{"id":9029,"date":"2024-07-14T16:41:28","date_gmt":"2024-07-14T14:41:28","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=9029"},"modified":"2024-07-15T14:13:10","modified_gmt":"2024-07-15T12:13:10","slug":"warszawskie-klasycyzmy-poczatki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/","title":{"rendered":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki"},"content":{"rendered":"\n

Autor : Jerzy S. Majewski<\/p>\n\n\n\n

Warszawa mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie do klasycyzmu. W du\u017cym stopniu stanowi\u0142 on o obliczu architektonicznym naszego miasta, a nazwiska Kubickiego, Aignera czy Corazziego na sta\u0142e wesz\u0142y do dziej\u00f3w warszawskiej architektury.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kiedy klasycyzm si\u0119 rodzi\u0142, w drugiej po\u0142owie XVIII w., na tron polski wst\u0105pi\u0142 Stanis\u0142aw August Poniatowski, \u201ekr\u00f3l architekt\u201d. To na jego zam\u00f3wienie powstawa\u0142y budowle, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zago\u015bci\u0142y na kartach podr\u0119cznik\u00f3w sztuki nie tylko polskiej, lecz i europejskiej. Klasycystyczne s\u0105 \u0141azienki, <\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Bia\u0142y Domek w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich \/ fot. J.S. Majewski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
\u015awi\u0105tynia Diany w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich \/ fot. J.S. Majewski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

pa\u0142ac Kr\u00f3likarnia (1782-1786, proj. Domenico Merlini) <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Pa\u0142ac Kr\u00f3likarnia \/ fot. A. Grycuk, domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

czy ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki \u015bw. Tr\u00f3jcy (1777-1781).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki pw. \u015bw. Tr\u00f3jcy, drzeworyt wg rys. Adolfa Kozerskiego, \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d, 1863, t. 8, nr 219, s. 468 \/ Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Ten ostatni stanowi\u0142 wyrazisty pomnik tolerancji kr\u00f3la. Projektantem budowli by\u0142 Szymon Bogumi\u0142 Zug, a wyboru projektu dokona\u0142 sam monarcha. Gmach, za\u0142o\u017cony na planie centralnym, mia\u0142 niebagateln\u0105 pod\u00f3wczas w Warszawie wysoko\u015b\u0107 58 m, a \u015brednica wielkiej rotundy wynosi\u0142a 33,4 m. \u015awi\u0105tynia zdecydowanie przewy\u017csza\u0142a okoliczn\u0105 zabudow\u0119. Wn\u0119trze obiektu uzyska\u0142o minimalistyczny wystr\u00f3j, zgodnie z doktryn\u0105 ewangelick\u0105. Doskona\u0142a akustyka umo\u017cliwia\u0142a organizowanie tu koncert\u00f3w muzyki organowej i ch\u00f3ralnej.<\/p>\n\n\n\n

W 1788 r. na murach barokowej kruchty wzniesiona zosta\u0142a nowa, klasycystyczna fasada ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Anny przy Krakowskim Przedmie\u015bciu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny przy Krakowskim Przedmie\u015bciu (pobernardy\u0144ski), drzeworyt Micha\u0142a Starkmana z ok. 1855 r. \/ J. Bartoszewicz: Ko\u015bcio\u0142y Warszawskie Rzymsko-Katolickie opisane pod wzgl\u0119dem historycznym, Warszawa, 1855 r.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Anny przy Krakowskim Przedmie\u015bciu (pobernardy\u0144ski) \/ fot. J.S. Majewski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

By\u0142o to dzie\u0142o Chrystiana Piotra Aignera i Stanis\u0142awa Kostki Potockiego, cho\u0107 udzia\u0142 tego drugiego by\u0142 z pewno\u015bci\u0105 mniejszy. Jako wzory dla fasady wskaza\u0107 mo\u017cna XVI-wieczne ko\u015bcio\u0142y weneckie San Giorgio Maggiore oraz Il Redentore. Kompozycja fasady \u015bwi\u0105tyni warszawskiej oparta zosta\u0142a na monumentalnym portyku \u2013 wspartym na p\u00f3\u0142kolumnach i zwie\u0144czonym wielkim tr\u00f3jk\u0105tnym frontonem \u2013 niejako \u201ena\u0142o\u017conym\u201d na elewacj\u0119, kt\u00f3rej skrajne osie zaakcentowano pilastrami zwie\u0144czono pe\u0142n\u0105 attyk\u0105. Fasada ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Anny wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uznawana jest za najwybitniejsze dzie\u0142o skomponowane w duchu palladianizmu w klasycyzmie polskim.<\/p>\n\n\n\n

Ale warszawski klasycyzm ko\u0144ca XVIII w. w Warszawie to tak\u017ce architektura mieszkaniowa \u2013 pa\u0142ace, wille i kamienice. Te ostatnie s\u0105 chyba najmniej znane. Warto spo\u015br\u00f3d nich przypomnie\u0107 cho\u0107by dom w\u0142asny architekta Jakuba Fontany, <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Kamienica \u2013 dom w\u0142asny Jakuba Fontany przy zbiegu Zakroczymskiej i Franciszka\u0144skiej, fot. Zdzis\u0142aw Marcinkowski \/ APW<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

przez niego zaprojektowany, z lat 1770-1771, czteropi\u0119trowy, wybudowany przy zbiegu Zakroczymskiej i Ko\u015bcielnej, zamykaj\u0105cy perspektyw\u0119 ulicy Freta. Elewacje budowli uzyska\u0142y cz\u0119\u015bciowo barokowy, a cz\u0119\u015bciowo wczesnoklasycystyczny detal. Kamienica mia\u0142a handlowe przyziemie, przeznaczone na sklepy i warsztaty, a na kondygnacje wy\u017cszych ulokowano mieszkania. Reprezentacyjne drugie pi\u0119tro w po\u0142udniowej elewacji zaakcentowano poprowadzonym przez ca\u0142\u0105 szeroko\u015b\u0107 balkonem. Dodajmy, \u017ce fragmenty mur\u00f3w konstrukcyjnych i elewacji tej kamienicy przetrwa\u0142y hekatomb\u0119 II wojny \u015bwiatowej i po wojnie wykorzystano je do zrekonstruowania obiektu. W zbli\u017conym czasie, w latach 1772-1773, r\u00f3wnie\u017c wed\u0142ug projektu Jakuba Fontany, wzniesiono kamienic\u0119 prezydenta Starej Warszawy Wojciecha Loberta \u201ePod Czarnym \u0141ab\u0119dziem\u201d przy Podwalu nr hip. 505. Do najwcze\u015bniejszych klasycystycznych kamienic nale\u017ca\u0142a kamienica teatyn\u00f3w przy ulicy D\u0142ugiej nr hip. 542 \u2013 trzypi\u0119trowa, a\u017c 17-osiowa, artyku\u0142owana p\u0142askimi pilastrami, w cz\u0119\u015bci \u015brodkowej akcentowana pseudoryzalitem zwie\u0144czonym tr\u00f3jk\u0105tnym frontonem. Przed 1794 r. wybudowana zosta\u0142a zachowana do dzi\u015b kamienica Andrzeja Stroi\u0144skiego przy ul. Nowy \u015awiat 1<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Kamienica Andrzeja Stroi\u0144skiego przy ul. Nowy \u015awiat 1 \/ fot. J.S. Majewski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

\u2013 dwupi\u0119trowa, zaledwie 7-osiowa, z pseudoryzalitem obejmuj\u0105cym trzy \u015brodkowe osie. Budynek sp\u0142on\u0105\u0142 w czasie II wojny \u015bwiatowej, ale jego mury przetrwa\u0142y i stanowi\u0105 dzi\u015b autentyczny element obiektu.<\/p>\n\n\n\n

Dwie dekady po trzecim rozbiorze Rzeczypospolitej, gdy w 1815 r. Kr\u00f3lestwo Polskie na kr\u00f3tko si\u0119 odrodzi\u0142o, a Warszawa z powrotem sta\u0142a si\u0119 stolic\u0105 pa\u0144stwa, klasycyzm zosta\u0142 oficjalnym stylem. Warszawa jak za czas\u00f3w Stanis\u0142awa Augusta ponownie przyci\u0105ga\u0142a wielkich artyst\u00f3w i architekt\u00f3w, jej oblicze architektoniczne z barokowego ostatecznie stawa\u0142o si\u0119 klasycystyczne. W stylu tym przebudowywano stare budowle i wznoszono nowe. Zar\u00f3wno liczne prywatne rezydencje arystokracji, jak i kamienice czynszowe czy budynki maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako siedziby w\u0142adzy, wreszcie gmachy u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Takie budowle jak Belweder, dawne gmachy rz\u0105dowe przy placu Bankowym, Pa\u0142ac Staszica czy Teatr Narodowy do dzi\u015b s\u0105 istotnymi elementami krajobrazu architektonicznego naszego miasta. Arcydzie\u0142ami klasycyzmu z tego czasu s\u0105 pomniki Miko\u0142aja Kopernika i ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego autorstwa Bertela Thorvaldsena. Do najbardziej znacz\u0105cych architekt\u00f3w tego czasu nale\u017celi: Jakub Kubicki (kt\u00f3ry swoj\u0105 karier\u0119 zacz\u0105\u0142 ju\u017c w czasach panowania Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego), Chrystian Piotr Aigner i Antonio Corazzi. Pod koniec istnienia konstytucyjnego Kr\u00f3lestwa Polskiego w\u015br\u00f3d najznamienitszych architekt\u00f3w nale\u017cy wymieni\u0107: Karola Henryka Gallego, Hilarego Szpilowskiego, Jana Jakuba Gaya, Adama Id\u017akowskiego czy Henryka (Enrica) Marconiego. Obok nich dzia\u0142ali inni architekci korzystaj\u0105cy z koniunktury budowalnej trwaj\u0105cej do wybuchu powstania listopadowego w 1830 r.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1812-1815 i potem do 1819 r. prowadzono przebudow\u0119 rokokowego pa\u0142acu Zamoyskich przy Senatorskiej, tzw. Pa\u0142acu B\u0142\u0119kitnego, wed\u0142ug projektu architekta Friedricha Alberta Lessla. Budowla z czas\u00f3w Augusta II zmieni\u0142a si\u0119 w nowoczesn\u0105, miejsk\u0105 rezydencj\u0119, utrzyman\u0105 zar\u00f3wno na zewn\u0105trz, jak i w \u015brodku w stylu klasycystycznym. \u201eRoku przywr\u00f3cenia Kr\u00f3lestwa\u201d [tj. 1815 \u2013 JSM] \u2013 taki napis wci\u0105\u017c widnieje na fasadzie Pa\u0142acu B\u0142\u0119kitnego. Trudniej o bardziej jednoznaczny symbol epoki Kr\u00f3lestwa Kongresowego.<\/p>\n\n\n\n

Przy Biela\u0144skiej w latach 1817-1821 wystawiono nowy gmach mennicy \u2013 wed\u0142ug projektu Chrystiana Piotr Aignera. Zachwyca\u0142 monumentalnym portykiem kolumnowym.<\/p>\n\n\n\n

W 1818 r. w\u0142adze Kr\u00f3lestwa Polskiego zakupi\u0142y od Radziwi\u0142\u0142\u00f3w pa\u0142ac przy Krakowskim Przedmie\u015bciu na siedzib\u0119 namiestnika kr\u00f3lestwa gen. J\u00f3zefa Zaj\u0105czka. \u00d3w barokowy gmach zosta\u0142 przebudowany w stylu klasycyzmu przez Aignera, kt\u00f3ry rozbudowa\u0142 skrzyd\u0142a, przekszta\u0142ci\u0142 elewacje oraz na nowo urz\u0105dzi\u0142 apartamenty pierwszego i drugiego pi\u0119tra. Przyziemie budynku by\u0142o boniowane, o\u017cywione rytmem arkad. Na nim wspiera\u0142y si\u0119 dwie wy\u017csze kondygnacje, zmonumentalizowane pilastrami w bocznych ryzalitach i p\u00f3\u0142kolumnami w \u015brodkowej partii elewacji frontowej. Nad gzymsem Aigner zaprojektowa\u0142 attyk\u0119 zwie\u0144czon\u0105 10 pos\u0105gami. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Pa\u0142ac Namiestnikowski w 1820 r., rycina Friedricha Dietricha \/ domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej, w 1820 r., przyst\u0105piono do budowy \u2013 na miejscu zburzonego ko\u015bcio\u0142a dominikan\u00f3w obserwant\u00f3w \u2013 do wznoszenia Pa\u0142acu Staszica. Umieszczono w nim siedzib\u0119 Towarzystwa Warszawskiego Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk. Klasycystyczny gmach, o elewacji frontowej o\u017cywionej kolumnad\u0105 i gro\u017anymi wizerunkami or\u0142\u00f3w, budowano do 1823 r., wed\u0142ug projektu Antonia Corazziego i z inicjatywy Stanis\u0142awa Staszica. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Pa\u0142ac Staszica \/ fot. A. Grycuk, domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

By\u0142a to jedna z najwa\u017cniejszych budowli publicznych Warszawy czas\u00f3w m\u0142odo\u015bci Fryderyka Chopina. Stoj\u0105cy przed obiektem pomnik Miko\u0142aja Kopernika ods\u0142oni\u0119to w 1830 r. Corazzi zaprojektowa\u0142 te\u017c inne monumentalne budowle \u00f3wczesnej Warszawy, w tym ogromny budynek Teatru Narodowego, wzniesionego w miejscu XVII-wiecznego Marywilu, czy gmachy rz\u0105dowe po zachodniej stronie placu Bankowego, w tym klasycystyczny pa\u0142ac Komisji Rz\u0105dowej Przychodu i Skarbu z lat 1824-1825, przekszta\u0142cony z barokowego pa\u0142acu Leszczy\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

Od1818 do 1826 r. budowano ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Aleksandra na placu Trzech Krzy\u017cy. T\u0119 klasycystyczn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119, za\u0142o\u017con\u0105 na centralnym planie, z dwoma monumentalnymi portykami kolumnowymi, wzniesiono wed\u0142ug projektu Chrystiana Piotra Aignera.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Aleksandra na placu Trzech Krzy\u017cy, drzeworyt Micha\u0142a Starkmana z ok. 1855 r. \/ J. Bartoszewicz: Ko\u015bcio\u0142y Warszawskie Rzymsko-Katolickie opisane pod wzgl\u0119dem historycznym, Warszawa, 1855 r.<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Klasycystyczne kamienice w latach 20. stawiano przy Krakowskim Przedmie\u015bciu, Senatorskiej i wzd\u0142u\u017c Nowego \u015awiatu. Do najwspanialszych nale\u017ca\u0142y ogromne jak na tamte czasy kamienice Petyskusa przy \u00f3wczesnym placu Marywilskim (ul. Wierzbowa 11) projektu Aignera z lat 1819-1821 oraz Mikulskiego u zbiegu Senatorskiej i Biela\u0144skiej. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Kamienica Mikulskiego u zbiegu Senatorskiej i Biela\u0144skiej, fot. Zdzis\u0142aw Marcinkowski \/ APW<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Ta ostatnia pozostaje wielk\u0105 nieobecn\u0105 placu Teatralnego. Zaprojektowana przez Antonia Corazziego, by\u0142a jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych kamienic czynszowych Warszawy doby Kr\u00f3lestwa Polskiego. Dom uko\u0144czony w roku 1828 mia\u0142 cztery kondygnacje. \u015aci\u0119ty naro\u017cnik ozdobiono dwukondygnacyjnym portykiem, front zwie\u0144czy\u0142a attyka. Monotonne dziewi\u0119cioosiowe skrzyd\u0142o od ulicy Biela\u0144skiej o\u017cywi\u0142 trzyosiowy ryzalit. Elewacja od strony ulicy Senatorskiej \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z s\u0105siedni\u0105, dziewi\u0119cioosiow\u0105 kamienic\u0105 rachmistrza Helbinga, zaakcentowan\u0105 trzyosiowym ryzalitem.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1824-1825 wzniesiono na Pradze klasycystyczny gmach Komory Wodnej projektu Antonia Corazziego. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Komora wodna na chromolitografii Juliana Cegli\u0144skiego, 1859 r. \/ domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W po\u0142o\u017conym przy ulicy Brukowej (dzisiaj K\u0142opotowskiego) budynku pobierano op\u0142aty od wje\u017cd\u017caj\u0105cych na tymczasowy most \u0142y\u017cwowy przerzucony mi\u0119dzy ulicami Brukow\u0105 a Bednarsk\u0105 po drugiej stronie Wis\u0142y. Corazzi zaprojektowa\u0142 niewielki obiekt na rzucie prostok\u0105ta, z wy\u017csz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodkow\u0105, uj\u0119t\u0105 po bokach ni\u017cszymi skrzyd\u0142ami. \u015arodkowy ryzalit rozcz\u0142onkowano czterema masywnymi filarami, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi rozpi\u0119to arkady wsparte na jo\u0144skich kolumnach. W zwie\u0144czeniu znalaz\u0142 si\u0119 tr\u00f3jk\u0105tny fronton, w kt\u00f3rego tympanonie umieszczono p\u0142askorze\u017ab\u0119 o tematyce mitologicznej, nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do wody. Tomasz Accardi ukaza\u0142 na nim Neptuna w rydwanie powo\u017conym przez konie z rybimi ogonami. Ciekawostk\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z obiektem s\u0105 tablice oznaczaj\u0105ce poziom wody podczas powodzi z lat 1813 i 1844. Komora Wodna Corazziego, chocia\u017c zlokalizowana na uboczu, otoczona przez mieszkaln\u0105 zabudow\u0119, pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych \u2013 i najstarszych \u2013 praskich zabytk\u00f3w. Kres rozkwitowi sztuki w Warszawie przyni\u00f3s\u0142 upadek powstania listopadowego oraz \u201enoc paskiewiczowska\u201d. Klasycyzm nie owocowa\u0142 ju\u017c wtedy tak spektakularnymi realizacjami, cho\u0107 to w\u00f3wczas ko\u0144czono budow\u0119 Teatru Wielkiego projektowanego przed 1831 r. jako Teatr Narodowy. Jednak to nie on, a do\u015b\u0107 ponure klasycystyczne bramy Cytadeli Aleksandryjskiej czy pomnika genera\u0142\u00f3w na placu Saskim sta\u0142y si\u0119 symbolami tamtej epoki.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Artyku\u0142 powsta\u0142 w ramach projektu<\/strong>
STUDEO ET CONSERVO 2024 (XIX edycja),<\/strong>
dofinansowanego ze \u015brodk\u00f3w Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie do klasycyzmu. W du\u017cym stopniu stanowi\u0142 on o obliczu architektonicznym naszego miasta.<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":9023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[257],"class_list":["post-9029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-architektura","tag-artykuly-z-roku-2024"],"yoast_head":"\nWarszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Warszawa mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie do klasycyzmu. W du\u017cym stopniu stanowi\u0142 on o obliczu architektonicznym naszego miasta.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-14T14:41:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-15T12:13:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1833\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1190\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jerzy S. Majewski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jerzy S. Majewski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jerzy S. Majewski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/861c5932b1eae23956127dfe77feb99f\"},\"headline\":\"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki\",\"datePublished\":\"2024-07-14T14:41:28+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-15T12:13:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/\"},\"wordCount\":1707,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/8-21.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2024\"],\"articleSection\":[\"architektura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/\",\"name\":\"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/8-21.jpg\",\"datePublished\":\"2024-07-14T14:41:28+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-15T12:13:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/8-21.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/8-21.jpg\",\"width\":1833,\"height\":1190,\"caption\":\"Kamienica Mikulskiego u zbiegu Senatorskiej i Biela\u0144skiej, fot. Zdzis\u0142aw Marcinkowski \\\/ APW\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/14\\\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/861c5932b1eae23956127dfe77feb99f\",\"name\":\"Jerzy S. Majewski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jerzy S. Majewski\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/jsm\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl","og_description":"Warszawa mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie do klasycyzmu. W du\u017cym stopniu stanowi\u0142 on o obliczu architektonicznym naszego miasta.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2024-07-14T14:41:28+00:00","article_modified_time":"2024-07-15T12:13:10+00:00","og_image":[{"width":1833,"height":1190,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jerzy S. Majewski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Jerzy S. Majewski","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/"},"author":{"name":"Jerzy S. Majewski","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/861c5932b1eae23956127dfe77feb99f"},"headline":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki","datePublished":"2024-07-14T14:41:28+00:00","dateModified":"2024-07-15T12:13:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/"},"wordCount":1707,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2024"],"articleSection":["architektura"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/","name":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg","datePublished":"2024-07-14T14:41:28+00:00","dateModified":"2024-07-15T12:13:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/8-21.jpg","width":1833,"height":1190,"caption":"Kamienica Mikulskiego u zbiegu Senatorskiej i Biela\u0144skiej, fot. Zdzis\u0142aw Marcinkowski \/ APW"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/07\/14\/warszawskie-klasycyzmy-poczatki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Warszawskie klasycyzmy \u2013 pocz\u0105tki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/861c5932b1eae23956127dfe77feb99f","name":"Jerzy S. Majewski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/77900c3e003814587ef7eb7369027b5ddaab2c6c6f018fe428c65fd0dfcaa1fb?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jerzy S. Majewski"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/jsm\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/39"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9029"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9050,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9029\/revisions\/9050"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}