{"id":7501,"date":"2023-01-11T11:12:02","date_gmt":"2023-01-11T10:12:02","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=7501"},"modified":"2023-01-11T20:48:55","modified_gmt":"2023-01-11T19:48:55","slug":"odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/","title":{"rendered":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>
\n

Artyku\u0142 pochodzi z numeru 11-12 2016 czasopisma „Spotkania z Zabytkami”<\/a><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

Autor: Aneta Bojanowska
Zdj\u0119cie tytu\u0142owe: Widok na fasad\u0119 budynku g\u0142\u00f3wnego przy ul. Modli\u0144skiej 257; po prawej zachowana ozdobna brama wjazdowa \/ fot. Aneta Bojanowska<\/p>\n\n\n\n

Niegdy\u015b by\u0142a to elegancka willa miejscowego \u201edziedzica\u201d, szko\u0142a, \u201ePrzysta\u0144\u201d dla upad\u0142ych kobiet, konspiracyjny teatr Leona Schillera, schronienie dla \u017byd\u00f3w w czasie wojny, potem sklep z narz\u0119dziami, biblioteka… Dzi\u015b to podupad\u0142y budynek z oficynami, kt\u00f3ry kryje w sobie niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 i cenny wystr\u00f3j malarski, do niedawna ukryty pod wieloma warstwami farb. <\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Willa wraz z oficynami przy Modli\u0144skiej 257 w Warszawie (dawniej Osada D\u0105br\u00f3wka 2); na zdj\u0119ciu widoczna jest fasada domu g\u0142\u00f3wnego w pierwotnej formie z witrynami w parterze (fotografia z ko\u0144ca lat dwudziestych XX w., Archiwum Si\u00f3str Samarytanek)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Willa wraz z oficynami obecnie zlokalizowana jest przy jednej z najbardziej ruchliwych tras w Warszawie i g\u0142\u00f3wnej ulicy Bia\u0142o\u0142\u0119ki. Jad\u0105c ul. Modli\u0144sk\u0105, dostrzega si\u0119 jedynie chaos architektoniczny oraz \u015bmietnik reklamowy, co zniech\u0119ca do podziwiania widok\u00f3w, jednak na tej trasie przelotowej, pod nr. 257, na wysoko\u015bci Henrykowa znajduje si\u0119 pere\u0142ka architektoniczna, \u015bwiadectwo dawnej zabudowy ul. Modli\u0144skiej. <\/p>\n\n\n\n

Budynki pochodz\u0105 prawdopodobnie z pocz\u0105tku XX w. Zosta\u0142y wybudowane w duchu pow\u015bci\u0105gliwej secesji i charakteryzuj\u0105 si\u0119 oszcz\u0119dnym detalem. Budynek g\u0142\u00f3wny jest dwukondygnacyjny z u\u017cytkowym poddaszem, na planie prostok\u0105ta. Do elewacji tylnej, w jej centralnej cz\u0119\u015bci dostawiono ryzalit na planie kwadratu (prawdopodobnie w p\u00f3\u017aniejszym czasie ni\u017c budynek g\u0142\u00f3wny). Fasada jest sze\u015bcioosiowa, zwie\u0144czona \u0142ukiem wkl\u0119s\u0142o-wypuk\u0142ym, charakterystyczn\u0105 dla secesji lini\u0105 falist\u0105. Pierwotnie nad oknami parteru znajdowa\u0142y si\u0119 p\u0142yciny, dzi\u015b zatynkowane. Na zwie\u0144czeniu fasady zlokalizowane by\u0142y trzy kule z przepaskami, obecnie nie istniej\u0105. Pionowe pasy boniowanych pilastr\u00f3w dziel\u0105 fasad\u0119 na trzy cz\u0119\u015bci. Powy\u017cej pierwszego pi\u0119tra wyst\u0119puje profilowany gzyms wie\u0144cz\u0105cy. Obecnie fasada jest pomalowana na r\u00f3\u017cowo z detalami w kolorze bia\u0142ym. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Zesp\u00f3\u0142 budowlany przy Modli\u0144skiej 257, widok od strony p\u00f3l; od lewej elewacja tylna oficyny p\u00f3\u0142nocnej, elewacja tylna budynku g\u0142\u00f3wnego, zabudowania gospodarcze, w tle oficyna poprzeczna (fotografia z lat dwudziestych\/trzydziestych XX w., Archiwum Si\u00f3str Samarytanek)<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Parterowe oficyny, zlokalizowane po stronie p\u00f3\u0142nocnej i po\u0142udniowej domu g\u0142\u00f3wnego, maj\u0105 identyczne fasady. Naro\u017cniki podkre\u015blone s\u0105 boniowanymi pilastrami. W centralnej cz\u0119\u015bci wyst\u0119puje okno, a z boku wt\u00f3rnie przebity otw\u00f3r drzwiowy. Powy\u017cej gzymsu zamykaj\u0105cego zwie\u0144czenie o linii falistej powtarza rozwi\u0105zanie z domu g\u0142\u00f3wnego. R\u00f3\u017cnica wyst\u0119puje w planie, gdy\u017c p\u00f3\u0142nocna oficyna jest na planie kwadratu, a po\u0142udniowa na planie prostok\u0105ta. <\/p>\n\n\n\n

Pierwszymi w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku przy ul. Modli\u0144skiej 257 (dawniej Osada D\u0105br\u00f3wka 2, gmina Jab\u0142onna, powiat warszawski) na prze\u0142omie XIX i XX w. byli pa\u0144stwo Andrzej i Amalia Pisarkowie. Ksi\u0119ga hipoteczna dla nieruchomo\u015bci zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1885 r. W 1894 r. Pisarkowie wydzielili ze swojego maj\u0105tku dzia\u0142k\u0119 o powierzchni 1032 kwadratowych s\u0105\u017cni (ok 0,5 ha). W 1899 r. w jej posiadanie wszed\u0142 Leon Hajdziony. Wraz z \u017con\u0105 Juli\u0105 z Bieleckich mieszkali w D\u0105br\u00f3wce do 1925 r. Prawdopodobnie w okresie od 1900 do 1913 r. powsta\u0142a willa z oficynami oraz pi\u0119trowa oficyna w g\u0142\u0119bi dzia\u0142ki, po\u0142\u0105czona z oficyn\u0105 po\u0142udniow\u0105, z dat\u0105 \u201e1913\u201d<\/em>, u\u0142o\u017con\u0105 z cegie\u0142 na \u015bcianie szczytowej. Pa\u0144stwo Hajdzioni zwani byli \u201eprzez miejscowych dziedzicami. Prowadzili bowiem 12-hektarowe gospodarstwo ogrodnicze z inspektami, uprawami eksperymentalnymi oraz nowoczesnymi zraszaczami ro\u015blin\u201d <\/em>(Anna Mieszkowska, Bart\u0142omiej W\u0142odkowski, Modli\u0144ska 257. Miejsce magiczne<\/em>, Warszawa 2015, s. 12). <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Jan Rembowski, \u201eStanis\u0142awa Umi\u0144ska przed 1923 r.\u201d (fragment), olej, p\u0142\u00f3tno (w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna) \/ fot. Urszula Zieli\u0144ska-Meissner<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Wydaje si\u0119, \u017ce Leon Hajdziony wraz z rodzin\u0105 zajmowa\u0142 jedynie pi\u0119tro i pokoje na poddaszu w budynku przy Modli\u0144skiej 257, natomiast pomieszczenia parteru wynajmowa\u0142 r\u00f3\u017cnym instytucjom, dlatego pierwotnie na elewacji w parterze wyst\u0119powa\u0142y witryny sklepowe, a ka\u017cda z nich mia\u0142a w\u0142asne wej\u015bcie. Prawdopodobnie pod koniec lat dwudziestych XX w. witryny zosta\u0142y przekszta\u0142cone w okna. W domu g\u0142\u00f3wnym Leon Hajdziony udost\u0119pni\u0142 jedn\u0105 izb\u0119 na potrzeby dzia\u0142alno\u015bci szko\u0142y powszechnej, kt\u00f3ra istnia\u0142a w tym miejscu od 1914 do 1922 r. Ponadto w budynku funkcjonowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c poczta, posterunek policji i \u201ekropla mleka\u201d (tj. punkt opieki nad niemowl\u0119tami i dzie\u0107mi g\u0142\u00f3wnie z rodzin robotniczych, w kt\u00f3rym wydawano przebadane mleko krowie, jednocze\u015bnie edukuj\u0105c matki o potrzebie karmienia naturalnego). Leon Hajdziony by\u0142 znacz\u0105cym inwestorem, o czym \u015bwiadcz\u0105 sumy zaci\u0105ganych zobowi\u0105za\u0144 finansowych, jednak inwestycje nie posz\u0142y po jego my\u015bli i popad\u0142 w d\u0142ugi. Z ksi\u0105g hipotecznych wynika, \u017ce w 1921 r. skarb pa\u0144stwa zabezpieczy\u0142 nieruchomo\u015b\u0107 tytu\u0142em hipoteki prawnej, jako podatek od zysk\u00f3w wojennych za lata 1914-1918, i przekaza\u0142 j\u0105 w 1925 r. Warszawskiemu Chrze\u015bcija\u0144skiemu Towarzystwu Ochrony Kobiet, kt\u00f3re zorganizowa\u0142o w budynku przy Modli\u0144skiej o\u015brodek \u201ePrzysta\u0144\u201d dla m\u0142odych prostytutek. Trafia\u0142y tu kobiety \u201emoralnie zaniedbane\u201d, kt\u00f3re przesz\u0142y przymusow\u0105 kuracj\u0119 w szpitalu sk\u00f3rno-wenerycznym \u015bw. \u0141azarza przy ul. Ksi\u0105\u017c\u0119cej. Po kuracji w szpitalu dziewcz\u0119ta trafia\u0142y do zak\u0142adu, aby mog\u0142y nauczy\u0107 si\u0119 nowego zawodu i zyska\u0107 nowe perspektywy. Od 1925 r. w domu w Henrykowie prowadzonym przez siostry pasterzanki przebywa\u0142o oko\u0142o setki dziewcz\u0105t. Od 1927 r. zak\u0142ad przy Modli\u0144skiej przej\u0119\u0142y samarytanki pod przewodnictwem siostry Wincenty Jadwigi Jaroszewskiej. Praca i po\u015bwi\u0119cenie samarytanek przynosi\u0142y efekty, dlatego w 1935 r. Modli\u0144sk\u0105 257 wydzier\u017cawiono i oddano w u\u017cytkowanie na 25-30 lat Zgromadzeniu Si\u00f3str Benedyktynek Samarytanek Krzy\u017ca Chrystusowego. Prze\u0142omowym wydarzeniem by\u0142 rok 1937, kiedy to do \u201ePrzystani\u201d przyby\u0142a siostra Benigna Umi\u0144ska, dzi\u0119ki kt\u00f3rej adres Modli\u0144ska 257 zapisa\u0142 si\u0119 jako wa\u017cne miejsce w historii teatru polskiego. <\/p>\n\n\n\n

Siostra Benigna, wcze\u015bniej Stanis\u0142awa Umi\u0144ska (1901-1977), przed wst\u0105pieniem do zgromadzenia zakonnego by\u0142a m\u0142od\u0105, \u015bwietnie zapowiadaj\u0105c\u0105 si\u0119 aktork\u0105. Zakocha\u0142a si\u0119 w znanym krytyku sztuki, pisarzu Janie \u017byznowskim. Planowali \u015blub, jednak\u017ce na przeszkodzie stan\u0119\u0142a choroba nowotworowa narzeczonego. Stanis\u0142awa przez ca\u0142y czas opiekowa\u0142a si\u0119 Janem, jednak, kiedy stan by\u0142 ju\u017c beznadziejny i przestawa\u0142a dzia\u0142a\u0107 morfina, Umi\u0144ska zastrzeli\u0142a go z jego w\u0142asnego rewolweru. Proces budzi\u0142 ogromne emocje opinii publicznej. Wyrok zapad\u0142 w pi\u0119\u0107 minut. \u0141awa przysi\u0119g\u0142ych nie mia\u0142a w\u0105tpliwo\u015bci. Niewinna. To wydarzenie zmieni\u0142o \u017cycie Umi\u0144skiej. W 1927 r. wst\u0105pi\u0142a do samarytanek, a w 1937 r. pojawi\u0142a si\u0119 w Henrykowie, \u017ceby pomaga\u0107 zagubionym dziewcz\u0119tom. W Henrykowie zacz\u0119\u0142a Umi\u0144ska od przeprowadzenia gruntownego remontu, na kt\u00f3ry budynki przy Modli\u0144skiej czeka\u0142y od dawna. Zmieniono uk\u0142ad pomieszcze\u0144. Przeniesiono kaplic\u0119 z pierwszego pi\u0119tra na parter. Zbudowano \u0142azienki oraz doprowadzono wodoci\u0105gi i kanalizacj\u0119. Na pi\u0119trach zlokalizowano pracownie dla podopiecznych i klauzur\u0119 si\u00f3str. W p\u00f3\u0142nocnej oficynie urz\u0105dzono pokoje go\u015bcinne, a w po\u0142udniowej funkcjonowa\u0142a apteka. W pi\u0119trowym domu na ty\u0142ach budynku g\u0142\u00f3wnego znajdowa\u0142y si\u0119 pokoje dla 90-100 wychowanek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Klatka schodowa w budynku g\u0142\u00f3wnym; pierwotnie \u015bciany, podniebienia podest\u00f3w i sufit pokryte by\u0142y polichromi\u0105 \/ fot. Aneta Bojanowska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Pomimo nowego \u017cycia, Umi\u0144ska nie zerwa\u0142a kontakt\u00f3w z teatralnym \u015brodowiskiem. Przyja\u017a\u0144 z Leonem Schillerem zaowocowa\u0142a wystawieniem 1 stycznia 1943 r. sztuki Pastora\u0142ka<\/em>, w kt\u00f3rej zosta\u0142y obsadzone w roli aktorek upad\u0142e dziewczyny z zak\u0142adu w Henrykowie. Na spektaklu pojawili si\u0119 znamienici go\u015bcie: Czes\u0142aw Mi\u0142osz, Witold Lutos\u0142awski, Jerzy Andrzejewski oraz bardzo w\u00f3wczas m\u0142odzi uczniowie tajnych komplet\u00f3w teatralnych Danuta Szaflarska i Andrzej \u0141apicki. Czes\u0142aw Mi\u0142osz okre\u015bli prze\u017cycia po wystawieniu Pastora\u0142ki <\/em>jako esencj\u0119 teatru. <\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce w czasie drugiej wojny \u015bwiatowej w budynku przy Modli\u0144skiej znalaz\u0142y schronienie dzieci \u017cydowskie oraz partyzanci, kt\u00f3rzy przechowywali bro\u0144 w pomieszczeniach gospodarczych zak\u0142adu. Budynek g\u0142\u00f3wny oraz oficyny przy Modli\u0144skiej 257 przetrwa\u0142y wojn\u0119, pomimo \u017ce pali\u0142a si\u0119 ca\u0142a okoliczna zabudowa Henrykowa. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. ulokowano tutaj Pa\u0144stwowy Dom Specjalny dla przewlekle chorych, a od 1960 r. mie\u015bci\u0142 si\u0119 Pa\u0144stwowy Dom Pomocy Spo\u0142ecznej dla Doros\u0142ych. Potem budynki pe\u0142ni\u0142y funkcje us\u0142ugowe. Do niedawna w oficynie po\u0142udniowej dzia\u0142a\u0142 serwis samochodowy, a w p\u00f3\u0142nocnej gabinet weterynaryjny. <\/p>\n\n\n\n

Budynek g\u0142\u00f3wny od d\u0142u\u017cszego czasu stoi opustosza\u0142y. W pewnym okresie pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 rozbi\u00f3rki domu z uwagi na projekt poszerzenia ul. Modli\u0144skiej. Na szcz\u0119\u015bcie do tego nie dosz\u0142o. Natomiast 13 maja 2009 r. Mazowiecki Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w wpisa\u0142 do rejestru zabytk\u00f3w nieruchomych zesp\u00f3\u0142 budowlany przy ul. Modli\u0144skiej ze wzgl\u0119du na warto\u015bci historyczne, artystyczne i naukowe. <\/p>\n\n\n\n

W 2015 r. budynek wraz z oficynami i terenem po\u0142o\u017conym za nim zosta\u0142 zakwalifikowany do programu Warszawskich Centr\u00f3w Lokalnych. Po remoncie miejsce to ma sta\u0107 si\u0119 s\u0105siedzkim centrum tej cz\u0119\u015bci Bia\u0142o\u0142\u0119ki. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce zosta\u0142y zabezpieczone \u015brodki na adaptacj\u0119 budynku, rozpocz\u0119to procedur\u0119 uzyskiwania pozwolenia na remont. W styczniu 2016 r. okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dom przy ul. Modli\u0144skiej 257, poza barwn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, kryje w sobie jeszcze jedn\u0105 tajemnic\u0119. Pod warstw\u0105 wt\u00f3rnej farby konserwatorzy odkryli cenne i dobrze zachowane polichromie. Powsta\u0142y one na pocz\u0105tku XX w., kiedy budynek znajdowa\u0142 si\u0119 jeszcze w r\u0119kach Leona Hajdzionego. Z uwagi na wyst\u0119powanie secesyjnych motyw\u00f3w nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce powsta\u0142y w okresie przed wybuchem pierwszej wojny \u015bwiatowej. Najpewniej zamalowano je w latach dwudziestych i trzydziestych XX w., gdy budynek sta\u0142 si\u0119 o\u015brodkiem dla \u201emoralnie zaniedbanych kobiet\u201d. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Klatka schodowa w budynku g\u0142\u00f3wnym; d\u0119bowe biegi schod\u00f3w z ozdobnym opracowaniem stopni i mazerunkiem \/ fot. Aneta Bojanowska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Przeprowadzone badania wykaza\u0142y, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pomieszcze\u0144 na pierwszym pi\u0119trze i poddaszu budynku oraz klatka schodowa pokryte s\u0105 polichromi\u0105. \u015aciany klatki schodowej zdobi\u0142a lamperia z mazerunkami, czyli namalowana na tynku imitacja drewna z powt\u00f3rzeniem rysunku s\u0142oi, powy\u017cej kt\u00f3rej bieg\u0142 ornament w formie trzech z\u0142oconych linii. Mazerunkiem pokryto r\u00f3wnie\u017c drewniane d\u0119bowe biegi schod\u00f3w oraz stolark\u0119 drzwiow\u0105. Najbogatsza dekoracja malarska znajduje si\u0119 na suficie wie\u0144cz\u0105cym klatk\u0119 schodow\u0105, gdzie ods\u0142oni\u0119to fragmenty g\u0142\u00f3wek anielskich, wieniec kwiat\u00f3w, rozety i motyw meandra, a tak\u017ce na parterze na suficie korytarza. Odkryto tam namalowane w naro\u017cnikach p\u0119ki kwiat\u00f3w, z modelunkiem, w kolorze pastelowego r\u00f3\u017cu. Podniebienia schod\u00f3w obiega geometryczna rama oraz powtarzaj\u0105cy si\u0119 ornament trzech linii namalowanych z\u0142ot\u0105 farb\u0105. Centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wype\u0142nia niedu\u017ca rozeta w kszta\u0142cie li\u015bci d\u0119bu. Polichromie te malowane by\u0142y p\u0119dzlem (z r\u0119ki) w technice olejnej. W pomieszczeniach pierwszego pi\u0119tra i pokojach na poddaszu odkryto secesyjne fryzy stylizowanych kwiat\u00f3w r\u00f3\u017c i tulipan\u00f3w. Motyw ten by\u0142 ch\u0119tnie stosowany w dekoracjach secesyjnych. Malowid\u0142a zosta\u0142y wykonane wa\u0142kiem ze wzorem, na wcze\u015bniej przygotowanym podk\u0142adzie kolorystycznym, natomiast na \u015brodku sufit\u00f3w wymalowano rozety oraz profilowane fasety.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Odkryte malowid\u0142a na klatce schodowej: g\u0142\u00f3wki anio\u0142k\u00f3w oraz motyw meandra i rozety \/ fot. Aneta Bojanowska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Odkryte malowid\u0142a na klatce schodowej: fragment mazerunku na \u015bcianie \/ fot. Aneta Bojanowska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Dekoracja malarska w budynku reprezentuje dwa style malarskie. Wystr\u00f3j klatki schodowej jest raczej eklektyczny, natomiast pomieszczenia na pierwszym pi\u0119trze utrzymane s\u0105 w duchu secesyjnym. Niestety, nieznani s\u0105 autorzy tych dekoracji. Patrz\u0105c na odmienny repertuar form, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce w wykonaniu polichromii bra\u0142 udzia\u0142 zesp\u00f3\u0142 kilku dekorator\u00f3w. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jednak mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce malarstwo, szczeg\u00f3lnie na klatce schodowej, reprezentuje wysoki poziom artystyczny i jest niezwyk\u0142ym odkryciem w skali Warszawy. Z uwagi na to, \u017ce wiele zabytkowych budynk\u00f3w w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych oraz powojennej odbudowy i bie\u017c\u0105cych remont\u00f3w utraci\u0142o sw\u00f3j historyczny wystr\u00f3j, odnalezienie niemal\u017ce kompletnego wystroju malarskiego w Henrykowie jest bardzo cenne. <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Odkryte malowid\u0142a na klatce schodowej: fragment rozety na suficie \/ fot. Aneta Bojanowska<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Odkryte malowid\u0142a na klatce schodowej: malowid\u0142o na podniebieniu podestu klatki\nschodowej przedstawiaj\u0105ce p\u0119ki kwiat\u00f3w \/ fot. Katarzyna Onisk<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

W styczniu oraz na prze\u0142omie wrze\u015bnia i pa\u017adziernika 2016 r. zosta\u0142y przeprowadzone kompleksowe badania konserwatorskie, mykologiczne i konstrukcyjne. Stwierdzono, \u017ce budynek jest silnie pora\u017cony biologicznie, a wszystkie stropy kwalifikuj\u0105 si\u0119 do wymiany (cz\u0119\u015b\u0107 strop\u00f3w jest zawalona). Odtworzenia wymagaj\u0105 okna oraz wi\u0119\u017aba dachowa. Malowid\u0142a s\u0105 w z\u0142ym stanie technicznym. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich g\u0142\u00f3wnie na pierwszym pi\u0119trze zosta\u0142a zniszczona poprzez wt\u00f3rne przebicia du\u017cych partii \u015bcian i prowadzenie podtynkowych instalacji elektrycznych. Mo\u017cliwe jest natomiast, po odpowiednim wzmocnieniu, zachowanie istniej\u0105cych drewnianych schod\u00f3w na klatce schodowej wraz z dekoracj\u0105 malarsk\u0105. Wynikiem tych bada\u0144 jest program prac konserwatorskich dla zachowanego wystroju oraz wytyczne dla architekt\u00f3w do wykonania projektu budowlanego pod k\u0105tem nowej funkcji. Obecnie trwaj\u0105 uzgodnienia pomi\u0119dzy Dzielnic\u0105 Bia\u0142o\u0142\u0119ka a Sto\u0142ecznym Konserwatorem Zabytk\u00f3w, kt\u00f3rych tematem jest zakres przebudowy, modernizacji oraz dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich. Jest kilka trudnych zagadnie\u0144 do rozwi\u0105zania, m.in. lokalizacja windy dla niepe\u0142nosprawnych, spos\u00f3b wzmocnienia drewnianych schod\u00f3w, dostosowanie klatki do wymaga\u0144 przeciwpo\u017carowych czy te\u017c zmiana dyspozycji wn\u0119trza, tak, aby nie naruszy\u0142a zachowanego wystroju i jednocze\u015bnie odpowiada\u0142a nowej funkcji. Trudna jest r\u00f3wnie\u017c decyzja dotycz\u0105ca sposobu post\u0119powania z polichromi\u0105 z uwagi na z\u0142y stan techniczny budynku. Obiekt od d\u0142u\u017cszego czasu jest nieu\u017cytkowany. Przez wiele lat by\u0142 niew\u0142a\u015bciwe zabezpieczony, z przeciekaj\u0105cym dachem, zarwanymi stropami. Ju\u017c w 2006 r. jednym z najpilniejszych postulat\u00f3w konserwatorskich, zawartych w opracowanej przez Jolant\u0119 Mi\u015bkowiec w lipcu 2006 r. karcie ewidencyjnej zabytku, by\u0142o przeprowadzenie remontu budynku g\u0142\u00f3wnego. W tej sytuacji rozwa\u017cane jest zachowanie polichromii w formie \u015bwiadk\u00f3w w pomieszczeniach na pi\u0119trze oraz konserwacja, w tym cz\u0119\u015bciowy transfer najcenniejszych malowide\u0142 z klatki schodowej i rekonstrukcja wystroju, kt\u00f3rego nie uda si\u0119 zachowa\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Celem konserwatorskim jest zachowanie w jak najwi\u0119kszym stopniu autentycznej substancji przy r\u00f3wnoczesnym dostosowaniu budynku do obecnych potrzeb u\u017cytkowych. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c utrzymanie pami\u0119ci tego miejsca, szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zanej z teatrem i wystawieniem s\u0142ynnej Pastora\u0142ki <\/em>Leona Schillera, kiedy to przez chwil\u0119 Modli\u0144ska 257 sta\u0142a si\u0119 centrum kulturalnym Warszawy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niegdy\u015b by\u0142a to elegancka willa miejscowego \u201edziedzica\u201d, szko\u0142a, \u201ePrzysta\u0144\u201d dla upad\u0142ych kobiet, konspiracyjny teatr Leona Schillera, schronienie dla \u017byd\u00f3w w czasie wojny, potem sklep z narz\u0119dziami, biblioteka…<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":7505,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[200],"tags":[190],"class_list":["post-7501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-wille","tag-artykuly-z-roku-2023"],"yoast_head":"\nOdkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Niegdy\u015b by\u0142a to elegancka willa miejscowego \u201edziedzica\u201d, szko\u0142a, \u201ePrzysta\u0144\u201d dla upad\u0142ych kobiet, konspiracyjny teatr Leona Schillera, schronienie dla \u017byd\u00f3w w czasie wojny, potem sklep z narz\u0119dziami, biblioteka...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-11T10:12:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-11T19:48:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2007\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1333\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Aneta Bojanowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aneta Bojanowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Aneta Bojanowska\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bb1e9300d6b88a70831ab888d32134cc\"},\"headline\":\"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie\",\"datePublished\":\"2023-01-11T10:12:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-11T19:48:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/\"},\"wordCount\":2418,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/opmww_04.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2023\"],\"articleSection\":[\"wille\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/\",\"name\":\"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/opmww_04.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-11T10:12:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-11T19:48:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/opmww_04.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/opmww_04.jpg\",\"width\":2007,\"height\":1333,\"caption\":\"Widok na fasad\u0119 budynku g\u0142\u00f3wnego przy ul. Modli\u0144skiej 257; po prawej zachowana ozdobna brama wjazdowa \\\/ fot. Aneta Bojanowska\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2023\\\/01\\\/11\\\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/bb1e9300d6b88a70831ab888d32134cc\",\"name\":\"Aneta Bojanowska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aneta Bojanowska\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/ab\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl","og_description":"Niegdy\u015b by\u0142a to elegancka willa miejscowego \u201edziedzica\u201d, szko\u0142a, \u201ePrzysta\u0144\u201d dla upad\u0142ych kobiet, konspiracyjny teatr Leona Schillera, schronienie dla \u017byd\u00f3w w czasie wojny, potem sklep z narz\u0119dziami, biblioteka...","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2023-01-11T10:12:02+00:00","article_modified_time":"2023-01-11T19:48:55+00:00","og_image":[{"width":2007,"height":1333,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Aneta Bojanowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aneta Bojanowska","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/"},"author":{"name":"Aneta Bojanowska","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/bb1e9300d6b88a70831ab888d32134cc"},"headline":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie","datePublished":"2023-01-11T10:12:02+00:00","dateModified":"2023-01-11T19:48:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/"},"wordCount":2418,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2023"],"articleSection":["wille"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/","name":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg","datePublished":"2023-01-11T10:12:02+00:00","dateModified":"2023-01-11T19:48:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/opmww_04.jpg","width":2007,"height":1333,"caption":"Widok na fasad\u0119 budynku g\u0142\u00f3wnego przy ul. Modli\u0144skiej 257; po prawej zachowana ozdobna brama wjazdowa \/ fot. Aneta Bojanowska"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2023\/01\/11\/odkrycie-przy-modlinskiej-w-warszawie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Odkrycie przy Modli\u0144skiej w Warszawie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/bb1e9300d6b88a70831ab888d32134cc","name":"Aneta Bojanowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4d292a26c0bd737aa9d385318f0570013f371af9442dfca3dd29cb3bd4168f5c?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aneta Bojanowska"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/ab\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7501"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7925,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7501\/revisions\/7925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}