{"id":9123,"date":"2024-09-24T08:54:55","date_gmt":"2024-09-24T06:54:55","guid":{"rendered":"https:\/\/varsavianista.pl\/?p=9123"},"modified":"2024-09-24T09:06:56","modified_gmt":"2024-09-24T07:06:56","slug":"najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/","title":{"rendered":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta"},"content":{"rendered":"\n

Autor : Adrian Sobieszcza\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

Fakt zupe\u0142nego zniszczenia Starego Miasta i jego odbudowa w okresie powojennym sprzyjaj\u0105 niekiedy odbieraniu warszawskiemu o\u015brodkowi staromiejskiemu autentyczno\u015bci. Przyczynia si\u0119 to do sprowadzania Starego Miasta do powojennej makiety, kt\u00f3rej warto\u015b\u0107 podnosi\u0107 ma zaledwie sentyment za zburzon\u0105 w czasie II wojny Warszaw\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"
P\u00f3\u017anogotycki portal w kamienicy Rynek 31 \/ POLONA<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Oczywi\u015bcie nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce warszawskie Stare Miasto nie jest \u2013 poza fragmentami \u2013 obszarem autentycznym. Owe zachowane oryginalne elementy maj\u0105 tym wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 \u2013 zosta\u0142y odzyskane z gruz\u00f3w Starego Miasta podczas prac prowadzonych w latach 40. i 50. XX w. Zrekonstruowane budynki sta\u0142y si\u0119 swego rodzaju stela\u017cem do zamontowania autentycznych element\u00f3w kamieniarki czy metaloplastyki, kt\u00f3re obronn\u0105 r\u0119k\u0105 wysz\u0142y ze zniszcze\u0144 wojennych. Detal architektoniczny pozyskany w trakcie odbudowy, obok zachowanych piwnic czy fragment\u00f3w mur\u00f3w, stanowi niepodwa\u017caln\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, naukow\u0105, a nierzadko artystyczn\u0105. Spektakularny w swojej skali proces odbudowy i niemal ca\u0142kowitej rekonstrukcji zniszczonego podczas II wojny zabytkowego fragmentu dawnej Warszawy doceniono poprzez wpisanie Starego Miasta, 2 wrze\u015bnia 1980 r., na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Figura \u015bw. Anny Samotrze\u0107 \/ Archiwum Pa\u0144stwowe w Warszawie<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Ka\u017cda epoka odcisn\u0119\u0142a w tkance Starego Miasta swoje pi\u0119tno. Od czasu wzmo\u017conego zainteresowania tym obszarem, co rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX stulecia, dla historyk\u00f3w, architekt\u00f3w oraz mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Warszawy nawarstwienia architektoniczne stanowi\u0142y nieocenione \u017ar\u00f3d\u0142o do poznania rozwoju miasta. Dowodem tego by\u0142o eksponowanie najstarszych cz\u0119\u015bci mur\u00f3w kamienic Starego Miasta ju\u017c podczas prac prowadzonych na tym obszarze przed 1914 r. Przyk\u0142adem \u2013 zamykaj\u0105ca pierzej\u0119 Rynku, tzw. stron\u0119 Ko\u0142\u0142\u0105taja, kamienica Plumhoffowska, zwana te\u017c kamienic\u0105 Pod \u015bw. Ann\u0105, kt\u00f3ra przez dekady nies\u0142usznie nazywana by\u0142a kamienic\u0105 ksi\u0105\u017c\u0105t mazowieckich. Wzniesiony ok. po\u0142owy XV w. dom skrywa\u0142 pod licznymi nawarstwieniami a\u017c do pocz\u0105tku XX w. pami\u0105tki pierwotnego wyg\u0142adu, w tym gotyck\u0105 \u015bcian\u0119 z ostro\u0142ukowymi blendami. Kiedy by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 patrycjuszowskiej rodziny Kazub\u00f3w, kamienica zosta\u0142a \u2013 w pocz\u0105tku XVI w. \u2013 przebudowana, czego pozosta\u0142o\u015bci\u0105 jest fragment blendy zachowanej w elewacji frontowej domu od strony Rynku. Zapewne w tym czasie w naro\u017cniku ustawiono p\u00f3\u017anogotyck\u0105 figur\u0119 \u015bw. Anny Samotrze\u0107, kt\u00f3rej powstanie mo\u017ce mie\u0107 zwi\u0105zek ze zmar\u0142\u0105 w 1513 r. \u017con\u0105 Andrzeja Kazuba, Ann\u0105. Dzi\u0119ki zachowanej oryginalnej tkance, pochodz\u0105cej z r\u00f3\u017cnych epok, dom nale\u017cy do najcenniejszych zabytk\u00f3w Starego Miasta. W 1913 r. obiekt zosta\u0142 wykupiony od prywatnych w\u0142a\u015bcicieli z zamiarem przekazania go Towarzystwu Przyjaci\u00f3\u0142 Historii. W czasie prac prowadzonych przez W\u0142adys\u0142awa Marconiego i Jaros\u0142awa Wojciechowskiego odkryte tu w\u0105tki gotyckie zosta\u0142y zabezpieczone i wyeksponowane. Po zniszczeniach wojennych kamienic\u0119 odbudowano w latach 1948-1953 wed\u0142ug projektu Jana Grudzi\u0144skiego. Zachowano ocala\u0142e fragmenty wed\u0142ug stanu, jaki obiekt otrzyma\u0142 w trakcie prac prowadzonych w latach 1913-1915. Do oryginalnych element\u00f3w wystroju wn\u0119trza tej kamienicy nale\u017cy XVI-wieczny p\u00f3\u017anogotycki portal z w\u0119garami i nadpro\u017cem, pokrytymi krzy\u017cuj\u0105cymi si\u0119 laskami. W miejsce dzisiejsze portal zosta\u0142 przeniesiony w XVII w. Drugi, analogiczny portal, dodatkowo zwie\u0144czony g\u0142ow\u0105 Chrystusa, znany z fotografii, nie przetrwa\u0142 wojny i zosta\u0142 odkuty na nowo w 1953 r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Malowid\u0142o \u015bcienne w kamienicy Rynek 20 \/ fot. Alfred Funkiewicz, Muzeum Warszawy<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Do najbardziej znanych zachowanych oryginalnych element\u00f3w staromiejskich kamienic nale\u017c\u0105 dwa wkomponowane w siebie asymetrycznie gotyckie portale kamienicy Rynek 21. Kamienica Friczowska by\u0142a pierwotnie dwukondygnacyjnym gotyckim domem o trzyosiowej elewacji frontowej, z szerok\u0105 i wysok\u0105 sieni\u0105 na parterze. B\u0119d\u0105ca sercem kamienicy, reprezentacyjna sie\u0144 w czasie kolejnych przebud\u00f3w wraz z obni\u017ceniem parteru ulega\u0142a obni\u017ceniu, co skutkowa\u0142o zmian\u0105 wymiar\u00f3w i kszta\u0142tu portalu \u2013 na ni\u017cszy i szerszy. Zakupiona w 1810 r. przez Antoniego B\u0142eszy\u0144skiego kamienica otrzyma\u0142a jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 elewacj\u0119 frontow\u0105 z kamienic\u0105 s\u0105siedni\u0105. Rozdzielenie elewacji frontowych dom\u00f3w nast\u0105pi\u0142o dopiero w 1928 r. W\u00f3wczas to architekt Karol Sici\u0144ski wyeksponowa\u0142 odnalezione tam gotyckie portale. Przetrwa\u0142y one zniszczenia z 1944 r. i zachowa\u0142y si\u0119 wraz z fragmentami elewacji frontowych. Innym zachowanym elementem s\u0105 piwnice, kt\u00f3rych rozleg\u0142o\u015b\u0107 wynika z po\u0142\u0105czenia ich z s\u0105siednimi piwnicznymi pomieszczeniami kamienic nr 19, 21, 21a 23 i 25. Najpi\u0119kniejszym wn\u0119trzem jest zlokalizowane pod numerem 21a p\u00f3\u017anogotyckie pomieszczenie przykryte sklepieniem opartym na czterech krzy\u017cuj\u0105cych si\u0119 pasach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Rynek Starego Miasta, strona Ko\u0142\u0142\u0105taja, portal kamienicy nr 21 \/ fot. Alfred Funkiewicz, Muzeum Warszawy<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Fragmenty gotyckich \u015bcian mo\u017cna odnale\u017a\u0107 tak\u017ce na ty\u0142ach warszawskiej katedry pw. M\u0119cze\u0144stwa \u015bw. Jana Chrzciciela przy placyku zw. Kanoni\u0105. Uwa\u017cne oko odnajdzie w fasadach Kanonii, czyli dom\u00f3w kanonik\u00f3w, pami\u0105tki p\u00f3\u017anogotyckiego wygl\u0105du obiekt\u00f3w. Najciekawszy fragment \u015bciany zachowa\u0142 si\u0119 w przyziemiu domu nr 6, czyli Kustodii. By\u0142a to w\u0142asno\u015b\u0107 kapitu\u0142y, a mie\u015bci\u0142y si\u0119 tu biblioteka, biura i karcer dla przest\u0119pc\u00f3w zatrzymanych wyrokiem oficja\u0142a ko\u015bcielnego. W XVIII w. funkcjonowa\u0142a tu kostnica dla topielc\u00f3w wy\u0142owionych z Wis\u0142y. W skrajnej osi fasady o zaokr\u0105glonej linii ods\u0142oni\u0119ty jest fragment p\u00f3\u017anogotyckiej elewacji z romboidaln\u0105 dekoracj\u0105 z glazurowanej ceg\u0142y zendr\u00f3wki, z resztkami dw\u00f3ch ma\u0142ych tynkowanych wn\u0119k. Kamienica zosta\u0142a odbudowana wed\u0142ug projektu Tadeusza Zagrodzkiego. Dekoracje zendr\u00f3wkami by\u0142y typowe dla p\u00f3\u0142nocnoeuropejskiego gotyku. Taki rodzaj dekoracji mia\u0142 najcz\u0119\u015bciej wz\u00f3r uko\u015bnej siatki. Widoczne dzisiaj w fasadach kamienic nr 10 i 12 fragmenty gotyckie, w tym p\u00f3\u017anogotycki wkl\u0119s\u0142y fryz zamkni\u0119ty wa\u0142kiem z profilowanej ceg\u0142y, jest tylko rekonstrukcj\u0105, wykonan\u0105 pod kierunkiem Jana Grudzi\u0144skiego i Jerzego Paw\u0142owskiego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Madonna z Dzieci\u0105tkiem, fragment malowid\u0142a w budynkach zajmowanych dzi\u015b przez Muzeum Warszawy \/ fot. Adrian Sobieszcza\u0144ski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W przyziemiu naro\u017cnej, stoj\u0105cej w pierzei p\u00f3\u0142nocnej placu kamienicy z ok. 1541 r., nale\u017c\u0105cej pierwotnie do kanonika Stanis\u0142awa Bonieckiego (vide zrekonstruowana tablica inskrypcyjna z herbem Bo\u0144cza), znajduje si\u0119 zachowany i ods\u0142oni\u0119ty fragment gotyckiego portalu z profilowanej, wielobarwnej glazurowanej ceg\u0142y, a od strony ulicy Jezuickiej \u2013 fragment gotyckiego muru. Zachowane, barwne glazurowane ceg\u0142y s\u0105 dowodem na to, \u017ce \u015bredniowieczna Warszawa nie operowa\u0142a wy\u0142\u0105cznie kontrastami czerwonej ceg\u0142y i bielonych tynk\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
P\u00f3\u017anogotycki portal w kamienicy Rynek 31 \/ fot. Adrian Sobieszcza\u0144ski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

W granicach warszawskiego Starego Miasta efektownie prezentuje si\u0119 boczna \u015bciana stoj\u0105cego u zbiegu ulic Celnej (Gnojnej) i Brzozowej spichlerza. Budynek usytuowany przy murze obronnym musia\u0142 mie\u0107 przej\u015bcie dla stra\u017cy, kt\u00f3re wraz z przej\u015bciami w s\u0105siednich budynkach utworzy\u0142y zwart\u0105, podmurn\u0105 uliczk\u0119. Kr\u00f3tki odcinek tej drogi wraz ze \u015bcian\u0105 spichlerza przetrwa\u0142 w XVIII-wiecznej kamienicy jezuickiej. Podczas prac restauratorskich, kt\u00f3re ujawni\u0142y gotyck\u0105 struktur\u0119 \u015bciany spichrza, za pomoc\u0105 wysuni\u0119tych cegie\u0142 zaznaczono jej styk z nieistniej\u0105c\u0105 bram\u0105 Celn\u0105, zwan\u0105 tak\u017ce Gnojn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Przyrynkowa kamienica nr 20 nazywana jest \u2013 od imienia \u0142awnika oraz rajcy miejskiego Baltazara (Balcera) Gizy \u2013 Balcerowsk\u0105. Obiekt przyci\u0105ga uwag\u0119 portalem, w kt\u00f3rego zworniku umieszczony jest herb, jak r\u00f3wnie\u017c fragmentem gotyckiej \u015bciany. W czasie odbudowy odkryto resztki profilowa\u0144 zej\u015bcia do piwnicy i wn\u0119k okiennych pierwszego pi\u0119tra obiektu. We wn\u0119trzu sieni, b\u0119d\u0105cej dawniej reprezentacyjnym pomieszczeniem domu mieszcza\u0144skiego, zachowa\u0142 si\u0119 prawdziwy skarb \u2013 wn\u0119ka z kilkoma warstwami malowide\u0142, z kt\u00f3rych najwi\u0119ksze ukazuje scen\u0119 Pok\u0142on Trzech Kr\u00f3li<\/em>. To oryginalne malowid\u0142o \u015bcienne datowane jest na 1515 r. Powy\u017cej arkad zachowa\u0142 si\u0119 wizerunek oblicza Chrystusa adorowanego przez anio\u0142y i \u015bwi\u0119tych, datowany na 1450 r. Malowid\u0142a, kt\u00f3re przetrwa\u0142y zniszczenie Starego Miasta, konserwowane by\u0142y w latach 1948-1951 przez zesp\u00f3\u0142 pod kierunkiem Bohdana Marconiego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Gotycka \u015bciana kamienicy Rynek 31 \/ fot. Adrian Sobieszcza\u0144ski<\/figcaption><\/figure><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n

Mniej znanym malowid\u0142em jest eksponowane we wn\u0119trzu kamienicy mieszcz\u0105cej obecnie Muzeum Warszawy przedstawienie Madonny z Dzieci\u0105tkiem. Malowid\u0142o by\u0142o jednym z kilku, na jakie natrafiono podczas odbudowy Starego Miasta. Malarskie przedstawienie zosta\u0142o odkryte w kamienicy Rynek 17, a dok\u0142adnie w jej tylnej izbie, w 1950 r. Powsta\u0142o najprawdopodobniej w XV w. Z racji niemo\u017cno\u015bci zachowania go w pierwotnej lokalizacji przeniesiono je wraz z murem w aktualne miejsce. Innych malowide\u0142 z tego czasu nie uda\u0142o si\u0119 zachowa\u0107 ani przenie\u015b\u0107. Ograniczono si\u0119 do wykonania ich konserwatorskich kopii.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Artyku\u0142 powsta\u0142 w ramach projektu<\/strong>
STUDEO ET CONSERVO 2024 (XIX edycja),<\/strong>
dofinansowanego ze \u015brodk\u00f3w Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fakt zupe\u0142nego zniszczenia Starego Miasta i jego odbudowa w okresie powojennym sprzyjaj\u0105 niekiedy odbieraniu warszawskiemu o\u015brodkowi staromiejskiemu autentyczno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":9125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[257],"class_list":["post-9123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-architektura","tag-artykuly-z-roku-2024"],"yoast_head":"\nNajstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Fakt zupe\u0142nego zniszczenia Starego Miasta i jego odbudowa w okresie powojennym sprzyjaj\u0105 niekiedy odbieraniu warszawskiemu o\u015brodkowi staromiejskiemu autentyczno\u015bci.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"varsavianista.pl\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-09-24T06:54:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-24T07:06:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/519ed9166ae931975092f540c2906036\"},\"headline\":\"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta\",\"datePublished\":\"2024-09-24T06:54:55+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-24T07:06:56+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/\"},\"wordCount\":1415,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7-25-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"artyku\u0142y z roku 2024\"],\"articleSection\":[\"architektura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/\",\"name\":\"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7-25-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2024-09-24T06:54:55+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-24T07:06:56+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7-25-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/7-25-scaled.jpg\",\"width\":1920,\"height\":2560,\"caption\":\"Gotycka \u015bciana kamienicy Rynek 31 \\\/ fot. Adrian Sobieszcza\u0144ski\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/2024\\\/09\\\/24\\\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"name\":\"varsavianista\",\"description\":\"strona varsavianistyczna\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#organization\",\"name\":\"varsavianista\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/varsavianista.png\",\"width\":222,\"height\":222,\"caption\":\"varsavianista\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Varsavianistapl-109778854496274\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/519ed9166ae931975092f540c2906036\",\"name\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Adrian Sobieszcza\u0144ski\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/varsavianista.pl\\\/index.php\\\/author\\\/as\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl","og_description":"Fakt zupe\u0142nego zniszczenia Starego Miasta i jego odbudowa w okresie powojennym sprzyjaj\u0105 niekiedy odbieraniu warszawskiemu o\u015brodkowi staromiejskiemu autentyczno\u015bci.","og_url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/","og_site_name":"varsavianista.pl","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/","article_published_time":"2024-09-24T06:54:55+00:00","article_modified_time":"2024-09-24T07:06:56+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":2560,"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/"},"author":{"name":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/519ed9166ae931975092f540c2906036"},"headline":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta","datePublished":"2024-09-24T06:54:55+00:00","dateModified":"2024-09-24T07:06:56+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/"},"wordCount":1415,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg","keywords":["artyku\u0142y z roku 2024"],"articleSection":["architektura"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/","name":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta – varsavianista.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg","datePublished":"2024-09-24T06:54:55+00:00","dateModified":"2024-09-24T07:06:56+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#primaryimage","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/7-25-scaled.jpg","width":1920,"height":2560,"caption":"Gotycka \u015bciana kamienicy Rynek 31 \/ fot. Adrian Sobieszcza\u0144ski"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/2024\/09\/24\/najstarsze-zachowane-elementy-starego-miasta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/varsavianista.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Najstarsze zachowane elementy Starego Miasta"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#website","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","name":"varsavianista","description":"strona varsavianistyczna","publisher":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/varsavianista.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#organization","name":"varsavianista","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","contentUrl":"https:\/\/varsavianista.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/varsavianista.png","width":222,"height":222,"caption":"varsavianista"},"image":{"@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Varsavianistapl-109778854496274\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/varsavianista.pl\/#\/schema\/person\/519ed9166ae931975092f540c2906036","name":"Adrian Sobieszcza\u0144ski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f81889a5d0629d85a500295e71cde683a20499beafe7f4c0c25256c1f9017d5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Adrian Sobieszcza\u0144ski"},"url":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/author\/as\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9123"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9136,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9123\/revisions\/9136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/varsavianista.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}