/maja\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7468"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7926,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7468\/revisions\/7926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}